ทักษะทางการเงินและพฤติกรรมการออมของแซนด์วิชเจเนอเรชันไทยต่อการออมเงินเพื่อใช้ยามฉุกเฉิน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทักษะทางการเงิน พฤติกรรมการออม และภาวะแซนด์วิชเจเนอเรชันที่ส่งผลต่อการมีเงินออมเพื่อใช้ยามฉุกเฉินของคนไทย โดยใช้ข้อมูลปฐมภูมิจากการเก็บรวบรวมแบบสอบถาม จำนวน 402 ชุด และนำมาวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมานผ่านแบบจำลองโลจิต (Logit Model) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรด้านประชากรศาสตร์ เศรษฐกิจ แซนด์วิชเจนเนอเรชัน และทักษะทางการเงิน กับการออมเงินเพื่อใช้ยามฉุกเฉินอย่างน้อย 6 เดือน ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีเงินออมฉุกเฉินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ รายได้ ทักษะทางการเงิน และพฤติกรรมทางการเงิน ซึ่งมีความสัมพันธ์เชิงบวก ขณะที่ภาระหนี้สินมีความสัมพันธ์เชิงลบอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะสินเชื่อส่วนบุคคลและหนี้เพื่อการศึกษา นอกจากนี้ กลุ่มวัยทำงานมีโอกาสมีเงินออมฉุกเฉินน้อยกว่ากลุ่มผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนภาวะแซนด์วิชเจเนอเรชันไม่พบความมีนัยสำคัญทางสถิติอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาในรูปของระดับความรุนแรงของแซนด์วิชเจเนอเรชัน พบว่ามีความสัมพันธ์เชิงลบต่อการมีเงินออมฉุกเฉินในระดับนัยสำคัญต่ำ สะท้อนว่าการแบกรับภาระดูแลสมาชิกหลายรุ่นในระดับที่สูงขึ้นส่งผลลดทอนความสามารถในการออม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า พฤติกรรมทางการเงินมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างเงินออมฉุกเฉินมากกว่าความรู้ทางการเงินเพียงอย่างเดียว ขณะที่ปัจจัยด้านรายได้และภาระหนี้ยังคงเป็นข้อจำกัดสำคัญในการออมเงินเพื่อใช้ยามฉุกเฉิน ทั้งนี้ ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายส่งเสริมการออม การพัฒนาทักษะทางการเงิน และการออกแบบมาตรการที่เหมาะสมกับบริบทของกลุ่มประชากรไทยเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางการเงินในระยะยาว