แนวทางการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพของนักศึกษาหลักสูตรคหกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล: การศึกษาเชิงคุณภาพจากมุมมองผู้บริหารและอาจารย์ผู้สอน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมรรถนะวิชาชีพและเสนอแนวทางการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพของนักศึกษาหลักสูตรคหกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 15 คน ได้แก่ กลุ่มผู้บริหารและกลุ่มอาจารย์ผู้สอนด้วยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง โดยสร้างขึ้นตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ร่วมกับทฤษฎีสมรรถนะ KSA เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย 1) สมรรถนะวิชาชีพของนักศึกษา ประกอบด้วย องค์ประกอบหลัก 3 ด้าน ได้แก่ 1.1) ด้านความรู้ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการปฏิบัติงานอย่างถูกต้องและมีมาตรฐาน 1.2) ด้านทักษะ ซึ่งเป็นความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้สู่การปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพ และ 1.3) ด้านคุณลักษณะ ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนภายในที่หล่อหลอมพฤติกรรมการปฏิบัติงานให้เหมาะสม โดยแต่ละด้าน ประกอบด้วย องค์ประกอบรอง 5 ด้าน ครอบคลุมตั้งแต่พื้นฐานและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง การบริหารธุรกิจ การสื่อสาร การวิเคราะห์ข้อมูลและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ควบคู่กับจริยธรรม บุคลิกภาพ จิตบริการ ภาวะผู้นำ การทำงานร่วมกับผู้อื่น ความคิดสร้างสรรค์ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต อันเป็นรากฐานสำคัญของการประกอบวิชาชีพอย่างมีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ และ 2) แนวทางการพัฒนาควรยกระดับสมรรถนะวิชาชีพอย่างบูรณาการทั้งสามด้าน ผ่านการปรับปรุงหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนรู้ให้สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมอาหารและโภชนาการ โดยมุ่งเน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีดิจิทัล นวัตกรรม และการเป็นผู้ประกอบการ ควบคู่กับการหล่อหลอมคุณธรรม จริยธรรม จิตบริการ และภาวะผู้นำ เพื่อเตรียมนักศึกษาให้มีศักยภาพรอบด้าน พร้อมปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และรองรับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมและตลาดแรงงานได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิรศักดิ์ จันกัน และคณะ. (2567). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะความเป็นผู้ประกอบการของนักศึกษาในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(2), 567-581.
ธนัญพร ด้วงกลัด และวทัญญู ฟักทอง. (2564). การจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์การศึกษา.
นิอร ดาวเจริญพร. (2565). คหกรรมศาสตรศึกษาและการสร้างสมรรถนะผู้เรียนในอนาคต. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 386-402.
เผด็จ บุญเป็ง และคณะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการ เพื่อพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาประเภทวิชาอุตสาหกรรมในสถานศึกษา สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษา ภาคเหนือ 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 6(3), 334-350.
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2554). ความหมายของคหกรรมศาสตร์. เรียกใช้เมื่อ 1 ตุลาคม 2568 จาก https://dictionary.orst.go.th/
พรรณี รุ่งรักษ์. (2566). ความท้าทายในการจัดการศึกษาด้านคหกรรมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์การศึกษา.
สุรินทร์ สำลี. (2562). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะทางสาขาวิชาชีพของนักเรียนมัธยมศึกษา. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Cajander, A. et al. (2011). Development of professional competencies in engineering education. In Proceedings of the 41st ASEE/IEEE Frontiers in Education Conference. (pp. S1C-1-S1C-5). Piscataway: IEEE.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1-14.
Spencer, L. M. & Spencer, S. M. (1993). Competence at work: Models for superior performance. New York: John Wiley & Sons.
Zaitseva, N. A. et al. (2017). Development of a strategic model for the formation of professional competencies of university students. Eurasian Journal of Analytical Chemistry, 12(7), 1541-1548.