พลวัตความเป็นอื่นและการสร้างความเข้าใจใหม่ต่ออัตลักษณ์อีสานในสื่อสังคมออนไลน์
คำสำคัญ:
ความเป็นอื่น, การสร้างความเข้าใจใหม่, อัตลักษณ์อีสาน, สื่อสังคมออนไลน์บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้มุ่งศึกษาพลวัตของการสร้างและการรับรู้ ความเป็นอื่น ที่สัมพันธ์กับอัตลักษณ์อีสาน ในสังคมไทยร่วมสมัย โดยใช้สื่อสังคมออนไลน์เฟซบุ๊กเป็นพื้นที่วิเคราะห์หลัก มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นอีสานที่ถูกนำเสนอ ถูกตีตรา และถูกท้าทายในพื้นที่ออนไลน์ เนื่องจากเฟซบุ๊กได้กลายเป็นพื้นที่ทางวัฒนธรรมที่ผู้คนสามารถผลิต แบ่งปัน และต่อรองความหมายของอัตลักษณ์ได้อย่างต่อเนื่อง การศึกษานี้ใช้กรอบแนวคิดเรื่อง ความเป็นอื่น และ อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมประกอบกับการวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์ พบว่า ความเป็นอีสานมักถูกสร้างภาพแทนในสองมิติหลัก คือ มิติของการตีตราเชิงลบ การเหมารวมด้านเศรษฐกิจหรือการใช้ภาษาถิ่น และมิติของการยืนยันเชิงบวก การนำเสนอวัฒนธรรมหมอลำ อาหารพื้นบ้าน และความภาคภูมิใจในรากเหง้า การปฏิสัมพันธ์ในสื่อสังคมออนไลน์ที่สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งเชิงภูมิภาคแล้ว ยังคงเปิดพื้นที่ให้เกิดการสร้างความเข้าใจใหม่และการยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรมในสังคมไทย
เอกสารอ้างอิง
เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2562). โลก ความจริง และการเมือง: ภววิทยาแห่งความหลากหลาย. กรุงเทพฯ: ILLUMINATIONS Editions.
ชีวิตติดโปรฯ. (2568). ไม่ตลก! คนอีสานอธิบายหน่อย. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/share/p/15h4GkfDv7/.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2558). ความเป็นมาของชาติไทย. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2556). ความเป็นไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.
พลเมืองไซเบอร์เสรี. (2568). ภาคอีสานคือพื้นที่ที่มีศักยภาพที่สุดของประเทศไทย. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/InternetFreedomThais/posts/1149956267170909/.
วิทยา สุดธิจันทร์. (2568). หมอลำไม่ใช่แค่การร้องเพลงแต่มันคือจิตวิญญาณของคนลุ่มน้ำโขง. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/groups/639763596952592/.
AnalysisDo. (2568). กรณีการนำเสนอความเป็นอีสาน ..... และสัดส่วนความยากจนในภาคอีสาน ปี 2563. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/AnalysisDo/posts/.
Bhabha, H. K. (1994). The Location of Culture. Journal of Postcolonial Writing, 2(2), 163-177.
Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Cambridge, Massachusetts: Harvard university press.
Couldry, N. (2000). The place of media power: Pilgrims and witnesses of the media age. London: Routledge.
Hall, S. (1996). Introduction: Who needs identity?. In Hall, S., & Du Gay, P. (Eds.), Questions of cultural identity (pp. 1–17). London: SAGE.
Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. London: SAGE.
Lamont, M., & Molnár, V. (2002). The study of boundaries in the social sciences. Annual Review of Sociology, 28(1), 167–195.
Miller, D., & Horst, H. (2012). Digital anthropology. London: Berg.
Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. New York: Public Affairs.
Surincommunity. (2569). ชีวิตที่แสนสงบและสบายของความเป็นอีสานบรรยากาศท้องไร่ท้องนา. สืบค้นจาก https://www.facebook.com/Surincommunity/posts.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
