การพัฒนาโปรแกรมนันทนาการเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมกล้าแสดงออก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

Main Article Content

ปภณ มะโน
สุมนรตรี นิ่มเนติพันธ์
อนันต์ มาลารัตน์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็น 2) สร้างและพัฒนาโปรแกรมนันทนาการ และ 3) ประเมินผลและขยายผลการใช้โปรแกรมนันทนาการเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมกล้าแสดงออกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โดยดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ 1) การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนสาธิตสังกัดมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จำนวน 292 คน 2) การพัฒนาโปรแกรม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเครื่องมือ 7 คน และผู้เชี่ยวชาญด้านการสนทนากลุ่ม 9 คน และ 3) การทดลองใช้และขยายผลโปรแกรมกับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายมัธยม) และโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน โรงเรียนละ 30 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามความต้องการจำเป็น แบบวัดพฤติกรรมกล้าแสดงออก โปรแกรมนันทนาการ และคู่มือโปรแกรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น และการทดสอบค่าทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีความต้องการจำเป็นสูงสุด ในกิจกรรมนันทนาการทางสังคม (PNImodified = 0.12) รองลงมา ได้แก่ กิจกรรมนันทนาการประเภทเต้นรำ (PNImodified = 0.11) และกิจกรรมนันทนาการพิเศษ (PNImodified = 0.05) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นตามกระบวนการ APIE มีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (equation = 4.92, S.D. = 0.29) ภายหลังการทดลองใช้โปรแกรม นักเรียนทั้งกลุ่มทดลอง (t = 5.918, p < .001) และกลุ่มขยายผล (t = 7.707, p < .001) มีคะแนนพฤติกรรมกล้าแสดงออกสูงกว่า ก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงว่าโปรแกรมนันทนาการที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมกล้าแสดงออกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มะโน ป., นิ่มเนติพันธ์ ส., & มาลารัตน์ อ. (2026). การพัฒนาโปรแกรมนันทนาการเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมกล้าแสดงออก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(9), 157–172. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/296618
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤตภัค ใจกล้า. (2561). พฤติกรรมการกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสมของนักเรียนโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศิลปากร. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เก่งกาจ เกลี้ยงแก้ว และคณิต เขียววิชัย. (2562). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมนันทนาการแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and Arts), 12(1), 548-565.

ตรรกพร สุขเกษม. (2554). การพัฒนาพฤติกรรมกล้าแสดงออก โดยใช้วิธีแสดงบทบาทสมมติ ของนักศึกษาระดับชั้นปีที่ 1. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.

บุญศิริ นิยมทัศน์. (2564). การจัดกิจกรรมร้อง เล่น เต้น รำ เพื่อเสริมสร้างความกล้าแสดงออกของเด็กและเยาวชนในชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญ 54. วารสารลวะศรี, 5(1), 17-26.

บุษราคัม รักพวก และคณะ. (2567). การเสริมสร้างพฤติกรรมการกล้าแสดงออกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสิริรัตนาธร โดยการปรึกษากลุ่มตามทฤษฎีพฤติกรรมนิยม. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, 18(1), 72-85.

วิรัตน์ ทองแก้ว. (2561). การพัฒนาโปรแกรมนันทนาการกลางแจ้งเพื่อสร้างเสริมการเป็นผู้นำของเยาวชนอาสาสมัครการท่องเที่ยว. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการกีฬาและนันทนาการ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2565). ทฤษฎีและเทคนิคการปรับพฤติกรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย. (2565). ยูนิเซฟและกรมสุขภาพจิตชี้สุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นไทยน่าเป็นห่วง ต้องยกระดับบริการสุขภาพจิตโดยเร่งด่วน. เรียกใช้เมื่อ 7 กรกฎาคม 2569 จาก https://www.unicef.org/thailand/th/press-releases/ยูนิเซฟและกรมสุขภาพจิตชี้สุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นไทยน่าเป็นห่วง

Austin, D. R. (2018). Therapeutic Recreation Processes and Techniques. (8th ed.). Lllinois: Sagamore-Venture.

Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. New Jersey: Prentice Hall.

Caldwell, L. L. & Witt, P. A. (2011). Leisure, recreation, and play from a developmental context. New Directions for Youth Development, 2011(130), 13-27.

Fensterheim, H. (1993). Don’t Say Yes When You Want to Say NO. New York: Dell Publishing.

Hfocus. (2567). สธ. เผยผลสำรวจสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นปี 65-67 เสี่ยงซึมเศร้า 51,789 ราย. เรียกใช้เมื่อ 7 กรกฎาคม 2569 จาก https://www.hfocus.org/content/2024/10/32003

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience As The Source Of Learning And Development. New Jersey: Prentice Hall.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Lange, A. J. & Jakubowski, P. (1976). Responsible Assertive Behavior: Cognitive/behavioral Procedures for Trainers. Lllinois: Research Press.

Parray, W. M. & Kumar, S. (2022). The Effect of Assertiveness Training on Behaviour, Self-esteem, Stress, Academic Achievement and Psychological Well-Being of Students: A Quasi-Experimental Study. Research & Development, 2(2), 83-90.