แนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตของครูและบุคลากร สังกัดโรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ ภายใต้แซนด์บ๊อกซ์เซฟตี้โซนอินสคูล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานตามมาตรการแซนด์บ๊อกซ์เซฟตี้โซนอินสคูลของโรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ 2) สำรวจและวิเคราะห์ภาวะสุขภาพจิตของครูและบุคลากรภายใต้มาตรการแซนด์บ๊อกซ์เซฟตี้โซนอินสคูล และ 3) พัฒนาคู่มือแนวทางในการส่งเสริมสุขภาพจิต กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูและบุคลากรโรงเรียนศรีสังวาลเชียงใหม่ จำนวน 30 คน มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นร่วมกับการกำหนดโควตา เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบสำรวจสภาพการจัดสภาพแวดล้อมและอนามัยสิ่งแวดล้อม ชุดแบบวัดทางจิตวิทยามาตรฐาน ได้แก่ แบบวัดความเครียด ภาวะหมดไฟและความเข้มแข็งทางจิตใจ รวมถึงแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า 1) โรงเรียนมีการดำเนินงานตามมาตรการครบในทุกมิติทั้งในส่วนของบทบาทและการจัดการสิ่งแวดล้อม 2) ผลการสำรวจและวิเคราะห์ด้านสุขภาพจิต พบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 66.67 เผชิญกับสภาวะความเครียดในระดับสูงถึงระดับรุนแรง และร้อยละ 66.67 มีภาวะหมดไฟในระดับปานกลาง ซึ่งเป็นผลมาจากความกดดันในการปฏิบัติงานภายใต้ข้อจำกัด ทั้งนี้ ยังพบว่า บุคลากรส่วนใหญ่ยังคงมีความเข้มแข็งทางจิตใจในระดับปกติถึงสูงในทุกด้าน โดยเฉพาะในมิติด้านกำลังใจและการจัดการปัญหาที่มีค่าสูงถึงร้อยละ 80 และ 3) คู่มือแนวทางส่งเสริมสุขภาพจิตที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 5 ประเด็น ได้แก่ ธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลง ความเข้มแข็งทางใจ การเผชิญความเครียด การจัดการภาวะเหนื่อยล้าและการสร้างบรรยากาศเชิงบวก โดยผู้เชี่ยวชาญประเมินว่าคู่มือมีความสอดคล้อง (IOC = 0.99) มีความเหมาะสม มีความตรงเชิงเนื้อหาและสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อรับมือกับสถานการณ์ที่มีความตึงเครียดสูงอื่น ๆ ในอนาคต
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2560). แบบสอบถามภาวะหมดไฟในการทำงานสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข. เรียกใช้เมื่อ 30 เมษายน 2566 จาก https://mhc7.dmh.go.th/wp-content/uploads/2017/09/แบบประเมินภาวะหมดไฟ-ฉบับเผยแพร่.pdf
กรมสุขภาพจิต. (2563). โควิด19 กับสุขภาพจิต. เรียกใช้เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2566 จาก https://www.dmh.go.th/covid19
กรมสุขภาพจิต. (2564). คู่มือการดูแลสุขภาพจิตสำหรับบุคลากรในสถานการณ์โควิด19. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
กรมอนามัย. (2564). คู่มือปฏิบัติมาตรการ Sandbox Safety Zone in School เปิดเรียนมั่นใจปลอดภัยไร้โควิด 19 ในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ศรีสุภางค์ ศรีเจริญสุข. (2562). การพัฒนาคู่มือส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน. ใน วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2552). คู่มือการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงาน (Work Manual) สำหรับส่วนราชการ. (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2564). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง หลักเกณฑ์การเปิดโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษา ภายใต้มาตรการป้องกันและควบคุมสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 สำหรับโรงเรียนพักนอน และประเภทไป-กลับ ที่มีความพร้อมและผ่านเกณฑ์การประเมิน. เรียกใช้เมื่อ 18 สิงหาคม 2565 จาก https://moe360.blog/2021/09/28/criteria-for-opening-school
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล และคณะ. (2540). การสร้างแบบวัดความเครียดสวนปรุง. วารสารสวนปรุง, 13(3), 1-20.
อารีรัตน์ จันทร์ศรี. (2561). การพัฒนาคู่มือแนะแนวการดำเนินงานการคัดกรองโรคซึมเศร้าในสถานบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ. วารสารสุขศึกษา, 41(1), 11-22.
Barry, M. M. et al. (2017). Promoting social and emotional well-being in schools. Health Education, 117(5), 434-451. https://doi.org/10.1108/HE-11-2016-0057.
Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. In International Encyclopedia of Education. (pp. 1643-1647). Oxford: Elsevier.
Coombs, W. T. (2012). Ongoing crisis communication: Planning, managing, and responding. (3rd ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Gadermann, A. M. et al. (2023). Teacher mental health and workplace well-being in a global crisis: Learning from the challenges and supports identified by teachers one year into the COVID-19 pandemic in British Columbia, Canada. PLOS ONE, 18(8), Article e0290230. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0290230.
Jennings, P. A. & Greenberg, M. T. (2009). The prosocial classroom: Teacher social and emotional competence in relation to student development and academic outcomes. Review of Educational Research, 79(1), 491-525. https://doi.org/10.3102/0034654308325693.
Knowles, M. S. (1975). Self-directed learning: A guide for learners and teachers. McHenry: Follett Publishing Company.
Maslach, C. & Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout: How organizations cause personal stress and what to do about it. San Francisco: Jossey-Bass.
McGrew, J. H. et al. (2023). Special educators’ mental health and burnout: A comparison of general and teacher-specific risk factors. Teaching and Teacher Education, 132, 104209. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104209.
Mitroff, I. I. (2005). Why some companies emerge stronger and better from a crisis: 7 essential lessons for surviving disaster. New York: American Management Association.
Pearson, C. M. & Clair, J. A. (1998). Reframing crisis management. Academy of Management Review, 23(1), 59-76. https://doi.org/10.2307/259099.
Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World.
Thoits, P. A. (2011). Mechanisms linking social ties and support to physical and mental health. Journal of Health and Social Behavior, 52(2), 145-161. https://doi.org/10.1177/0022146510395592.
World Health Organization. (2020). Mental health and psychosocial considerations during the COVID-19 outbreak. Retrieved February 20, 2023, from https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-MentalHealth-2020.1
