การรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1
คำสำคัญ:
การรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์, การพัฒนาการจัดการเรียนรู้, ผู้บริหารการศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและเปรียบเทียบการรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาและเปรียบเทียบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา 4) ศึกษาอำนาจพยากรณ์ของการรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 260 คน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 90 คน และครู 170 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้เกณฑ์ร้อยละ ทำการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำแนกเป็น 2 ฉบับ คือ (1) แบบสอบถามการรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าดัชนีความสอดคล้อง .60-1.00 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อ .60-.91 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ .96 (2) แบบสอบถามการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา มีค่าดัชนีความสอดคล้อง .60-1.00 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อ .29-.88 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ .97 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ การทดสอบสมมติฐานโดยใช้ค่าที การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1) การรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก เปรียบเทียบตามสถานภาพและขนาดสถานศึกษา พบว่า โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 2) การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก เปรียบเทียบตามสถานภาพและขนาดสถานศึกษา พบว่า โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 3) การรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษามีความสัมพันธ์กันทางบวก อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 4) การรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา มี 3 ตัวแปร ได้แก่ ด้านการประเมินผลลัพธ์ที่เกิดจากการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (X4) ด้านจริยธรรมในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (X2) และด้านการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (X1) ร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 96
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). นโยบายการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน. (2563). การวิจัยและพัฒนาทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์.
ทิศนา แขมมณี. (2566). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 26). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ประเวศ เวชชะ. (2561). การบริหารหลักสูตร การสอน การวัดและประเมินผลการเรียนรู้. เชียงราย: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2558). การบริหารจัดการการศึกษาในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรพงศ์ ผูกภู่. (2561). แนวทางการพัฒนาการเรียนการสอนในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศุภลักษณ์ ทองจีน. (2558). การออกแบบและการจัดการเรียนรู้. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฎอุดรธานี.
สมนึก ภัททิยธนี. (2567). การวัดผลการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568: โครงการส่งเสริมและพัฒนาการยกระดับคุณภาพการศึกษา ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์. นครพนม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2563). ยุทธศาสตร์การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย (พ.ศ. 2563–2565). กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). ปัญญาประดิษฐ์กับการศึกษาไทย: ความท้าทายและแนวทางการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Carolus, A., Koch, M. J., Straka, S., Latoschik, M. E., & Wienrich, C. (2023). MAILS-Meta AI literacy scale: Development and testing of an AI literacy questionnaire based on well-founded competency models and psychological change-and meta-competencies. Computers in Human Behavior: Artificial Humans, 1(2), 100014.
Digital Promise. (2024). AI Literacy: A framework to understand, evaluate, and use emerging technology. Digital Promise. https://digitalpromise.org/2024/06/18/ai-literacy-a-framework-to-understand-evaluate-and-use-emerging-technology/.
Gagne, R. M., Wager, W. W., Golas, K. C., Keller, J. M., & Russell, J. D. (2005). Principles of instructional design. (5th ed.). Wadsworth/Thomson Learning.
Gorshenin, A. (2018). Toward modern educational IT-ecosystems: from learning management systems to digital platforms. In 2018 10th International Congress on Ultra Modern Telecommunications and Control Systems and Workshops (ICUMT) (pp. 1-5). Moscow, Russia: IEEE.
Hermann, E. (2022). Artificial intelligence and mass personalization of communication content—An ethical and literacy perspective. New media & society, 24(5), 1258-1277.
Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. (5thed.). New York: Guilford Publications.
Leo, S. (2025). AI Literacy: A Guide for Academic Libraries. College & Research Libraries News, 85(6), 310–312.
Liu, M., Ren, Y., Nyagoga, L. M., Stonier, F., Li, H., & Zhang, Y. (2023). Future of education in the era of generative artificial intelligence: Consensus among Chinese scholars on applications of ChatGPT in schools. Future in Educational Research, 1(1), 72-101.
Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. London: Pearson.
Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World.
UNESCO. (2020). Education in a post-COVID world: Nine ideas for public action. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373717.
UNESCO. (2021). Artificial intelligence and education: Guidance for policy-makers. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000376709.
United States Department of Education. (2022). Artificial Intelligence and the future of teaching and learning. Retrieved from https://www.ed.gov/sites/ed/files/documents/ai-report/ai-report.pdf.
Wang, Y., & Thompson, R. (2020). When artificial intelligence meets educational leaders’ data-informed decision making: A review. Studies in Educational Evaluation, 66, 89-100.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic Review of Research on Artificial Intelligence Applications in Higher Education – Where Are the Educators. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 1-27.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
