การศึกษาภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความหมาย และคุณลักษณะภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ 2) วิเคราะห์และสังเคราะห์รูปแบบหรือมิติของภาวะผู้นำ ใช้ระเบียบ
วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผสมผสานกระบวนการ สุนทรียสาธก ร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผู้ให้ข้อมูล ประกอบด้วย ผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชน 10 คน และหัวหน้าฝ่ายบริหารงานทั่วไป และหัวหน้าฝ่ายการพยาบาล รวมทั้งสิ้น 30 คน จากโรงพยาบาลเอกชน 10 แห่ง ใน 7 จังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง และแบบการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสะท้อน ตามแนวทางของ Braun และ Clarke ร่วมกับ การตีความเชิงสังเคราะห์จากข้อมูลภาคสนาม ผลการศึกษาพบว่า ผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชนในภาคตะวันออก เฉียงเหนือให้ความหมายของภาวะผู้นำในลักษณะของการยึดคนเป็นศูนย์กลาง การบริหารด้วยความเมตตา - กรุณา การรับฟังบุคลากร สร้างความร่วมมือ และสร้างสมดุลระหว่างคุณภาพบริการ เป้าหมายทางธุรกิจ และความรับผิดชอบต่อสังคมในบริบทความท้าทายด้านทรัพยากร การเปลี่ยนแปลงของระบบสุขภาพ และการขาดแคลนบุคลากรวิชาชีพ สามารถสังเคราะห์คุณลักษณะ ภาวะผู้นำ 7 ประการ ได้แก่ ภาวะผู้นำเชิงมนุษยธรรม ภาวะผู้นำเชิงร่วมมือ ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ ภาวะผู้นำเชิงรับฟัง ภาวะผู้นำเชิงยุติธรรม ภาวะผู้นำเชิงปรับตัว และภาวะผู้นำเชิงสร้างสมดุล ยังนำไปสู่การสังเคราะห์ “รูปแบบภาวะผู้นำเชิงสุนทรียสาธก” ที่เหมาะสมกับบริบทโรงพยาบาลเอกชน ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ชั้นใน คือ หลักพรหมวิหาร 4 เป็นฐานคุณธรรมของภาวะผู้นำชั้นกลาง คือ คุณลักษณะภาวะผู้นำ 8 ประการ และชั้นนอก คือ กระบวนการสุนทรียสาธก 4-D เป็นกลไกการขับเคลื่อนพัฒนาองค์กรตามโครงสร้างบนฐานบริบทของวัฒนธรรมและสังคมที่เน้นความเอื้ออาทรนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาภาวะผู้นำ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กลีบแก้ว สองเมือง และคณะ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของหัวหน้าหอผู้ป่วยและพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดี ขององค์การตามการรับรู้ของพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(3), 352-363.
ทศพร ม่วงสวย. (2561). การประยุกต์ใช้กระบวนการสุนทรียสาธก ในการจัดทำแผนพัฒนาองค์กร กรณีศึกษา โรงพยาบาลเจ้าพระยา. ใน สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงกลยุทธ. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ลักขณา ศรีบุญวงศ์ และคณะ. (2564). ภาวะผู้นำและพฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงาน ในองค์กรภาครัฐ: การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาล และการสาธารณสุขภาคใต้, 8(1), 1-11.
Cameron, K. S. (2021). Positive Leadership: Strategies for Extraordinary Performance. Oakland: Berrett-Koehler Publishers.
Cho, H. & Ardichvili, A. (2024). Appreciative Inquiry: An Integrative Review of Studies in Three Disciplines. Advances in Developing Human Resources, 23(3), 178-196.
Cooperrider, D. L. & Srivastva, S. (1987). APPRECIATIVE INQUIRY IN ORGANIZATIONAL LIFE. Research in Organizational Change and Development, 1(1987), 129-169.
Cooperrider, D. L. & Whitney, D. (2020). Appreciative Inquiry: A Positive Revolution in Change. Oakland: Berrett-Koehler Publishers.
Demeke, G. W. et al. (2024). Servant Leadership in the Healthcare Literature: A Systematic Review. Journal of Healthcare Leadership, 16(2024), 1-14.
Krueger, R. A. & Casey, M. A. (2015). Focus Groups: A Practical Guide for Applied Research. (5th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Thousand Oaks: SAGE Publications.
Ludema, J. D. et al. (2003). The Appreciative Inquiry Summit: A Practitioner’s Guide for Leading Large-Group Change. Oakland: Berrett-Koehler Publishers.
Sarto, F. & Veronesi, G. (2016). Clinical leadership and hospital performance: assessing the evidence base. BMC Health Services Research, 16(2), 86-97.
Wang, Z. et al. (2016). Servant leadership and employee outcomes: the moderating role of subordinates’ motives. Journal of Organizational Behavior, 25(5), 1-13.
Whitney, D. et al. (2020). Appreciative Leadership: Focus on What Works to Drive Winning Performance and Build a Thriving Organization. Columbus: McGraw-Hill Education.
