รูปแบบการพัฒนาชุมชนมุสลิมสู่คุณธรรมจริยธรรมโดยองค์กรมัสยิดในจังหวัดภูเก็ต

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรู้ความเข้าใจ และรูปแบบการพัฒนาชุมชนมุสลิมสู่คุณธรรมจริยธรรมโดยองค์กรมัสยิดในจังหวัดภูเก็ต โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การดำเนินการแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาและเก็บข้อมูลเกี่ยวกับรูปแบบการบริหารจัดการองค์กรมัสยิดในจังหวัดภูเก็ต และขั้นตอนที่ 2 การศึกษาภาคสนาม (Fieldwork Research) โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) ร่วมกับผู้นำองค์กรศาสนาอิสลาม ได้แก่ อิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น คณะกรรมการมัสยิด นักวิชาการ และข้าราชการฝ่ายปกครอง สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและนำเสนอด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยใช้มาตรวัดแบบลิเคิร์ท (Likert Rating Scale) 5 ระดับ ผลการศึกษา พบว่า องค์กรมัสยิดในจังหวัดภูเก็ตมีการส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างชุมชนมุสลิมและต่างศาสนิกในพื้นที่ โดยมัสยิดทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการให้บริการด้านการศึกษาและจริยธรรมแห่งศาสนาอิสลามแก่เยาวชนและประชาชน ผ่านการคุตบะฮ์ (การแสดงธรรมเทศนา) การเรียนการสอนคัมภีร์อัลกุรอาน กิจกรรมละศีลอดในเดือนรอมฎอน การจัดเสวนา บรรยายธรรม อบรม การจัดตั้งกองทุนการศึกษาแก่ผู้ด้อยโอกาส และการทัศนศึกษาดูงาน นอกจากนี้ องค์กรมัสยิดยังเป็นศูนย์กลางในการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางด้านเศรษฐกิจและการเมืองที่ขับเคลื่อนด้วยคุณธรรมและจริยธรรม ผลการวิจัยครั้งนี้สามารถใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญสำหรับอิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น คณะกรรมการมัสยิด และผู้เกี่ยวข้อง ในการนำไปประยุกต์ใช้เพื่อบริหารจัดการมัสยิดและพัฒนาชุมชนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและความยั่งยืนต่อไป