การใช้ประโยชน์จากกัญชาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพเชิงพาณิชย์ ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้ประโยชน์จากกัญชาที่เหมาะสมและปลอดภัยโดยไม่ส่งผลเป็นพิษต่อร่างกาย 2) พัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพจากกัญชาต้นแบบสำหรับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และ 3) ถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีในการนำผลิตภัณฑ์ไปต่อยอดเชิงพาณิชย์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ประชากร คือ บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชน และประชาชนในพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงรวม 74 คน แบ่งเป็นผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ 34 คน และกลุ่มตัวอย่างเพื่อประเมินเชิงปริมาณและเชิงปฏิบัติการ 40 คน เครื่องมือ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก (IOC = 0.67 - 1.00) แบบประเมินการยอมรับและความพึงพอใจ (Cronbach’s Alpha = 0.85 - 0.88) และแบบทดสอบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การใช้ประโยชน์จากกัญชา พบว่า ชุมชนให้คุณค่าในฐานะยาสมุนไพรพื้นบ้าน โดยใบกัญชาแห้งสายพันธุ์หางกระรอกภูพานมีปริมาณสาร Δ9-THC ร้อยละ 0.52 และ CBD ร้อยละ 0.13 ซึ่งปลอดภัยต่อร่างกายนำไปสู่การเลือกพัฒนาน้ำปลาร้าผสมกัญชา 2) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ พบว่า ได้ผลิตภัณฑ์น้ำปลาร้าต้มสุกผสมกัญชาที่มีปริมาณ Δ9-THC 0.22 กรัม
ต่อ 1 หน่วยบริโภค ซึ่งผ่านเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข และได้รับการยอมรับทางประสาทสัมผัสด้านรสชาติในระดับดีมาก พร้อมทั้งพัฒนาบรรจุภัณฑ์เชิงพาณิชย์เพื่อลบภาพลักษณ์ยาเสพติด และ 3) การถ่ายทอดเทคโนโลยี พบว่า การประยุกต์ใช้แบบจำลองธุรกิจช่วยให้ชุมชนมีแผนการตลาดที่ชัดเจน มีต้นทุนการผลิต 62.50 บาทต่อขวด และระดับความรู้ความเข้าใจเพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 2.55 เป็น 4.90 สะท้อนความสำเร็จการยกระดับวิสาหกิจชุมชนสู่เชิงพาณิชย์