การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันรูปแบบระบบขนส่งสาธารณะที่มีคุณภาพ ตามความต้องการของประชาชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และ 2) ตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างโครงสร้างองค์ประกอบเชิงยืนยันรูปแบบระบบขนส่งสาธารณะที่มีคุณภาพตามความต้องการของประชาชนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนผู้ใช้บริการระบบขนส่งสาธารณะในประเทศไทย จำนวน 400 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม โดยมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับมีค่าเท่ากับ 0.90 สถิติที่ใช้ ประกอบด้วย การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันและการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสอง โดยนำองค์ประกอบคุณภาพการบริการ 5 ด้านตามแนวคิด SERVQUAL มาใช้สร้างกรอบแนวคิดสำหรับการพัฒนาโมเดล ผลการวิจัยพบว่า 1) การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และ 2) การตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างโครงสร้างองค์ประกอบเชิงยืนยันกับข้อมูลเชิงประจักษ์ พบค่าดัชนีทุกตัวผ่านตามเกณฑ์ น้ำหนักองค์ประกอบมีค่าเป็นบวกอยู่ระหว่าง 1.02 ถึง 0.75 มีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01 โดยองค์ประกอบความปลอดภัยในการใช้บริการ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมากที่สุด เท่ากับ 1.02 แสดงว่าประชาชนให้ความสำคัญกับความปลอดภัยในการเดินทางเป็นอันดับแรก ตัวแปรค่าโดยสารมีความเหมาะสม มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบสูงที่สุด เท่ากับ 0.89 แสดงว่าผู้ใช้บริการให้ความสำคัญกับความคุ้มค่าและความเหมาะสมของค่าใช้จ่ายในการเดินทางควบคู่ไปกับคุณภาพการบริการที่ได้รับ ส่วนดัชนีวัดระดับความกลมกลืนระหว่างโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ได้ค่า p = 0.100, CMIN/DF = 1.355, GFI = 0.983 และ RMSEA = 0.030 ผลการวิจัยสรุปได้ว่าผู้ประกอบการขนส่งสาธารณะควรยกระดับมาตรการความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด ควบคู่กับการกำหนดอัตราค่าโดยสารที่เหมาะสมกับคุณภาพบริการ เพื่อสร้างความคุ้มค่าและกระตุ้นการใช้บริการของประชาชนอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มสถิติการขนส่ง กองแผนงาน กรมการขนส่งทางบก. (2567). สถิติการขนส่งทางถนน. เรียกใช้เมื่อ 5 กรกฎาคม 2567 จาก https://web.dlt.go.th/statistics/
ฉัตรชัย เหล่าเขตการณ์. (2564). ตัวแบบการวัดการรับรู้คุณภาพการบริการ ขนส่งสาธารณะในพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 14(2), 143-160.
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2567). สัดส่วนการใช้บริการระบบขนส่งสาธารณะในการเดินทางระหว่างเมือง ปี 2560 - 2567. ศูนย์ข้อมูลเปิดภาครัฐ กระทรวงคมนาคม. เรียกใช้เมื่อ 29 มีนาคม 2567 จาก https://otp.gdcatalog.go.th/dataset/otp_65_03
Arbuckle, J. L. & Wothke, W. (1999). Amos 4.0 user’s guide. Chicago: SmallWaters Corporation.
Arbuckle, J. L. (2011). IBM SPSS Amos 20 user’s guide. Crawfordville: Amos Development Corporation.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika Journal, 16(1951), 297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555.
Hu, K.-C. & Salim, V. (2023). Combining Kano’s model, IPA, and FMEA to evaluate service quality risk for bus service: Case of Bangkok bus service. Applied Sciences, 13(10), 5960. https://doi.org/10.3390/app13105960.
Ibrahim, A. N. H. et al. (2021). Factors influencing passengers’ satisfaction with the light rail transit service in alpha cities: Evidence from Kuala Lumpur, Malaysia using structural equation modelling. Mathematics, 9(16), 1954. https://doi.org/10.3390/math9161954.
Khuong, M. N. & Uyen, P. H. T. (2021). The impact of service quality and price on passengers’ loyalty towards low-cost airlines: The Southeast Asia perspective. Journal of Air Transport Management, 91(2021), 101966. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2020.101966.
Parasuraman, A. et al. (1985). A conceptual model of service quality and its implications for future research. Journal of Marketing, 49(4), 41-50. https://doi.org/10.1177/002224298504900403.
Rovinelli, R. J. & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2(1977), 49-60.
Sogbe, E. et al. (2025). Scaling up public transport usage: a systematic literature review of service quality, satisfaction and attitude towards bus transport systems in developing countries. Public Transport, 17(2025), 1-44. https://doi.org/10.1007/s12469-024-00367-6.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper & Row.
