การพัฒนาองค์ประกอบ ตัวบ่งชี้ และแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง

Main Article Content

ออมวจี พิบูลย์
กิตติชัย สุธาสิโนบล
วิไลลักษณ์ ลังกา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและสังเคราะห์องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) และ 2) พัฒนาแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ที่มีประสิทธิภาพหรือมีคุณภาพตามเกณฑ์ของแบบวัดที่ดี ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน สำหรับประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และนักศึกษาระดับ ปวส. วิทยาลัยเทคนิคปราจีนบุรี จำนวน 59 คน เพื่อทดลองใช้และตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เครื่องมือวิจัย คือ แบบประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้การคิดอย่างมีวิจารณญาณ แบบประเมินความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาของแบบวัด และแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบที ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การคิดอย่างมีวิจารณญาณ จำนวน 6 องค์ประกอบ 30 ตัวบ่งชี้ ที่มีความเหมาะสมในระดับมาก (equation = 3.72, S.D. = 0.45) และ 2) ได้แบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เป็นแบบสอบสถานการณ์ ประกอบด้วย 40 ข้อคำถาม ที่มีดัชนีความตรงตามเนื้อหา 0.80 - 1.00 ทุกข้อคำถาม มีความเชื่อมั่นตามสูตรคูเดอร์ ริชาร์ดสัน KR-20 เท่ากับ 0.76 และมีความตรงตามโครงสร้าง กล่าวคือ สามารถจำแนกความแตกต่างด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ระหว่างนักศึกษากลุ่มเก่งกับกลุ่มทั่วไป โดยพบว่า กลุ่มเก่ง มีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มอ่อน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า แบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณสามารถจำแนกความแตกต่างระหว่างกลุ่มตามกรอบสมมติฐานได้ หรือมีความเที่ยงตรงตามโครงสร้าง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พิบูลย์ อ., สุธาสิโนบล ก., & ลังกา ว. (2026). การพัฒนาองค์ประกอบ ตัวบ่งชี้ และแบบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(5), 196–207. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/293965
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนก พานทอง และคณะ. (2562). การพัฒนาทักษะชีวิตด้านทักษะทางปัญญาอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาระดับอาชีวศึกษา. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 27(3), 10-22.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.

กิจจา บานชื่น และวิมลรัตน์ จตุรานนท์. (2557). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนอาชีวศึกษาตามแนวคิดทฤษฎีการสร้างความรู้. วารสารราชพฤกษ์, 12(3), 33-41.

จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย. (2564). การคิดอย่างมีวิจารณญาณต่อการใช้ความรุนแรงของเด็กวัยรุ่น. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 11(2), 182-188.

ดุสิต ขาวเหลือง และอภิชาติ อนุกูลเวช. (2562). การพัฒนาสื่อการเรียนรู้สามมิติแบบมีปฏิสัมพันธ์เสมือนจริงโดยใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาอาชีวศึกษาที่มีระดับการคิดอย่างมีวิจารณญาณต่างกัน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(3), 16-29.

ทิศนา แขมมณี. (2566). รูปแบบการเรียนการสอน: ทางเลือกที่หลากหลาย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2551). การพัฒนาการคิด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.

สุคนธ์ สินธพานนท์ และคณะ. (2551). พัฒนาทักษะการคิดพิชิตการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.

หัสวนัส เพ็งสันเทียะ และคณะ. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 13(2), 240-257.

Anderson, L. W. & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: Arevision of Bloom's taxonomy of educational objectives: complete edition. New York: Addison Wesley Longman, Inc.

OECD. (2018). The future of education and skills Education 2030. Retrieved December 19, 2023, from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2018/06/the-future-of-education-and-skills_5424dd26/54ac7020-en.pdf

OECD. (2019). OECD Future of Education and Skills 2030, OECD Learning Compass 2030 a Series of Concept Notes. Retrieved December 19, 2023, from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/about/projects/edu/education-2040/1-1-learning-compass