การจัดการการสื่อความหมาย การรับรู้ และผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักท่องเที่ยว ในการท่องเที่ยวเชิงพุทธ: หลักฐานจากวัดป่าสุทธาวาส จังหวัดสกลนคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อประเมินประสิทธิผลของการจัดการการสื่อความหมายพุทธธรรมตามคำสอนของพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ ณ วัดป่าสุทธาวาส จังหวัดสกลนคร 2) เพื่อศึกษาการรับรู้และพฤติกรรมการเรียนรู้ตามการรายงานของตนเองของนักท่องเที่ยวชาวไทย และ 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลตามการรับรู้ดังกล่าว บทความนี้รายงานเฉพาะระยะที่หนึ่งซึ่งเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบตัดขวาง เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากนักท่องเที่ยวชาวไทย 400 คน วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจและเชิงยืนยัน และการถดถอยพหุคูณเชิงลำดับขั้น ผลการวิจัยมี 3 ประการ ประการแรก โมเดลการวัดมี 3 องค์ประกอบที่เชื่อถือได้ ได้แก่ ประสิทธิผลของผู้สื่อความหมายที่เป็นบุคคล (HI) คุณภาพการจัดการเนื้อหาและสื่อ (CM) และผลลัพธ์การเรียนรู้และความภักดี (TO) ประการที่สอง นักท่องเที่ยวประเมินทุกองค์ประกอบในระดับมาก โดย TO สูงสุด (M = 4.08) รองลงมา คือ CM (M = 3.90) และ HI (M = 3.78) ข้อที่ได้คะแนนสูงสุดล้วนเป็นเชิงอารมณ์และการนำธรรมะไปใช้ สะท้อนการเรียนรู้เชิงใคร่ครวญมากกว่าการรับสารสนเทศ ประการที่สาม เมื่อควบคุมลักษณะประชากรแล้ว คุณภาพการจัดการเนื้อหาและสื่อธรรมะของพระอาจารย์มั่น อันได้แก่ การจัดแสดงอัฐบริขาร ป้ายสื่อความหมาย และบรรยากาศวิเวก ส่งผลต่อผลลัพธ์สูงกว่าผู้สื่อความหมายที่เป็นบุคคล (β = .441 และ β = .306) ร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 41.2 ขณะที่ลักษณะประชากรมีบทบาทน้อยมาก ข้อค้นพบชี้ว่าคุณภาพประสบการณ์ เป็นสิ่งที่จัดการได้ จึงเสนอให้พัฒนาสื่อใหม่ ออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ ติดตั้งป้ายรหัสคิวอาร์ และการสร้างบรรยากาศศักดิ์สิทธิ์เป็นองค์ประกอบของการสื่อความหมาย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Chhabra, D. (2008). Positioning museums on an authenticity continuum. Annals of Tourism Research, 35(2), 427-447.
Falk, J. H. & Dierking, L. D. (2018). Learning from museums. (2nd ed.). Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield.
Hair, J. F. et al. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). Boston: Cengage.
Ham, S. H. (2013). Interpretation: Making a difference on purpose. Golden, Colorado: Fulcrum Publishing.
Huang, K. et al. (2019). Tourists and Buddhist heritage sites: An integrative analysis of visitors’ experience and happiness through positive psychology constructs. Tourist Studies, 19(4), 549-568.
Moscardo, G. (1996). Mindful visitors: Heritage and tourism. Annals of Tourism Research, 23(2), 376-397.
Ñāṇasampanno, B. (2005). Venerable Ācariya Mun Bhūridatta Thera: A spiritual biography (Bhikkhu Dick Sīlaratano, Trans.). Udon Thani: Forest Dhamma of Wat Pa Baan Taad.
Nowacki, M. (2021). Heritage interpretation and sustainable development: A systematic literature review. Sustainability, 13(8), Article 4383. https://doi.org/10.3390/su13084383.
Pholphirul, P. & Srijamdee, K. (2025). Religious engagement and mental well-being: Empirical evidence from Thailand. Journal of Religion and Health, https://doi.org/10.1007/s10943-025-02354-y.
Pine, B. J. & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre and every business a stage. Boston: Harvard Business School Press.
Podsakoff, P. M. et al. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879.
Ross, S. L. et al. (2020). Temple stay as transformative travel: An experience of the Buddhist temple stay program in Korea. Journal of Tourism Insights, 9(1), Article 8. https://doi.org/10.9707/ 2328-0824.1090.
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081.
Schedneck, B. (2021). Religious tourism in northern Thailand: Encounters with Buddhist monks. Seattle: University of Washington Press.
Shinde, K. A. (2022). How effective is a Buddhist pilgrimage circuit as a product and strategy for heritage tourism in India? Heritage, 5(4), 3846-3863.
Somrak, T. (2024). Spiritual and cultural tourism opportunities in the Si Thep District, Phetchabun, Thailand. Journal of Tourism and Heritage Research, 7(1), 40-58.
Song, H. J. et al. (2015). The influence of tourist experience on perceived value and satisfaction with temple stays: The experience economy theory. Journal of Travel & Tourism Marketing, 32(4), 401-415.
Soulard, J. et al. (2021). Developing and testing the Transformative Travel Experience Scale (TTES). Journal of Travel Research, 60(5), 923-946.
Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics. (7th ed.). Boston: Pearson.
Tilden, F. (1977). Interpreting our heritage. (3rd ed.). Chapel Hill: University of North Carolina Press.
Tiyavanich, K. (1997). Forest recollections: Wandering monks in twentieth-century Thailand. Honolulu: University of Hawai’i Press.
Wang, N. (1999). Rethinking authenticity in tourism experience. Annals of Tourism Research, 26(2), 349-370. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(98)00103-0.
Weng, L. et al. (2020). The effect of tour interpretation on perceived heritage values: A comparison of tourists with and without tour guiding interpretation at a heritage destination. Journal of Destination Marketing & Management, 16, 100431. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100431.
