เอเชียนเกมส์ 1998: การนำเสนอภาพลักษณ์ของประเทศไทย ภายใต้บริบทวิกฤติเศรษฐกิจ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความเรื่อง “เอเชียนเกมส์ 1998: การนำเสนอภาพลักษณ์ของประเทศไทยภายใต้บริบทวิกฤติเศรษฐกิจ” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่ารัฐไทยใช้การแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ค.ศ.1998 นำเสนอภาพลักษณ์ของประเทศอย่างไรภายใต้บริบทวิกฤติการณ์ครั้งสำคัญของประเทศที่เรียกว่า “วิกฤติต้มยำกุ้ง” อันเป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยประสบปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำมากที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ โดยที่การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีทางประวัติศาสตร์วิเคราะห์เอกสารจากหน่วยงานภาครัฐ สิ่งพิมพ์ร่วมสมัยและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า เดิมทีรัฐบาลไทยในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ซึ่งอยู่ในช่วงที่เศรษฐกิจของประเทศกำลังเติบโต เสนอตัวขอเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ค.ศ.1998 โดยคาดหวังวจะใช้การแข่งขันมหกรรมกีฬาครั้งดังกล่าวเป็นพื้นที่เพื่อแสดงถึงศักยภาพในการพัฒนาประเทศและการประสบความสำเร็จทางเศรษฐกิจของประเทศไทยในระดับนานาชาติ อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากการเกิดวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ใน ค.ศ.1997 ทำให้รัฐบาลไทยในขณะนั้นปรับเปลี่ยนมุมมองและท่าทีอย่างมีนัยยะสำคัญ โดยหันมาใช้การเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ครั้งนี้เป็นพื้นที่นำเสนอภาพลักษณ์ของการเป็นชาติที่มีรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่อิงกับอัตลักษณ์ของสำคัญของชาติและศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งการปรับภาพลักษณ์เช่นนี้เป็นไปเพื่อฟื้นฟูความชอบธรรมและสร้างความมั่นคงทางอัตลักษณ์ของสังคมไทย และใช้เป็นพื้นที่ประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวเพื่อเพิ่มช่องทางการสร้างรายได้ให้แก่ประเทศในช่วงที่กำลังเผชิญหน้ากับวิกฤติเศรษฐกิจ ลักษณะเช่นนี้แสดงถึงความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างรัฐบาลกับการเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับนานาชาติและความพยายามของรัฐบาลไทยในการใช้มหกรรมกีฬานานาชาติเป็นเครื่องมือทางการเมือง เศรษฐกิจและวัฒนธรรมเพื่อนำเสนอภาพลักษณ์ที่ดีของชาติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
การกีฬาแห่งประเทศไทย. (2541). แนวทางการจัดเตรียมสถานที่แข่งขัน การแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ 13 กรุงเทพมหานคร 2541. กรุงเทพมหานคร: การกีฬาแห่งประเทศไทย.
ข่าวสด 1. (16 พฤศจิกายน 2540). “เตรียมลดงบจัดเอเชี่ยนเกมส์แต่จะคงฟอร์มใหญ่ดังเดิม”. ข่าวสด, หน้า 14.
ข่าวสด 2. (7 มกราคม 2540). “รองฯ สุขวิชฟิตนัดประชุมรฝ่ายด่วน ชิงชัยไม่น้อยหน้า”. ข่าวสด, หน้า 15.
ข่าวสด 3. (19 เมษายน 2540). “ฮัลโหลอชก.ทุ่ม 2 พันล้านเปิดใช้ก่อน 3 ด”. ข่าวสด, หน้า 14.
คณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์. (2541). รายงานการแข่งขันเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ 13. กรุงเทพมหานคร: คณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์.
คณะกรรมาธิการท่องเที่ยวและการกีฬา วุฒิสภา. (2541). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง การส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยใช้กีฬา: กรณีศึกษาการจัดการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 13 (หน้า 29). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
จินตวัฒน์ ศิริรัตน์. (2564). การทูตกีฬาของญี่ปุ่น จีนและเกาหลีใต้: บทบาทของกีฬาในการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและเศรษฐกิจ (หน้า 55-93). ปทุมธานี: สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
ไทยรัฐ 1. (4 ธันวาคม 2541). “โอ เอเชี่ยนเกมส์”. ไทยรัฐ, หน้า 24.
ไทยรัฐ 2. (7 ธันวาคม 2541). “แสดงชุดเฉลิมพระเกียรติ”. ไทยรัฐ, หน้า 17.
ไทยรัฐ 3. (4 ธันวาคม 2541). “ต้องจดจำ”. ไทยรัฐ, หน้า 19.
ไทยรัฐ 4. (20 ธันวาคม 2541). “ต้องจดจำ”. หน้า 19.
ธีรัตม์ พณิชอุดมพัชร์. (2567). การก่อตัวและดำรงอยู่ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในทางนโยบายของรัฐไทยระหว่างปี 2540-2566. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารรัฐกิจ. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เนตรนภา ประกอบกิจ. (2545). พัฒนาการของวัฒนธรรมฟุตบอลต่างประเทศในสังคมไทย พ.ศ. 2509-2544. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ประชาชาติธุรกิจ. (7 กันยายน 2541). “จุรินทร์ใส่เกียร์รายได้ท่องเที่ยว อชก. กวาดเงินส่งท้าย 25,000 ล”. ประชาชาติธุรกิจ, หน้า 21.
ฝ่ายการวิจัยนโยบายเศรษฐกิจส่วนรวม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2540). วิกฤติเศรษฐกิจไทย: สู่การชำระหนี้เพื่อฟื้นฟูประเทศ. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
มติชน 1. (24 กันยายน 2533). “ชาติชายขอข้อมูลจีนจัด อชก. ดันสันติภาพเป็นเลขาฯ โอซีเอ”. มติชน, หน้า 23.
มติชน 1. (16 มกราคม 2541). “สามารถฯ ยันให้อชก. 2 ล้านดอลลาร์ / โอซีเอฮึ่มฟ้อง”. มติชน, หน้า 22.
มติชน 2. (27 กันยายน 2533). “ไทยชัวร์ได้จัด อชก. 1998!”. มติชน, หน้า 23.
มติชน 2. (21 กุมภาพันธ์ 2540). “เอเชียวีค หนุนอชก.13 เอบียู วืดลิขสิทธิ์จอแก้ว”. มติชน, หน้า 22.
มติชน 2. (21 ธันวาคม 2541). “ปิดฉากบางกอกเกมส์กำสรดอาลัยลาถวิลหาอีก 4 ปี”. มติชน, หน้า 1-22.
มติชน 3. (15 มกราคม 2540). “ต่างชาติหนุนอชก 512 ล้าน!”. มติชน, หน้า 14.
มติชน 4. (25 กุมภาพันธ์ 2540). “ซัมซุงขึ้นฐานผลิตในไทยลดต้นทุน 30%”. มติชน, หน้า 25.
มติชน 5. (23 มีนาคม 2540). “พลิกปูมแผนสร้างเมืองใหม่โอลิมปิก”. มติชน, หน้า 10.
มติชน 6. (18 มิถุนายน 2540). “โอซีเอย้ำเปลี่ยนคำขวัญอชก”. มติชน, หน้า 22.
มติชน 7. (21 ตุลาคม 2540). “4 ยักษ์ใหญ่เสนอตัวประมูลพิธีเปิด-ปิดอชก”. มติชน, หน้า 14.
มติชน 8. (2 พฤศจิกายน 2540). “ออกหวย อชก.อีก 1,200 ล”. มติชน, หน้า 14.
สมบัติ กาญจนกิจ. (2541). บางกอกเกมส์ 1998: ผลบวกทางเศรษฐกิจและสังคมไทย. สุทธิปริทัศน์, 12(38), 41-48.
สมภพ มานะรังสรรค์. (2541). เศรษฐกิจแบบฟองสบู่กับผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมไทย. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว).
สยามกีฬา. (5 ธันวาคม 2541). “ด่วนเอเชี่ยนเกมส์ เปิดแล้ว”. สยามกีฬา, หน้า 17.
อภิชาต สถิตนิรามัย. (2564). เส้นทางเศรษฐกิจไทยจากต้มยำกุ้งสู่ต้มกบ. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
Hong, F. & He, G. (2021). The Asian Games, Asian sports and Asian politics. In Hong F. & Zhouxiang, L. (Eds.), The Routledge handbook of sport in Asia. (pp. 493-504). London and New York: Routledge.
Huebner, S. (2016). Pan-Asian sports and the emergence of modern Asia 1913-1974. Singapore: NUS Press.
Karnjanakit, S. & Samahito, S. (2005). Thailand and the Asian Games: Coping with Crisis. Sport in Society, 8(3), 440-448.
Lutan, R. (2007). Indonesia and the Asian Games: Sport, nationalism and the “New Order”. In F. Hong (Ed.), Sport, nationalism and orientalism: The Asian Games. (pp. 47-66). London and New York: Routledge.
