การศึกษาผลการพัฒนากิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในจังหวัดนครนายก

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากิจกรรมและศึกษาความคิดเห็นต่อกิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในจังหวัดนครนายก กลุ่มเป้าหมายคือสมาชิกชมรมผู้สูงอายุ 4 ชมรม จำนวน 407 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง 40 คน สำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก 40 คน สำหรับการทดลองใช้กิจกรรม และ 80 คน สำหรับการประเมินผล เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแผนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะ 3 แผน และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง 2 ชุด ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ (IOC ≥ 0.67) การเก็บรวบรวมข้อมูลดำเนินการเป็น 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาสภาพชีวิตและสำรวจความต้องการ 2) วิเคราะห์และออกแบบกิจกรรม 3) ทดลองใช้และปรับปรุง 4) จัดกิจกรรม และ 5) ศึกษาความคิดเห็นของผู้สูงอายุ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเกษตรกร กลุ่มเจ้าของกิจการขนาดเล็ก และกลุ่มผู้เกษียณ ซึ่งเผชิญอุปสรรค 4 ประการ ได้แก่ ข้อจำกัดการเดินทาง ความเบื่อหน่ายจากการอยู่บ้าน ข้อจำกัดด้านสุขภาพ และการขาดข้อมูล ผู้สูงอายุมีความต้องการกิจกรรม 3 ประเภท คือ ดนตรีและการร้องเพลง การรำวงและการเต้นรำพื้นบ้าน และเกมนันทนาการ จากความต้องการดังกล่าว ผู้วิจัยจึงพัฒนากิจกรรม 3 กิจกรรม ได้แก่ “การ์ดมหาสนุก พลิกการ์ด พลิกเกมส์” “เสียงเพลงแห่งวันวาน เรื่องราวแห่งความทรงจำ” และ “รำวงสร้างสุข สุขภาพสร้างได้” โดยแต่ละกิจกรรมใช้เวลา 60 นาที และครอบคลุมสุขภาวะทั้ง 4 มิติ ผลการศึกษาความคิดเห็นพบว่า กิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะได้ทุกมิติ โดยผู้เข้าร่วมรายงานผลเชิงบวกด้านสุขภาวะทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม และทางปัญญา พร้อมให้ข้อเสนอแนะ เช่น ควรทำตัวอักษรบนการ์ดให้ใหญ่ขึ้น ควรใช้ไมโครโฟนเพื่อการได้ยินที่ชัดเจน และควรปรับท่ารำให้เหมาะกับสภาพร่างกายแต่ละบุคคล การวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนากิจกรรมตามความต้องการและข้อจำกัดของผู้สูงอายุสามารถส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมและมีศักยภาพในการดำเนินการอย่างยั่งยืน