อิทธิพลอิสลามต่อวัฒนธรรมมลายูจังหวัดชายแดนภาคใต้

ผู้แต่ง

  • นุมาน หะยีมะแซ สาขาภาษามลายูและมลายูศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำสำคัญ:

อิทธิพลอิสลาม, วัฒนธรรมมลายู , จังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพัฒนาการการเข้ามาของอิสลาม รูปแบบของอิทธิพลที่เข้ามาที่มีผลต่อการเปลี่ยนในสังคม ผลกระทบจากการเข้ามาของศาสนาอิสลามและการนำหลักการศาสนา
อิสลามาปฏิบัติใช้และศรัทธา การตอบสนองจากวัฒนธรรมและความเชื่อดั้งเดิม และการประนีประนอมของวัฒนธรรมมลายูดั้งเดิมต่อหลักการศาสนาอิสลาม  การเข้ามาของอิสลามในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ช่วงคริสศตวรรษที่ 10 เป็นต้นมาได้สร้างกระแสและการเปลี่ยนแปลงอย่างมากมายต่อระบบวัฒนธรรมที่สั่งสมมาจากอิทธิพลศาสนาพุทธ ฮินดู และพราหมณ์ ทั้งในเชิงรูปธรรมและนามธรรม
คำสอนของศาสนาอิสลามที่มีความละเอียดอ่อนและมีรายละเอียดประเด็นปลีกย่อยต่าง ๆ ที่สามารถเข้าถึงสังคม การเมือง เศรษฐกิจ การศึกษา และวิถีความเป็นอยู่ของผู้คนในภูมิภาคนี้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็น
ชาติพันธุ์มลายู การน้อมรับในศาสนาอิสลามได้ล่อลอมให้เกิดอารยธรรมใหม่ที่เรียกว่า อารยธรรมมลายู-อิสลาม (Malay-Islamic Civilization) แทนที่อารยธรรมฮินดู-พุทธ คำสอนอิสลามยังได้เสริมสร้าง
ความเกี่ยวโยงอย่างแน่นแฟ้นกับโลกมุสลิม โดยเฉพาะในดินแดนอันเป็นศูนย์กลางศาสนาอิสลามและจุดเริ่มต้นของศาสนาอิสลาม กล่าวคือ ดินแดนต้องห้ามทั้ง 2 แห่งที่เรียกสั้น ๆ ว่า “ฮารอมัยน์”  หรือเขตต้องห้ามทั้งสองแห่ง พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ยาวนาน พื้นฐานผู้คนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ แม้จะเป็นส่วนหนึ่งของรัฐไทยมาตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20 จังหวัดชายแดนภาคใต้ก็ถูกนับรวมเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคมลายู (Nusantara) การเปลี่ยนแปลงทางสังคมจากการเข้ามาของอิสลามจึงดำเนินไปไม่ต่างจากพื้นที่อื่น ๆ ในภูมิภาค และได้สร้างสรรค์สังคมที่มีการนับถือศาสนา ความเชื่อและนิกายที่แตกต่างกัน และความเป็นชาติพันธุ์มลายูที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตน สามารถสร้างรูปแบบการดำเนินชีวิตที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่แตกต่างกันทั้งในประเทศไทยเองและมุสลิมในอาเซียน

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิงฉบับภาษาไทย

ไพซอล ดาโอ๊ะ นุมาน หะยีมะแซ อีสมาแอ กาเต๊ะ และมูหัมมัดตอลาล แกมะ. (2565). พลวัตวัฒนธรรมในสังคมมุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารอิสลามศึกษา,13(2): 100-130.

ศรีศักร วัลลิโภดม และคณะ. (2550). เล่าขานตำนานเมืองใต้. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาและพัฒนาสันติวิธี มหาวิทยาลัยมหิดล.

อุมัร อุบัยด์ หะสะนะฮฺ. (2007). ไม่มีการบังคับ แก่นแท้แห่งสาสน์อิสลาม. (มัสลัน มาหะมะ แปล). ยะลา: สถาบันอัสสลาม มหาวิทยาลัยอิสลามยะลา.

เอกสารอ้างอิงฉบับภาษาต่างประเทศ

al-Attas, S. N. (1972). Islam dalam Sejarah dan Kebuyadaan Melayu. Kuala Lumpur: UKM Press.

Darwish Harahap. (1992). Sejarah Pertumbuhan Bahasa Melayu. Pinang : Penerbit USM.

Makmur Haji Harun et al. (2018). Jawi Writing in Malay Archipelago Manuscript: A General Overview”, MATEC Web of Conferences matecconf/ (21-January- 2023)

Muhammad Lazim Lawei. (2005). Sejarah dan Perkembangan Agama Anutan Masyarakat Melayu Patani. Pusat Kebudayaan Islam : Kolej Islam Yala.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

หะยีมะแซ น. (2023). อิทธิพลอิสลามต่อวัฒนธรรมมลายูจังหวัดชายแดนภาคใต้. มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย, 4(2), 62–71. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/265402

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ