การพัฒนาศักยภาพเครือข่ายชุมชนแจ้งเตือนภัยฉ้อโกงออนไลน์ เขตพื้นที่จังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถิติการฉ้อโกงออนไลน์และมูลค่าความเสียหายที่สูงขึ้น ส่งผลกระทบในวงกว้าง การพัฒนากลไกป้องกันจึงสำคัญและจำเป็น บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนาศักยภาพเครือข่ายชุมชนแจ้งเตือนภัยฉ้อโกงออนไลน์ ในเขตพื้นที่จังหวัดนนทบุรี โดยใช้วิธีการวิจัยและพัฒนา คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วย ผู้นำชุมชนและประชาชนในตำบลสวนใหญ่ ตำบลตลาดขวัญ และตำบลบางเขน อำเภอเมืองนนทบุรี รวมทั้งสิ้น 51 คน ใช้เครื่องมือวิจัย 3 ชุด ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ ชุดข้อคำถามในการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินศักยภาพ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงอนุมาน เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยก่อนและหลังการฝึกอบรม ผลการวิจัยพบว่า เครือข่ายชุมชนมีศักยภาพในการป้องกันและบริหารจัดการเหตุฉ้อโกงออนไลน์ ประกอบด้วย 1) มีองค์ความรู้ในการป้องกันเหตุฉ้อโกงออนไลน์ จากการที่มีหน่วยงานภาครัฐเข้าไปให้ความรู้หรือฝึกอบรม 2) รับทราบข้อมูลข่าวสารอย่างต่อเนื่องจากการประชุมของคณะกรรมการชุมชนและบุคคลที่เกี่ยวข้อง 3) มีช่องทางการสื่อสารที่รวดเร็วผ่านทางไลน์และเสียงตามสาย และ 4) พบปะพูดคุยแบบเผชิญหน้าสม่ำเสมอ สำหรับการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายชุมชนนั้น คณะนักวิจัยได้พัฒนาคู่มือให้ความรู้เกี่ยวกับแนวปฏิบัติในการป้องกันการฉ้อโกงออนไลน์ตลอดห่วงโซ่ ทั้งก่อน - ระหว่าง - หลังเกิดเหตุ และถ่ายทอดผ่านแอปพลิเคชันป้องกันการฉ้อโกงออนไลน์ “Safetyvacc” เพื่อใช้ฝึกอบรมเครือข่ายชุมชน ซึ่งผลประเมินความรู้ความสามารถในการป้องกันการฉ้อโกงออนไลน์ก่อนและหลังฝึกอบรม ในภาพรวมและรายข้ออยู่ในระดับสูงขึ้น การศึกษาวิจัยครั้งนี้ก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ด้าน “เครือข่ายชุมชนดิจิทัลแจ้งเตือนภัย” โดยบูรณาการเทคโนโลยีและการฝึกอบรม ผ่านความร่วมมือระหว่างชุมชนกับหน่วยงานภาครัฐ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา กุกุดเรือ และคณะ. (2563). การพัฒนาระบบภาคีเครือข่ายอาชีพสำหรับเด็กและเยาวชน ของศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชน. ใน รายงานการวิจัย. โรงเรียนนายร้อยตำรวจ.
กรรณิกา กุกุดเรือ และคณะ. (2566). การพัฒนาศักยภาพและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันด้านความปลอดภัย: 3ส อย่างไร้รอยต่อ เพื่อเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยของบุคลากรทางการศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี. ใน รายงานการวิจัย. โรงเรียนนายร้อยตำรวจ.
กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. (2568). แจ้งความออนไลน์คดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2568 จาก https://www.thaipoliceonline.go.th/
ปัณณธร หอมบุญมา และจินตนา ตันสุวรรณนนท์. (2562). รูปแบบการป้องกันอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ กรณีการร่วมกันฉ้อโกงประชาชนผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า, 6(2), 77-84.
พิทักษ์ แสนจันทร์. (2562). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรม: กรณีศึกษาสถานีตำรวจภูธรทรายมูล จังหวัดยโสธร. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม.
พิศมัย วงศ์จำปา และพระมหาศิวกร ปญญาวชิโร. (2561). การเสริมสร้างศักยภาพของเครือข่ายชุมชนในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชน ในลุ่มน้ำอิงจังหวัดพะเยา-เชียงราย. ใน รายงานการวิจัย. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศุภสิน สีหะเสน. (2561). การออกแบบเครือข่ายความร่วมมือเพื่อการป้องกันและปราบปราม ปัญหา อาชญากรรมทางไซเบอร์ ของสถานีตำรวจภูธรเมืองนนทบุรี. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารรัฐกิจ. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. (2567). แนวทางการเฝ้าระวังและป้องกันความเสี่ยงในการเกิดภัยคุกคามทางไซเบอร์. เรียกใช้เมื่อ 15 พฤศจิกายน 2567 จาก https://opec.go.th/news/detail/1583
สิริกาญจน์ กาญจนสุวรรณ และธรินธร นามวรรณ. (2564). การพัฒนารูปแบบเครือข่ายชุมชนความร่วมมือเพื่อพัฒนาคุณภาพโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อังคณา นุผาเลา. (2565). เครือข่ายความร่วมมือการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของศูนย์บริหารจัดการน้ำจังหวัดลำพูน. ใน วิทยานิพนธ์รัฐประศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Nino, J. R. et al. (2017). Factors in Fraudulent Emails that Deceive Elderly People. Retrieved September 20, 2024, from https://www.diva-portal.org/smash/record.jsf?pid=diva2%3A1162860&dswid=-7990
Ramirez, F. (2022). The digital divide in the US criminal justice system. New Media & Society, 24(2). https://doi.org/10.1177/14614448211063190.
