การสื่อสารของผู้นำวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ภูมิปัญญาไทยและสมุนไพร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพรจำเป็นต้องอาศัยสมรรถนะการสื่อสารของผู้นำวิสาหกิจชุมชน เพื่อถ่ายทอดคุณค่าของภูมิปัญญา สร้างความเชื่อมั่น และเชื่อมโยงเครือข่าย การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสมรรถนะการสื่อสาร 2) ศึกษาการจัดการการสื่อสาร และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะการสื่อสารของผู้นำวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบข้ามกรณีศึกษา ผู้ให้ข้อมูลหลัก 20 คน คัดเลือกแบบเจาะจงจากวิสาหกิจชุมชนต้นแบบระดับดีเยี่ยม 5 ภูมิภาค ครอบคลุมประธานวิสาหกิจชุมชน กรรมการวิสาหกิจชุมชน ภาคีเครือข่าย และนักวิชาการ เครื่องมือ ได้แก่ แนวคำถามสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม เก็บข้อมูลจนเกิดความอิ่มตัว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การเปรียบเทียบข้ามกรณี และการตรวจสอบแบบสามเส้า ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะการสื่อสาร ประกอบด้วย การสื่อสารของผู้นำและบทบาทของผู้นำ โดยเน้นสื่อผสมผสาน การเล่าเรื่อง การสาธิต ประสบการณ์ตรง การมีส่วนร่วม และการบอกต่อ 2) การจัดการการสื่อสารครอบคลุมทักษะผู้นำ สมรรถนะหลัก และสมรรถนะเสริม โดยมีการรับฟัง ความซื่อสัตย์ ความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และการประสานเครือข่ายเป็นกลไกสำคัญ และ 3) การพัฒนาสมรรถนะควรยกระดับความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติ ควบคู่กับการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงและการเชื่อมโยงเครือข่าย โดยคำนึงถึงความแตกต่างด้านทุนทางวัฒนธรรม ทรัพยากร และอัตลักษณ์ของแต่ละพื้นที่ ผลการวิจัยนำไปสู่ข้อเสนอแบบจำลองนิเวศวิทยาการสื่อสารเชิงบูรณาการเพื่อยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพรอย่างยั่งยืน ซึ่งสะท้อนการเชื่อมโยงสมรรถนะผู้นำ ทุนชุมชน กระบวนการสื่อสาร และเครือข่ายในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพอย่างต่อเนื่อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2567). ผลการประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพร ครั้งที่ 1/2567. เรียกใช้เมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.dtam.moph.go.th/announcement/14544/
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2558). พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. (2567). แผนงาน/โครงการกระทรวงสาธารณสุข ปี 2568. เรียกใช้เมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://spd.moph.go.th/แผนกระทรวงสาธารณสุข/
กองวิจัยการตลาดการท่องเที่ยว การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2569). การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพกับโอกาสของประเทศไทย. เรียกใช้เมื่อ 19 มิถุนายน 2569 จาก https://tatreviewmagazine.com/article/wellness-tourism-data-lab/
พรรษา บัวมะลิ. (28 เม.ย. 2569). การสื่อสารของผู้นำวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพร. (วีนัส เข้งนุเคราะห์, ผู้สัมภาษณ์)
พิจักษณ์ จันทวิโรจน์ และปธาน สุวรรณมงคล. (2566). การบริหารวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสร้างสรรค์. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 9(2), 170-185.
วสุธิดา พูนกลัด และคณะ. (2566). การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (Community-Based Tourism for the Sustainable Development). วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(2), 793-812.
วารีพร ชูศรี และวรลักษณ์ ลลิตศศิวิมล. (2563). การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ: ความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย (Health Tourisms: Thailand’s Competitiveness). วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 205-226.
สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2567). แผนปฏิบัติการส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม พ.ศ. 2568. เรียกใช้เมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://shorturl.asia/tut58h
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). เรียกใช้เมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.nesdc.go.th/the-national-economic-and-social-development-plan/the-thirteenth-plan-2023-2027/
อนุวัฒน์ ชมภูปัญญา และธนัสถา โรจนตระกูล. (2565). การพัฒนาศักยภาพชุมชนแบบมีส่วนร่วมสู่ชุมชนท่องเที่ยวที่ยั่งยืน. Journal of Modern Learning Development, 7(8), 414-430.
อภิวรรษ สุขพ่วง. (31 พ.ค. 2569). การสื่อสารของผู้นำวิสาหกิจชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภูมิปัญญาไทยและสมุนไพร. (วีนัส เข้งนุเคราะห์, ผู้สัมภาษณ์)
Champion, V. L. & Skinner, C. S. (2008). The health belief model. In Glanz, K. et al. (Eds.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice. (4th ed.). (pp. 45-65). San Francisco: Jossey-Bass.
Simanungkalit, S. M. et al. (2024). Community empowerment program in management of health clinic development and herbal tourism. Proceeding International Conference of Innovation Science, Technology, Education, Children and Health, 1(1), 82-92.
