องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารโรงเรียนสุจริต
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารโรงเรียนสุจริต สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ดำเนินการ 2 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาและสังเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จำนวน 8 แหล่งข้อมูล เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบบันทึกข้อมูลจากเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลเนื้อหาและความถี่ และองค์ประกอบที่มีความถี่ร้อยละ 50 ขึ้นไป และ ระยะที่ 2 ตรวจสอบและยืนยันความเหมาะสมขององค์ประกอบโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ซึ่งเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย อาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และ ผู้บริหารสถานศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมที่ได้จากการสังเคราะห์ มีจำนวนทั้งสิ้น 18 องค์ประกอบ โดยองค์ประกอบผ่านเกณฑ์การคัดเลือก จำนวน 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ความซื่อสัตย์ 2) ความยุติธรรม 3) ความเคารพ 4) ความรับผิดชอบ 5) ความมีจิตสาธารณะ และ 6) ความมีวินัย ผู้ทรงคุณวุฒิยืนยันว่าองค์ประกอบทั้ง 6 ด้านมีความเหมาะสม ชัดเจน ครอบคลุม และสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนสุจริต โดยสะท้อนพฤติกรรมการบริหารที่ยึดมั่นในความถูกต้องและความโปร่งใส ปฏิบัติต่อผู้เกี่ยวข้องอย่างเสมอภาค เคารพสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ปฏิบัติตามกฎหมายและจรรยาบรรณวิชาชีพ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารโรงเรียนสุจริตมิได้จำกัดอยู่เฉพาะคุณธรรมส่วนบุคคล แต่ต้องบูรณาการเข้ากับความรับผิดชอบต่อองค์กร และมุ่งประโยชน์ส่วนรวม องค์ประกอบที่ได้นำไปใช้เป็นกรอบกำหนดพฤติกรรมบ่งชี้ พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม สร้างเครื่องมือประเมิน และพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารโรงเรียนสุจริตเกิดความยั่งยืนต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กันยมาส ชูจีน และคณะ. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(2), 20-33.
เด่นจิตธีระพันธ์ จันทะมูล. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารจัดการการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ธัญชนก ฤทธิ์มาส. (2566). การพัฒนาตัวบ่งชี้ของโรงเรียนสุจริตในสถานศึกษาประถมศึกษา เขตตรวจราชการที่ 5. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย.
รัชตาพร เสนามาตย์. (2561). รูปแบบคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนสุจริต สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
วิเศษ บุญสนอง. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาระดับประถมศึกษาขนาดเล็กในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 20(2), 25-34.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). รายงานผลการดำเนินการตามมาตรฐานทางจริยธรรม ประมวลจริยธรรม ข้อกำหนดจริยธรรม และกระบวนการรักษาจริยธรรม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา. (2558). โรงเรียนคุณธรรม สพฐ. มาตรฐานและตัวชี้วัด. กรุงเทพมหานคร: สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.
อภิรักษ์ ทองโชติ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
Josephson Institute of Ethics. (2009). Ethical Leadership Outcomes Student Leader Learning Outcomes (SLLO) Project. California: Josephson Institute of Ethics.
Karakose, T. (2007). High school teachers’ perceptions regarding principals’ ethical leadership in Turkey. Asia Pacific Education Review, 8(3), 464-477.
