สถานะของสัตว์ในฐานะสิ่งทรงสร้างกับสุขภาวะองค์รวม: การสังเคราะห์กรอบจริยศาสตร์คริสเตียนต่อความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานะและคุณค่าของสัตว์ในฐานะสิ่งทรงสร้างตามกรอบพระคริสตธรรมคัมภีร์และคริสตศาสนศาสตร์ 2) สังเคราะห์กรอบจริยศาสตร์คริสเตียนต่อความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ โดยเชื่อมโยงกับหลักการทรงสร้าง ความรับผิดชอบของมนุษย์ ความเมตตา ความยุติธรรม การคืนดี และความหวังของสรรพสิ่ง 3) เสนอแนวทางประยุกต์ใช้กรอบจริยศาสตร์คริสเตียนต่อความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ในการส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมของมนุษย์ ชุมชน และสิ่งแวดล้อมในบริบทร่วมสมัย ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิเคราะห์เอกสาร คัดเลือกเอกสารรวม 54 รายการหลัก ได้แก่ ข้อความพระคริสตธรรมคัมภีร์ อรรถาธิบายพระคัมภีร์ คริสตศาสนศาสตร์ งานวิชาการด้านสุขภาวะและความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการตีความเชิงอรรถาธิบาย สังเคราะห์เชิงศาสนศาสตร์และจริยศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่า สัตว์ไม่ควรถูกเข้าใจเพียงฐานะทรัพยากร ทรัพย์สิน หรือเครื่องมือเพื่อประโยชน์ของมนุษย์ แต่เป็นสิ่งทรงสร้างที่มีคุณค่าในความสัมพันธ์กับพระผู้สร้าง และดำรงอยู่ในพันธสัญญา การดูแล ความยุติธรรม การคืนดี และความหวังของสรรพสิ่ง ผลการสังเคราะห์พบกรอบจริยศาสตร์คริสเตียน 5 มิติ ได้แก่ คุณค่าของสิ่งทรงสร้าง มนุษย์ในฐานะผู้พิทักษ์สิ่งทรงสร้าง ความเมตตาและความยุติธรรมต่อทุกชีวิต การใช้ประโยชน์อย่างจำกัดและรับผิดชอบ และสุขภาวะเชิงความสัมพันธ์ โดยประยุกต์ในระดับปัจเจก ครอบครัวและชุมชน สถาบัน การศึกษา วัฒนธรรมและระบบนิเวศเพื่อส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมของมนุษย์ ชุมชน สัตว์และสิ่งแวดล้อม ข้อค้นพบนี้นำไปสู่ฐานคิดการพัฒนาหลักสูตร การอภิบาล และขยายความรู้ทางเทววิทยาสิ่งแวดล้อมเพื่อเสนอยกร่างนโยบายสวัสดิภาพสัตว์และความยั่งยืนเชิงนิเวศในระดับสถาบัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ไทยพีบีเอส. (2567). “สุนัขชุมชน” ทางออก “แก๊งมะหมา 4 ขาจรจัด” อยู่ร่วมสังคมไทย. เรียกใช้เมื่อ 19 สิงหาคม 2569 จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/340561
ธนพร ฉายสุวรรณ. (2562). สัตว์เลี้ยงในชีวิตคน คนในชีวิตสัตว์เลี้ยง: กรณีศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผู้เลี้ยงและสุนัขชิวาว่า. ใน วิทยานิพนธ์สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต สาขาวิชาการวิจัยทางสังคม. มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
พนา กันธา. (2565). รูพรุนของเส้นขอบ: เงื่อนไขทางจริยศาสตร์ของการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับสัตว์ท่ามกลางวิกฤตสิ่งแวดล้อม. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 18(2), 1-37.
พนา กันธา. (2568). บทนำ: จุดเปลี่ยนทางภววิทยากับสถานะของสัตว์. ใน พิพัฒน์ พสุธารชาติ (บรรณาธิการ), ปรัชญาหมา และสัตว์ศึกษาที่มี (ห) ม (า) นุษย์เป็นศูนย์กลาง (หน้า 267-326). กรุงเทพมหานคร: Illuminations Editions.
ภูมินทร์ ภู่กัน และคณะ. (2566). พนมนาคา: ตัวตนและอัตลักษณ์ของสัตว์ในมุมมองการวิจารณ์เชิงนิเวศ. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(1), 39-51.
สมาคมพระคริสตธรรมไทย. (2554). พระคริสตธรรมคัมภีร์ ฉบับมาตรฐาน 2011. กรุงเทพมหานคร: สมาคมพระคริสตธรรมไทย.
สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. (2568). ข้อมูลโครงการ: กิจกรรมการรับอุปการะสุนัขจากศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร. เรียกใช้เมื่อ 19 สิงหาคม 2569 จาก https://policy.bangkok.go.th/tracking/frontend/web/index.php?ID=21483&r=site%2Fprojectview
สุภาพรรณ ไกรเดช และวรรณวิสาข์ ไชยโย. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ในทัศนะของปีเตอร์ ซิงเกอร์. วารสารปณิธาน, 16(2), 85-110.
เอนก สุวรรณบัณฑิต. (2567). จริยธรรมแห่งการดูแลสำหรับสัตว์ในสวนสัตว์. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 7(1), 249-262.
Bauckham, R. (2010). Bible and ecology: Rediscovering the community of creation. Waco: Baylor University Press.
Beetz, A. et al. (2012). Psychosocial and psychophysiological effects of human-animal interactions: The possible role of oxytocin. Frontiers in Psychology, 3, 234. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2012.00234.
Brooks, H. L. et al. (2018). The power of support from companion animals for people living with mental health problems: A systematic review and narrative synthesis of the evidence. BMC Psychiatry, 18, 31. https://doi.org/10.1186/s12888-018-1613-2.
Cleary, M. et al. (2022). Grieving the loss of a pet: A qualitative systematic review. Death Studies, 46(9), 2167-2178.
Clough, D. L. (2012). On animals: Volume I: Systematic theology. London: T&T Clark.
Deane-Drummond, C. E. (2017). A primer in ecotheology: Theology for a fragile earth. Eugene: Cascade Books.
Edwards, D. (2019). Deep incarnation: God’s redemptive suffering with creatures. Maryknoll: Orbis Books.
Linzey, A. (1995). Animal theology. Urbana: University of Illinois Press.
Singer, P. (2009). Animal liberation. New York: HarperCollins.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris: UNESCO Publishing.
White, L. J. (1967). The historical roots of our ecologic crisis. Science, 155(3767), 1203-1207.
WHO. (2022). One Health Joint Plan of Action (2022-2026). Rome: Working together for the health of people, animals, plants, and the environment.
