การปฏิรูปงานนิติเวชศาสตร์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติสู่ระบบบริการส่วนภูมิภาค เพื่อยกระดับกระบวนการยุติธรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและเชิงกระบวนการของงานนิติเวชศาสตร์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 2) วิเคราะห์กลไกกลางในการกำกับมาตรฐานการใช้พยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ในการสนับสนุนการจัดบริการนิติเวชศาสตร์ในส่วนภูมิภาค และ 3) วิเคราะห์แนวทางการปฏิรูปงานนิติเวชศาสตร์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติสู่ระบบบริการส่วนภูมิภาค เพื่อยกระดับประสิทธิภาพ ความเสมอภาค และความน่าเชื่อถือของกระบวนการยุติธรรม โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพจากเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 24 คน เลือกแบบเฉพาะเจาะจง ได้แก่ ผู้กำหนดนโยบาย 2 คน ผู้นำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ 10 คน ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการ 5 คน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 7 คน ได้แก่ แพทย์ทางนิติเวชศาสตร์ 1 คน ตำรวจ 1 คน พนักงานอัยการ 1 คน นักกฎหมาย 2 คน เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ 1 คน และประชาชน 1 คน วิเคราะห์เชิงเนื้อหา จำแนกและเชื่อมโยงประเด็น ตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยสามเส้าด้านข้อมูลและทฤษฎี ผลการวิจัยพบว่า 1) โครงสร้างและศักยภาพที่รวมศูนย์ไม่สอดคล้องกับภารกิจในพื้นที่ มีความจำเป็นต้องพึ่งพาการส่งต่อ สนับสนุนการสอบสวนล่าช้า และเข้าถึงบริการแตกต่างกัน 2) กลไกกลางต้องเชื่อมการกำหนดมาตรฐาน การควบคุมคุณภาพ ระบบข้อมูล การพัฒนาบุคลากร และความร่วมมือระหว่างหน่วยงานตลอดห่วงโซ่พยานหลักฐาน เพื่อให้พื้นที่ปฏิบัติตามมาตรฐานเดียวกัน และ 3) แนวทางปฏิรูป คือ จัดบริการตามระดับความซับซ้อนและบริบทของพื้นที่ โดยใช้ปริมาณและประเภทคดี ภาระงาน ระยะทาง บุคลากร และทรัพยากรเป็นเกณฑ์ พร้อมระบบส่งต่อและการกำกับคุณภาพจากส่วนกลาง ภายใต้หลัก “กระจายศักยภาพ ยึดมาตรฐานเดียว บริหารตามบริบท และเชื่อมโยงด้วยเครือข่าย” เริ่มจากพื้นที่นำร่อง ประเมินผลและปรับปรุงก่อนขยายผล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ. (2565). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 64 ก หน้า 1-79 (16 ตุลาคม 2565).
พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. (2477). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 ตอนที่ 598 หน้า 598-721 (10 มิถุนายน 2478).
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 1-90 (6 เมษายน 2560).
ราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย. (2569). หนังสือที่ รพท. 273/2569 เรื่อง ขอส่งข้อมูลเกี่ยวกับบุคลากรสาขานิติเวชศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: ราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย.
วรเดช จันทรศร. (2565). ทฤษฎีการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
Aungst, J. et al. (2026). Career choice and interdisciplinary education in forensic pathology: A cross-sectional study. BMC Medical Education, 26(2026), 937. https://doi.org/10.1186/s12909-026-09227-2.
Heavey, A. L. et al. (2023). Management and disclosure of quality issues in forensic science: A survey of current practice in Australia and New Zealand. Forensic Science International: Synergy, 7(2023), 100339. https://doi.org/10.1016/j.fsisyn.2023.100339.
Martín-Cazorla, F. et al. (2023). How much does a forensic autopsy cost in Spain? Forensic Science, Medicine and Pathology, 19(2023), 325-334. https://doi.org/10.1007/s12024-022-00534-w.
Neuteboom, W. et al. (2024). Quality management in forensic science: A closer inspection. Forensic Science International, 358(2024), 111779. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2023.111779.
Shin, S.-M. et al. (2023). Study on the standard components of digital forensics laboratory. Journal of Forensic Sciences, 68(3), 839-855. https://doi.org/10.1111/1556-4029.15254.
Smiley-McDonald, H. M. et al. (2024). The impacts of governing agency: A comparison of resources in the patchwork of medicolegal death investigation systems. Forensic Science International: Synergy, 8(2024), 100467. https://doi.org/10.1016/j.fsisyn.2024.100467.
Snippen, J. R. et al. (2025). Death scene investigation by medicolegal death investigators: Frequency and associated factors in two US jurisdictions. Journal of Forensic Sciences, 70(5), 1882-1891. https://doi.org/10.1111/1556-4029.70109.
Zaychik, D. (2024). Improving state medicolegal death investigation: Does system level reform improve public health data concerning drug-related mortality? Journal of Forensic and Legal Medicine, 103(2024), 102680. https://doi.org/10.1016/j.jflm.2024.102680.