รูปแบบการพัฒนาหลักสูตรบูรณาการพุทธจิตวิทยาในการป้องกันภาวะซึมเศร้า ให้กับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและแนวทาง 2) เพื่อพัฒนาหลักสูตร 3) เพื่อทดลองใช้หลักสูตร และ 4) เพื่อประเมินผลและปรับปรุงหลักสูตรในการพัฒนาหลักสูตรบูรณาการหลักพุทธ-จิตวิทยาในการป้องกันภาวะซึมเศร้า โดยเป็นการวิจัยและพัฒนา ประกอบด้วย ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาจากกลุ่มตัวอย่างครูผู้สอนและนักเรียนมัธยมตอนปราย จำนวน 757 คน และสนทนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 รูป/คน ระยะที่ 2 พัฒนาร่างหลักสูตรและให้ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 รูป/คน ประเมินความเหมาะสม ระยะที่ 3 ทดลองใช้หลักสูตรกับนักเรียนอาสาสมัคร จำนวน 50 คน ตามแบบแผนการวิจัยกึ่งทดลองกลุ่มเดียว และระยะที่ 4 ประเมินและปรับปรุงหลักสูตรโดยผู้เข้าร่วมและผู้ทรงคุณวุฒิ รวม 55 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามสภาพปัญหา แบบทดสอบความรู้ แบบสังเกตพฤติกรรม แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบประเมินคุณภาพหลักสูตร ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนมีแนวโน้มภาวะซึมเศร้า จำนวน 107 คน คิดเป็นร้อยละ 27.16 โดยสภาพปัญหาโดยรวมอยู่ในระดับมาก และผู้เชี่ยวชาญชี้แนวทางว่าควรบูรณาการหลักพุทธจิตวิทยากับกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก 2) หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ โครงสร้างเนื้อหา กิจกรรมฝึกอบรม และการวัดประเมินผล ซึ่งผู้ทรงคุณวุฒิประเมินความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด 3) ผลการทดลองใช้หลักสูตร พบว่า 3.1) คะแนนความรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 3.2) นักเรียนที่มีแนวโน้มภาวะซึมเศร้าลดลงจาก 26 คน (ร้อยละ 52.00) เหลือ 8 คน (ร้อยละ 16.00) และ 3.3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรในระดับมากที่สุด และ 4) ผู้เข้าร่วมและผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณภาพหลักสูตรโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทั้งสองกลุ่ม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พระเอกลักษณ์ สังข์ศิลป์ชัย และคณะ. (2567). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมสำหรับพระนวกะเพื่อพัฒนาคุณลักษณะการดำเนินชีวิตความเป็นพระภิกษุที่ดีในเบื้องต้น ของคณะสงฆ์อำเภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2), 435-448.
วิชชุดา ฐิติโชติรัตนา และคณะ. (2560). การพัฒนารูปแบบการปรึกษาแนวพุทธจิตวิทยาบูรณาการของพระสงฆ์ที่มีบทบาทให้การปรึกษา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 5(1), 103-115.
วิรมณ กาสีวงศ์ และคณะ. (2558). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้า. วารสารวิจัย และพัฒนาระบบสุขภาพ, 8(2), 189-195.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาส 4/2565. เรียกใช้เมื่อ 8 สิงหาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/jADo0
สุจินตนินท หนูชูสีห์สกุล. (2563). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมตามหลักคำสอนของพระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมความสามารถในการปฏิบัติตามหลักไตรสิกขาสำหรับพระภิกษุนวกะ. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. (2566). แผนพัฒนาสุขภาพระดับพื้นที่ (พ.ศ. 2566-2570) ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. เรียกใช้เมื่อ 8 สิงหาคม 2569 จาก http://1.179.155.19/kkpao/index.php?r=content/view&id=19683
อุมาพร ตรังคสมบัติ และคณะ. (2540). การใช้ CES-D ในการคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 42(1), 2-13.
Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117-140.
Reangsing, C. et al. (2021). Effects of mindfulness interventions on depressive symptoms in adolescents: A meta-analysis. International Journal of Nursing Studies, 115. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2020.103848.
Stufflebeam, D. L. & Coryn, C. L. S. (2014). Evaluation Theory, Models, and Applications. (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Tyler, R. W. (1949). Basic Principles of Curriculum and Instruction. Chicago: University of Chicago Press.
Werner-Seidler, A. et al. (2021). School-based depression and anxiety prevention programs: An updated systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 89. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2021.102079.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. (3rd ed.). New York: Harper & Row.