ผลการสังเคราะห์กระบวนการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้น ระดับการศึกษาปฐมวัยตามแนวคิดการพัฒนาบทเรียนร่วมกันร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้ เพื่อการเปลี่ยนแปลงสำหรับนักศึกษาครู
คำสำคัญ:
สมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัย, แนวคิดการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน, ทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง, นักศึกษาครูบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอผลการสังเคราะห์กรอบแนวคิดของกระบวนการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัยตามแนวคิดการพัฒนาบทเรียนร่วมกันร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงสำหรับนักศึกษาครู โดยแบ่งวิธีการวิจัยออกเป็น 4 ขั้นตอน ดังนี้ 1) ศึกษาเอกสาร งานวิจัย แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัย แนวคิดการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน และทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง 2) ออกแบบเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินดัชนีความสอดคล้อง (IOC) และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ 3) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยการสังเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และ 4) ตรวจสอบคุณภาพของกระบวนการจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยวิธีการหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาที่ได้ คือ กระบวนการนี้มีองค์ประกอบ ได้แก่ 1) วัตถุประสงค์ของกระบวนการฯ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัย 2) หลักการของกระบวนการฯ 3) ขั้นตอนของกระบวนการฯ ประกอบไปด้วยขั้นตอน 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 การใคร่ครวญ เตรียมตัวตนและสมาชิก ระยะที่ 2 การพัฒนาบทเรียนสู่การเปลี่ยนแปลงร่วมกัน ระยะที่ 3 การแลกเปลี่ยนเพื่อการเติบโต และ 4) การประเมินผลเพื่อประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัยสำหรับนักศึกษาครูทั้ง 7 ด้าน ผลการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า ค่าดัชนีความสอดคล้อง อยู่ระหว่าง 0.60-1.00 ผ่านเกณฑ์ทุกข้อ ส่วนความเหมาะสม ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (M= 4.40, S.D. = 0.49) และความเป็นไปได้ของกระบวนการ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (M= 4.28, S.D. = 0.45) ส่วนความสอดคล้องของกระบวนการฯ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562ก). พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562. สืบค้นจาก https://www.moe.go.th/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B9%80/.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562ข). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2562 สาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ (หลักสูตรสี่ปี). สืบค้นจาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/056/T_0012.PDF.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 สำหรับ เด็กอายุ 3-6 ปี. สืบค้นจาก https://academic.obec.go.th/web/images/mission/1744086483_d_2.pdf.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). คู่มือการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูรัก(ษ์)ถิ่น. สืบค้นจาก https://elementary.kpru.ac.th/contents/edms/EDMS-6303-202305031683048432.pdf.
คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์. (2562). หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2562) (เอกสารอัดสำเนา). กาฬสินธุ์: มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์.
ฆนัท ธาตุทอง. (2552). การจัดการชั้นเรียนห้องเรียนแห่งความสุข. นครปฐม: เพชรเกษม.
ชาริณี ตรีวรัญญู. (2560). การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพด้วยการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน: แนวคิดและแนวทางสู่ความสำเร็จ. Journal of Education Studies, Chulalongkorn University, 45(1), 299–319.
ชาริณี ตรีวรัญญู. (2562). การพัฒนาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study: LS). สืบค้นจาก https://shorturl.asia/oDLfV.
ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ และ ลา ซองเดอร์การ์ด. (2559). ประเด็นท้าทายเกี่ยวกับโรงเรียนขนาดเล็ก และทางเลือกในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของประเทศไทย. (Worldbank). สืบค้นจาก https://blogs.worldbank.org/th/eastasiapacific/thailand-s-small-school-challenge-and-options-quality-education.
เทียมจันทร์ พานิชย์ผลินไชย. (2559). การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง: การจัดการเรียนรู้ด้านการผลิตครู. สักทอง : วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 22(2), 1-11.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
วิจารณ์ พานิช. (2558). เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง Transformative Learning. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2568). จำนวนเด็กไทยเกิดต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ สวนทางนโยบายมีลูกเพื่อชาติ. สืบค้นจาก https://www.theprachakorn.com/newsDetail.php?id=1002.
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2567). ระเบิดเวลาประชากร: เกิดน้อย แก่มาก ความท้าทายอนาคตไทย. สืบค้นจาก https://tdri.or.th/2024/07/population-crisis/.
สรวงพร กุศลส่ง. (2566). การพัฒนารูปแบบ ATEP MODEL เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูปฐมวัยในการจัดการเรียนรู้แบบรวมชั้นเรียนของโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต, 17(2), 173-191.
สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2568). เอกสารหลักสูตรอบรมแบบ e-Training หลักสูตรการสอนแบบบูรณาการสําหรับโรงเรียนขนาดเล็กและห้องเรียนคละชั้น. สืบค้นจาก http://www.krukird.com/55302.pdf.
สุรเดช โสมาบุตร และ พัฒนานุสรณ์ มถาพรวงศ์. (2560). แนวทางการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 36(6), 28-41.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2553). คู่มือการบริหารและนิเทศการศึกษา เรื่อง การสอนแบบคละชั้นเรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก. (พิมพ์ครั้งที่ 2). แพร่: แพร่ไทยอุตสาหการพิมพ์.
Braud, W., & Anderson, R. (1998). Transpersonal research methods for the social sciences. Thousand Oaks, CA: SAGE.
Copple, C., & Bredekamp, S. (2009). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. (3rd ed.). Washington, DC: National Association for the Education of Young Children.
Darling-Hammond, L., & Bransford, J. (Eds.). (2005). Preparing teachers for a changing world: What teachers should learn and be able to do. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Dirkx, J. M. (2000). Transformative learning and the journey of individuation (ERIC Digest No. 223). Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED448305.pdf.
Ghamrawi, N., Ghamrawi, N. A. R., & Shal, T. (2024). Cultivating teacher leadership: Evidence from a transformative professional development model. School Leadership & Management, 44(2), 182-203.
Hervas, G., & Medina, J. L. (2023). Lesson study: A practice for teachers' training and professional development at any educational level. In R. J. Tierney & K. Ercikan (Eds.), International encyclopedia of education (4th ed.) (pp. 570-580). Amsterdam, Netherlands: Elsevier.
Hokkaido University. (2020). HUE RISE Resource series no.1: Brief introduction to multi-grade teaching in Japan. Hokkaido, Japan: Hokkaido University of Education- Research Institute for Remote and Small School Education (HUE RISE). Retrieved from https://www.hokkyodai.ac.jp/files/00005800/00005864/20221215145345.pdf.
Inprasitha, M., & Changsri, N. (2022). Lesson study and open approach development in Thailand: A longitudinal study. International Journal for Lesson and Learning Studies, 11(2), 119-134.
Kamali, J. (2024). Collaborative reflection as a means to improve teachers' reflective skills: A community of practice perspective. Reflective Practice, 26(2), 234-251.
Mezirow, J. (2000). Learning to think like an adult: Core concepts of transformation theory. In J. Mezirow & Associates (Eds.), Learning as transformation: Critical perspectives on a theory in progress (pp. 3-33). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Mezirow, J. (2003). Transformative learning as discourse. Journal of Transformative Education, 1(1), 58-63.
National Association for the Education of Young Children. (2020). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. (4th ed.). Washington, DC: Author.
Rock, T. C., & Wilson, C. (2005). Improving teaching through lesson study. Teacher Education Quarterly, 32(1), 77-92.
Sims, L., & Walsh, D. (2009). Lesson study with preservice teachers: Lessons from lessons. Teaching and Teacher Education, 25(5), 724-733.
Smit, R., & Engeli, E. (2015). An empirical model of mixed-age teaching. International Journal of Educational Research, 74, 136-145.
Stigler, J., & Hiebert, J. (1999). The teaching gap: Best ideas from the world's teachers for improving education in the classroom. New York: The Free Press.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2015). Practical tips for teaching multigrade classes. Paris, France: UNESCO.
Veenman, S. (1995). Cognitive and noncognitive effects of multigrade and multi-age classes: A best evidence synthesis. Review of Educational Research, 65(4), 319-381.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
