รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ 4 จังหวัดภาคเหนือ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพและบริบทการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ใน 4 จังหวัด ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย 2) เพื่อสร้างรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ใน 4 จังหวัด ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย และ 3) เพื่อดูแลส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ใน 4 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้แก่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำปาง และจังหวัดน่าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) คือ การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลผู้สูงอายุ 323 ราย ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน (ค่า IOC ≥ 0.50) และการวิเคราะห์เส้นทางความสัมพันธ์ (Path Analysis) เพื่อยืนยันความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้าง และการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์กลุ่มย่อยแบบเจาะลึก (Focus Group Interview) 4 กลุ่ม รวม 32 ราย ตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยวิธีสามเส้า (Triangulation) ผลการวิจัยพบว่า 1) การศึกษาสภาพและบริบทการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุใน 4 จังหวัดภาคเหนือตอนบน พื้นฐานสำคัญที่ส่งผล คือ การรับรู้นโยบายที่นำไปสู่การพัฒนา และสร้างแรงจูงใจในการดูแลสุขภาพ โดยพื้นที่มีความต้องการนวัตกรรมที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น 2) การสร้างรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพได้พัฒนาเป็น “Lanna Healthy Model” รูปแบบเชิงบูรณาการที่เน้นประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และระบบบริการสุขภาพที่ ครอบคลุมทุกมิติ ผลการวิเคราะห์เส้นทางความสัมพันธ์ (Path Analysis) ยืนยันว่า สามารถขับเคลื่อนด้วยปัจจัยด้านแรงจูงใจ การพัฒนาศักยภาพ และการรับรู้นโยบายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 3) การดูแลส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจที่สอดคล้องกับบริบท นอกจากนี้ การเสริมสร้างบทบาทความเป็นผู้นำร่วมกับเครือข่ายครอบครัวช่วยให้การดูแลสุขภาพประสบความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย. (2568). แนวทางการส่งเสริมกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุไทย. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
นพวรรณ ศรีชมภู และคณะ. (2568). โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพเพิ่มมวลกล้ามเนื้อสำหรับผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 3. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 48(4), 45-58.
ประสพชัย พสุนนท์. (2566). สถิติวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2567). เทคนิคการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พีรพงศ์ ทรัพย์คง และคณะ. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความยั่งยืนของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพสำหรับ. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 33(2), 145-158.
ยุทธ ไกยวรรณ์. (2566). ผู้สูงอายุที่มีความแตกต่างด้านเศรษฐกิจและสังคม. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 33(2), 145-158.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2569). สารประชากรไทย ปี 2569: พลิกวิกฤตเกิดน้อย สังคมสูงวัยระดับสุดยอด. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา. (2568). การพัฒนานวัตกรรมการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุแบบองค์รวมโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในพื้นที่จังหวัดน่านและลำปาง. เรียกใช้เมื่อ 15 ธันวาคม 2568 จาก https://rmutl.ac.th
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). สรุปผลที่สำคัญการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2569). รายงานการคาดการณ์ประชากรไทย พ.ศ. 2553-2583 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2568). รายงานผลการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2568. เรียกใช้เมื่อ 24 ธันวาคม 2568 จาก http://www.nhso.go.th/th/monthly-report
