ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา: การทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนโมเดลการวัดตามขนาดโรงเรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีแบบพหุระยะ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา 2) ทดสอบความสอดคล้องของโมเดลการวัดกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) ทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลการวัดตามขนาดโรงเรียน และ 4) ศึกษาแนวทางการพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำปรับเปลี่ยน การวิจัย 4 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้จากผู้ทรงคุณวุฒิ 7 คน (เลือกแบบเจาะจง) ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ระยะที่ 2 และ 3 ทดสอบความสอดคล้องและความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลการวัด โดยเก็บข้อมูลจากผู้บริหารและครู จำนวน 500 คน จากขนาดตัวอย่างตามตารางของ Krejcie & Morgan และสุ่มแบบหลายขั้นตอน ใช้แบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ที่ผ่านการหาคุณภาพ วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และโมเดลสมการโครงสร้างกลุ่มพหุ ระยะที่ 4 ศึกษาแนวทางการพัฒนาจากกลุ่มเป้าหมาย 8 คน (เลือกแบบเจาะจง) ด้วยแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า 1) ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำปรับเปลี่ยน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก 17 ตัวบ่งชี้ 2) โมเดลการวัดมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก โดยมีค่า GFI = .958, NFI = .981, TLI = .982, CFI = .985, RMSEA = .051 และ RMR = .002 3) โมเดลการวัดมีความไม่แปรเปลี่ยนระหว่างโรงเรียน 3 ขนาด ทั้งในระดับของรูปแบบและระดับน้ำหนักองค์ประกอบของโมเดลอันดับสอง และ 4) แนวทางการพัฒนาเชิงระบบ 5 ด้าน ได้แก่ การสร้างศรัทธาบารมี ความซื่อสัตย์โปร่งใส การส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี การสร้างบรรยากาศการทำงานที่เปิดกว้าง และการแก้ปัญหาเชิงระบบของสถานศึกษา เพื่อยกระดับสมรรถนะผู้บริหารและสนับสนุนการพัฒนาสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
วงศกร เพียรชนะ และคณะ. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในยุควิถีใหม่ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 11(44), 318-328.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557). ภาวะผู้นำ: ทฤษฎีและนานาทัศนะร่วมสมัยปัจจุบัน. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: ทิพยวิสุทธิ์.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2566). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2565 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คะแนนเฉลี่ยรวมรายโรงเรียน. เรียกใช้เมื่อ 25 สิงหาคม 2566 จาก https://www.pbi2.go.th/web/?p=12462
Bass, B. M. & Bass, R. (2008). The Bass Handbook of Leadership: Theory, Research, and Managerial Applications. (4th ed.). New York: Free Press.
Goleman, D. (2000). Emotional Intelligence: Issues in Paradigm Building. Retrieved August 11, 2026, from https://www.eiconsortium.org/reprints/ei_issues_in_paradigm_building.html
Hair, J. F. et al. (2019). Multivariate Data Analysis. (8th ed.). England: Pearson Prentice.
Heifetz, R. et al. (2021). The Practice of Adaptive Leadership: Tools and Tactics for Changing Your Organization and the World. ResearchGate, 31(4), 269 https://doi.org/10.1016/j.lisr.2009.05.001.
Keneni, A. D. & Mamo, T. R. (2026). Psychometric Evaluation of the Adaptive Leadership Behaviors Among Secondary School Principals in a Selected Region of Ethiopia Based on Teachers’ Perceptions. A Peer-reviewed Official International Journal of Wollega University, Ethiopia, 15(1), 41-55.
Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. (5th ed.). New York: The Guilford Press.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308.
Putnick, D. L. & Bornstein, M. H. (2016). Measurement invariance conventions and reporting: The state of the art and future directions for psychological research. Developmental Review, 41, 71-90. https://doi.org/10.1016/j.dr.2016.06.004.
