การวิเคราะห์องค์ประกอบในการประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์จำนวนองค์ประกอบที่ใช้ประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยว 2) จัดหมวดหมู่องค์ประกอบที่ใช้ประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยว และ 3) วิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างองค์ประกอบที่ใช้ประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวกับหมวดหมู่ที่กำหนดขึ้น โดยจำแนกตามประเภทแหล่งท่องเที่ยว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสารและวิเคราะห์บทความวิจัย จำนวน 69 เรื่อง จากฐานข้อมูล Google Scholar และ Thailand Citation Index (TCI) ในรอบ 15 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2553 - 2568) และวิเคราะห์ผลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) จำนวนองค์ประกอบที่นิยมใช้ในการประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวมีตั้งแต่ 3 - 8 องค์ประกอบ 2) การจัดหมวดหมู่องค์ประกอบที่ใช้ประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเพื่อให้มีขอบเขตที่ชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น สามารถจัดได้ 4 หมวดหมู่ ได้แก่ 2.1) ด้านทรัพยากรในแหล่งท่องเที่ยว 2.2) ด้านความพร้อมของสิ่งอำนวยความสะดวกและการบริการ 2.3) ด้านการบริหารจัดการในชุมชน และ 2.4) ด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และ 3) การวิเคราะห์ความเชื่อมโยงองค์ประกอบกับหมวดหมู่ที่กำหนดขึ้น พบว่า แหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ มีการใช้หมวดหมู่ในการประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวตั้งแต่ 2 - 4 หมวดหมู่ เช่น แหล่งท่องเที่ยวเชิงชุมชนและวัฒนธรรม นิยมใช้ 3 หมวดหมู่พื้นฐาน (เช่น ทรัพยากร สิ่งอำนวยความสะดวก และชุมชน) ในขณะที่แหล่งท่องเชิงธรรมชาติ/เชิงนิเวศ ใช้ทั้ง 3 หมวดหมู่ข้างต้น แต่ได้เพิ่มการพิจารณาศักยภาพด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมด้วย ประโยชน์ของงานวิจัยนี้จะช่วยชี้แนะนักวิชาการให้เห็นขอบเขตของการประศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวในบริบทต่าง ๆ ได้ชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น เพื่อประยุกต์ใช้ความรู้ในการประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวได้อย่างเหมาะสมและครอบคลุมทิศทางการพัฒนาการท่องเที่ยวในยุคปัจจุบัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กัลยา สว่างคง และประสพชัย พสุนนท์. (2559). การศึกษาดัชนีศักยภาพแหล่งท่องเที่ยว กรณีศึกษา แหล่งท่องเที่ยวประเภทน้ำตกในจังหวัดสระบุรี. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 9(1), 1157-1172.
จติกา คุ้มเรือน และคณะ. (2564). การศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10(2), 189-198.
เจิมขวัญ รัชชุศานติ และศุภธณิศร์ เติมสงวนวงศ์. (2562). ศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยวเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน กรณีศึกษาพิพิธภัณฑ์วัดร้องเม็ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการ, 13(1), 102-107.
ณรงค์ เจนใจ และคณะ. (2568). การศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนาในจังหวัดเชียงราย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 12(2), 114-130.
ธารีทิพย์ เหล่าวิโรจนกุล และอัศวิน แสงพิกุล. (2566). การวิเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับงานวิจัยด้านการท่องเที่ยวแบบคาร์บอนต่ำ: แนวทางสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของประเทศ. ศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 18(1), 129-143.
ปาริฉัตร สิงห์ศักดิ์ตระกูล และพัชรินทร์ เสริมการดี. (2556). การศึกษาศักยภาพและแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของชุมชนบ้านทุ่งมะปรัง อำเภอควนโดนและบ้านโตนปาหนัน อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล. สุทธิปริทัศน์, 27(82), 97-112.
ปุณยนุช ลีฬหะสุวรรณ และผกามาศ ชัยรัตน์. (2565). ศักยภาพการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น, 4(6), 168-180.
รัชนีวรรณ บุญอนนท์ และคณะ. (2567). การศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงเกษตร อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี, 8(1), 1-13.
วิโรจน์ นาคแท้ และคณะ. (2557). การประเมินศักยภาพทรัพยากรแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติแบบมีส่วนร่วม บริเวณพื้นที่อ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา ในอุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยสังคม, 37(1), 125-150.
วิไลวรรณ วิไลรัตน์ และคณะ. (2568). การวิเคราะห์ศักยภาพสถานที่ท่องเที่ยววัดบางโทง จังหวัดกระบี่ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. วารสารศรีสุวรรณภูมิปริทรรศน์, 3(1), 10-21.
สรัญญา จันทร์ชูสกุล. (2560). การประเมินคุณภาพวิทยานิพนธ์เกี่ยวกับการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนระดับประถมศึกษา. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 1060-1075.
