รูปแบบการปรับตัวต่อสถานการณ์โควิด 19 ของชาวไทยมุสลิม ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีจุดประสงค์การวิจัย คือ 1) เพื่อศึกษาผลกระทบของสถานการณ์โควิด 19 ต่อการปรับตัวของชาวไทยมุสลิมในด้านการประกอบอาชีพอาชีพและด้านสุขภาพ 2) เพื่อศึกษาทัศนคติของชาวไทยมุสลิมต่อการปฏิบัติตามคำสั่งและมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ของสำนักจุฬาราชมนตรี และ 3) เพื่อศึกษารูปแบบการปรับตัวของชาวไทยมุสลิมต่อสถานการณ์โควิด 19 โดยใช้วิถีทางวัฒนธรรมอิสลาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการสำรวจทัศนคติจำนวน 400 คน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการสัมภาษณ์ ได้แก่ คณะกรรมการประจำมัสยิดในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จังหวัดละ 10 คน รวม  30 คน นักวิชาการมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้จังหวัดละ 10 คน รวม  30 คนประชาชนทั่วไปที่เป็นมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้จังหวัดละ 10 คน รวม 30 คน รวมทั้งหมดจำนวน  90 คน และการจัดเวทีสนทนากลุ่ม ประกอบด้วย ประชาชนทั่วไป จำนวน 10 คน ผู้นำศาสนา จำนวน 5 คน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จำนวน 5 คน นักวิชาการมุสลิม จำนวน 5 คน ตัวแทนสำนักจุฬาราชมนตรี จำนวน 1 คน และคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดยะลา ปัตตานีและนราธิวาส จำนวน 3 คน รวมทั้งหมด 29 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพที่ได้จากแบบสอบถาม การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม จะใช้วิธีการวิเคราะห์และการสรุปผลตามเนื้อหา ตลอดจนการประมวลวิเคราะห์จากเอกสารและหลักฐานต่าง ๆ ที่รวบรวมได้ โดยการแยกแยะและวิเคราะห์สังเคราะห์ข้อมูลที่ได้มาตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้  ตรวจสอบความครอบคลุมของข้อมูล แล้วนำเสนอในรูปแบบรายงานเชิงพรรณนาวิเคราะห์ประกอบการอภิปรายผล ผลการวิจัยพบว่า  1) ผลกระทบของสถานการณ์โควิด 19 ต่อการปรับตัวของชาวไทยมุสลิมด้านการประกอบอาชีพ ได้รับความเดือดร้อนรายได้ลดลง และบางส่วนไม่มีงานทำ ถูกเลิกจ้างงาน และมีภาระหนี้สิน ด้านสุขภาพของผู้ที่ติดโควิดโดยที่ไม่ได้ฉีดวัคซีนมาก่อนกับผู้ที่ติดโควิดหลังจากฉีดวัคซีนมาแล้วมีความแตกต่างกัน กล่าวคือผู้ที่ติดโควิดหลังจากฉีดวัคซีนมาแล้วมีความรุนแรงน้อยกว่าผู้ที่ติดโควิดโดยที่ไม่ได้ฉีดวัคซีนมาก่อน 2) ชาวไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มีทัศนคติที่ดีต่อมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ของสำนักจุฬาราชมนตรี เนื่องด้วยมาตรการดังกล่าวมีความสอดคล้องกับหลักการอิสลาม คือ การรักษาไว้ซึ่งชีวิตของมนุษย์ หรือการคุ้มครองความมั่นคงของชีวิต เพราะหลักการนี้มีเป้าหมายเพื่อปกป้องชีวิตจากการทำร้ายร่างกาย หรือทำร้ายส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายและจะครอบคลุมการรักษาและป้องกันสุขภาพ หรือขจัดโรคร้ายต่าง ๆ และ 3) การปรับตัวของชาวไทยมุสลิมต่อสถานการณ์โควิด 19 โดยใช้วิถีทางวัฒนธรรมอิสลามในการปฏิบัติศาสนกิจในสถานการณ์โควิด 19 ชาวไทยมุสลิมสามารถปรับตัวโดยการนำองค์ความรู้เกี่ยวกับการประกอบศาสนกิจในสถานการณ์โควิด 19 ได้อย่างถูกต้องโดยผ่านประกาศของสำนักจุฬาราชมนตรี รูปแบบในการปรับตัวการปฏิบัติศาสนกิจจะประกอบด้วย การละเว้นกระทำในสิ่งที่บังคับ การอนุมัติให้กระทำในสิ่งที่ต้องห้าม และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของการปฏิบัติศาสนกิจ