นวัตกรรมการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิผลของธุรกิจแฟรนไชส์ประเภทเครื่องดื่มในประเทศไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา การแข่งขัน สภาพแวดล้อมภายนอก และประสิทธิผลของธุรกิจแฟรนไชส์ประเภทเครื่องดื่มในประเทศไทย 2) เปรียบเทียบประสิทธิผลจำแนกตามปัจจัยคุณลักษณะของธุรกิจ 3) การจัดการระบบแฟรนไชส์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผล และ 4) เสนอนวัตกรรมการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิผลของธุรกิจแฟรนไชส์ประเภทเครื่องดื่ม การวิจัยเป็นแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ จากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ 25 คน และข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้ประกอบการธุรกิจแฟรนไชส์ประเภทเครื่องดื่ม 223 แห่ง โดยใช้ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์ Welch และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) ธุรกิจแฟรนไชส์ประเภทเครื่องดื่มมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง แต่เผชิญการแข่งขันรุนแรง ความผันผวนของต้นทุน ปัญหาทรัพยากรบุคคล และผลกระทบจากสภาพแวดล้อมภายนอก โดยผู้ประกอบการต้องการการสนับสนุนสิ่งต่าง ๆ จากภาครัฐ 2) ประสิทธิผลแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติตามสถานที่ตั้งและรูปแบบแฟรนไชส์ 3) การจัดการระบบแฟรนไชส์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผล ได้แก่ การจัดการทรัพยากรแบบคล่องตัว การดำเนินงานที่บูรณาการเทคโนโลยี และการทำงานร่วมกันเพื่อสร้างคุณค่าร่วม และ 4) นวัตกรรมการจัดการ ประกอบด้วย 8 แนวทาง ได้แก่ 1) การบริหารประสบการณ์ลูกค้าด้วยปัญญาประดิษฐ์ 2) การขยายตลาดสู่ภูมิภาคและอาเซียนด้วยโมเดลแฟรนไชส์มาตรฐานสากล 3) การบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลแบบองค์รวม 4) นวัตกรรมการบริหารทรัพยากรบุคคล 5) การบริหารต้นทุนต่อหน่วยเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันด้านราคา 6) การรักษาความภักดีของลูกค้าด้วยกลยุทธ์คุณค่าที่หลากหลาย 7) การพัฒนานวัตกรรมเมนูสุขภาพ และ 8) การวางแผนทางการเงินเชิงกลยุทธ์และการบริหารความเสี่ยงทางการเงินแบบบูรณาการ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2569). ระบบข้อมูลธุรกิจแฟรนไชส์. เรียกใช้เมื่อ 1 กรกฎาคม 2569 จาก https://franchise.dbd.go.th/
ชุติมาพร ภิญญามาศ. (2568). แนวโน้มและการเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคในธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการบริหารและธุรกิจ, 1(2), 34-44.
ธนีนุช เร็วการ และคณะ. (2566). อิทธิพลของปัจจัยในการดำเนินธุรกิจที่มีต่อความเติบโตของธุรกิจ SMEs ในจังหวัดเชียงราย. วารสารวิชาการการตลาด และการจัดการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, 10(2), 74-94. https://doi.org/10.60101/mmr.2023.267405.
ธำมรงค์ เวียงอินทร์ และคณะ. (2566). โมเดลปัจจัยเชิงสาเหตุของการบริหารงานที่มุ่งเน้นเทคโนโลยีสารสนเทศเชิงกลยุทธ์ร่วมกับกลยุทธ์ความได้เปรียบทางการแข่งขันที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการดำเนินงานของธุรกิจแฟรนไชส์ในประเทศไทย. วารสารรัชต์ภาคย์, 17(53), 207-223.
บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. (2553). เทคนิคการสร้างเครื่องมือรวบรวมข้อมูลสำหรับการวิจัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เรือนแก้ว.
พิสิฐกร การะหงษ์ และฉัตรวรัญช์ องคสิงห์. (2569). แนวทางการจัดการความรู้เพื่อเพิ่มศักยภาพในการประกอบธุรกิจร้านกาแฟในเขตอำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 32(3), 92-102.
ภัทราทิพย์ แสนตระกูล. (2564). แผนธุรกิจร้าน Coconut Coffee. ใน สารนิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต สาขาวิชาความเป็นผู้ประกอบการ. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
ศิริพัฒน์ ศรีจันทร์. (2564). การพิจารณาก่อนเป็นแฟรนไชส์ซี. วารสารวิชาการ และวิจัยมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 11(2), 281-293.
สิรภัทร คำดี. (2562). ปัจจัยการบริหารธุรกิจแฟรนไชส์ที่มีผลต่อผลประกอบการของธุรกิจติดตั้งระบบรถยนต์. วารสารวิชาการศรีปทุมชลบุรี, 16(1), 143-154.
อัญญารัช บัวชู และคณะ. (2567). กลยุทธ์ธุรกิจของแฟรนไชส์ซอร์ที่ส่งผลต่อความสำเร็จของแฟรนไชส์ซีธุรกิจเครื่องดื่มในจังหวัดสงขลา. วารสาร มจร.อุบลปริทรรศน์, 9(3), 165-176.
Baek, J. S. (2023). Analysis of success factors influencing food service franchise business performance. In Master of Business Administration Department of Business Administration. Chung-Ang University.
Halim, N. F. et al. (2024). The role of franchisee business support in long term survival of franchisee business. UMJember Proceeding Series, 3(3), 917-922. https://doi.org/10.32528/issh.v3i3.712.
Holbeche, L. (2018). The agile organization: How to build an engaged, innovative and resilient business. London: Kogan Page.
Kaplan, R. S. & Norton, D. P. (2001). The strategy-focused organization: How balanced scorecard companies thrive in the new business environment. Boston: Harvard Business School Press.
Keller, K. L. (2013). Strategic brand management: Building, measuring, and managing brand equity. (4th ed.). New Jersey: Pearson.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308.
Sabaran, N. N. H. & Abd Aziz, N. A. (2023). Technology adoption in franchising business: Understanding factors and challenges. Journal of Technology and Operations Management, 18(2), 49-59. https://doi.org/10.32890/jtom2023.18.2.4.
Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: the nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350. https://doi.org/10.1002/smj.640.
Zolfagharian, M. & Naderi, I. (2020). Human resource management challenges facing franchise businesses. Personnel Review, 49(1), 104-124. https://doi.org/10.1108/PR-04-2018-0139.