การพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลของโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบ ความต้องการจำเป็น แนวทาง และผลการพัฒนาภาวะผู้นําครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล โรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ เป็นการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 2 วงรอบ วงรอบละ 4 ขั้นตอน คือ วางแผน (Planning) ปฏิบัติการ (Action) สังเกตการณ์ (Observation) และสะท้อนกลับ (Reflection) พื้นที่เป้าหมาย คือ โรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร กลุ่มผู้ร่วมวิจัย คือ ครู 46 คน ผู้ให้ข้อมูล 92 คน ประกอบด้วย ผู้บริหาร 3 คน หัวหน้าวิชาการ 1 คน หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ 8 คน ตัวแทนนักเรียนและผู้ปกครอง กลุ่มละ 40 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบของภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 1.1) ทักษะและสมรรถนะดิจิทัล 1.2) การออกแบบการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล 1.3) การสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ 1.4) การพัฒนาตนเอง พัฒนาวิชาชีพ และเพื่อนครู 1.5) การพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ 1.6) การเป็นครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง และ 1.7) การบริหารจัดการชั้นเรียนและพัฒนาผู้เรียน 2) ความต้องการจำเป็น เรียงสามลำดับแรก คือ ทักษะและสมรรถนะดิจิทัล (PNImodified = 0.097) การสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ (PNImodified = 0.078) และการออกแบบการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล (PNImodified = 0.076) 3) แนวทางพัฒนา ได้แก่ 3.1) การอบรมเชิงปฏิบัติการ 3.2) การพัฒนาขณะปฏิบัติงาน 3.3) การศึกษาและพัฒนาตนเอง (ฝึกปฏิบัติจริงและแลกเปลี่ยนเรียนรู้) 3.4) การประชุมกลุ่มย่อย และ 3.5) การรายงานผลการพัฒนาตนเอง และ 4) ครูมีความสามารถในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมากที่สุด ( = 4.51 ขึ้นไป) มีผลการประเมินการจัดการเรียนรู้จากนักเรียนระดับมากที่สุด (
= 4.71) ผู้ปกครองประเมินนักเรียนระดับมากที่สุด (
= 4.53) นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ระดับดีมาก (ร้อยละ 79.96) สมรรถนะสำคัญระดับดีเยี่ยม (ร้อยละ 96.67) และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีเยี่ยม (ร้อยละ 93.00)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขจีนุช ดาโอภา. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
จริญญา นาคะอินทร์. (4 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
ชลันดา ประยูรเสาวภาคย์. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมของครูใน โรงเรียนมัธยมศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ชิรพล เวียงสมุทร. (3 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
ณรงค์กร ไชยประเทศ. (12 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
ดรุณตรีย์ เหลากลม. (2561). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง โมเมนตัมและการชน โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ศึกษา. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ธรรมนิตย์ พรมสุวรรณ์. (7 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
ธิวารัตน์ ศรีมุกดา. (8 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
ปุณณิฐฐา มาเชค. (2565). การจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล: นวัตกรรมและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พงษ์พันธ์ รัชปัญญา. (11 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
พระมหาภัทรพงศ์ ธมมฺทีโป (วงค์ศรีลา). (2569). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พิชิต ทิศจันทร์. (5 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
พิมพ์ปภัทร แก้วดี. (6 พ.ย. 2568). ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. (ภาณุทัต คำทะเนตร, ผู้สัมภาษณ์)
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพรทิพย์ แข็งขัน. (2551). สมรรถนะครูและแนวทางการพัฒนาครูในสังคมที่เปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษากระทรวงศึกษาธิการ.
มัตติกา ผาลี. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนประถมศึกษา ในเขตพื้นที่รับผิดชอบสำนักงานศึกษาธิการภาค 11. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
มาลี กอนอุไล. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ในยุคปกติใหม่โรงเรียนมัธยมสงฆ์ตอนต้น แขวงสะหวันนะเขต แห่งสาธารณรัฐ ประชาธิปไตยประชาชนลาว. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
โรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ. (2566). รายงานประจำปี โรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ พ.ศ. 2566. สกลนคร: งานประกันคุณภาพโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ.
วรศักดิ์ เพียรชอบ. (2560). รวมบทความเกี่ยวกับปรัชญา หลักการ วิธีสอน และการวัดเพื่อประเมินผลทางการพลศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2 ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิจิตรา สำแดงไชย. (2566). การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือ เพื่อการพัฒนาสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ของครูในยุคดิจิทัล โรงเรียนศูนย์เครือข่ายการศึกษาที่ 19 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วิลาวรรณ จันโทวาท. (2568). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 โรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ใช้การอบรมเชิงปฏิบัติการในการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 โรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สมจิต จันทร์ฉาย. (2557). การออกแบบและพัฒนาการเรียนการสอน. นครปฐม: เพชรเกษม3 พริ้นติ้งกรุ๊ป.
สร้อยสุดา กรีน. (2563). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูในการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานศึกษาธิการภาค 11. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) สู่การพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์รับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). กรอบสมรรถนะครูในยุคดิจิทัล. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: บริษัทพริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2560). หลักเกณฑ์และวิธีการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สายงานการสอน ที่ ศธ 0206.7/ว 22 (5 กรกฎาคม 2560). เรียกใช้เมื่อ 21 กันยายน 2568 จาก https://otepc.go.th/images/00_YEAR2561/07_PS/v22_ 2560.pdf
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารสถานศึกษาเพื่อการสร้างนวัตกรรุ่นเยาว์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อดุลย์เดช ศรีพิลา และสุจิน บุตรดีสุวรรณ. (2563). รูปแบบการจัดการชั้นเรียนแบบผู้เรียนมีส่วนร่วม ของโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและการพัฒนาการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Butler-Henderson, K. & Crawford, J. (2020). Digitally empowered students through teacher leadership: The role of authentic leadership. Journal of Applied Learning & Teaching, 3(1), 1-9. https://doi.org/10.37074/jalt.2020.3.s1.6.
European Commission. (2006). Communication from the Commission to the European Parliament, the Counciland the European Economic and Social Committee. Retrieved 2025 21, September, from https://statewatch.org/wp-content/uploads/2026/04/COM-2006-437.pdf
Kemmis, S & McTaggart, R. (1988). The Action Research Planer. (3rd ed.). Victoria: Deakin University.
Kukulska-Hulme, A. & Traxler, J. (2013). Design principles for mobile learning. Abingdon: Routledge.
Starfishlabz. (2564). ประโยชน์ 4 ข้อ ของชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC). เรียกใช้เมื่อ 12 กันยายน 2568 จาก https://www.starfishlabz.com/blog/917-plc
Teach for Thailand. (2022). Why become a Teacher Change Leader. Retrieved September 19, 2025, from https://shorturl.asia/IQZ0j
Warren, L. L. (2021). The importance of teacher leadership skills in the classroom. Education Journal 2021, 10(1), 8-15. https://doi.org/10.11648/J.EDU.20211001.12.
