บทบัญญัติว่าด้วยการทำกุรบาน: กรณีศึกษาทัศนะของอุละมาอฺที่เกี่ยวข้องกับการทำกุรบาน
คำสำคัญ:
บทบัญญัติอิสลาม, การทำกุรบาน, ทัศนะของอุละมาอฺ, อีดิลอัฎฮา, ฟิกฮ์เปรียบเทียบบทคัดย่อ
บทความวิจัยเชิงเอกสารนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบัญญัติการทำกุรบานตามหลักฐานทางศาสนาอิสลาม และวิเคราะห์ทัศนะที่แตกต่างกัน (คิลาฟ) ของอุละมาอฺเกี่ยวกับประเด็นสำคัญของการทำกุรบาน โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการศึกษาเอกสารปฐมภูมิ (อัลกุรอาน และอัลหะดีษ) และทุติยภูมิ (ฟิกฮ์ทั้งสี่มัซฮับและงานวิชาการร่วมสมัย) จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ ผลการศึกษาพบว่า อุละมาอฺส่วนใหญ่ถือว่าการทำกุรบานเป็นสุนนะฮฺมูอักกัด สำหรับผู้ที่มีความสามารถทางการเงิน โดยดำเนินการหลังละหมาดวันอีดิลอัฎฮา (10 ซุลหิจญะฮฺ) ถึงสิ้นสุดวันตัชรีก (13 ซุลหิจญะฮฺ) อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างระหว่างมัซฮับในประเด็นสถานะทางกฎหมาย (ฮะนะฟีถือว่าเป็นวาญิบ) เงื่อนไขของสัตว์ และลำดับความเหมาะสมของชนิดสัตว์ (ชาฟิอีให้ความสำคัญกับแกะ-แพะ ขณะที่มัซฮับอื่นเน้นอูฐ-วัว) การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของฟิกฮ์อิสลามในการตอบสนองต่อบริบทสังคมที่หลากหลาย
เอกสารอ้างอิง
นักเรียนเก่าอาหรับประเทศไทยสมาคม. (1998). พระมหาคัมภีร์อัลกุรอานพร้อมแปลเป็นภาษาไทย. ศูนย์กษัตริย์ฟาฮัดเพื่อการพิมพ์อัลกุรอาน.
Abu Dawud, S. ibn A. (888 CE). Sunan Abi Dawud. Dar al-Risalah al-Alamiyyah.
Ad-Dusuqi, M. A. (1815). Hashiyat ad-Dusuqi ala al-sharh al-kabir. Dar al-Fikr.
Akram, U., Nasution, M., & Damanik, N. (2024). The implementation of qurban worship in the perspective of Sahih Hadith of al-Bukhari: A case study of the Muslim community in Tembung Village. Jurnal Ilmiah Mizani: Wacana Hukum, Ekonomi Dan Keagamaan, 11(1), 123-145. https://doi.org/10.29300/mzn.v11i1.2944
Al-Bahuti, M. Y. (1641). Kashshaf al-qina' an matn al-Iqna'. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Al-Bukhari, M. I. (846 CE). Sahih al-Bukhari. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Al-Jaziri, A. R. (2003). Al-Fiqh ala al-madhahib al-arba'ah (New ed., Vols. 1-5). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Al-Kasani, A. B. (1191). Bada'i al-sana'i fi tartib al-shara'i. Dar al-Kitab al-Arabi.
Al-Marghinani, B. A. (1197). Al-Hidayah fi sharh bidayat al-mubtadi. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Al-Mawardi, A. H. (1058). Al-Hawi al-kabir fi fiqh madhhab al-Imam ash-Shafi'i. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Alqahoom, A. (2023). Defects affecting the Qurban: A study of Islamic law perspectives. Demak Universal Journal of Islam and Sharia, 1(3), 89-112. https://doi.org/10.61455/deujis.v1i03.44
An-Nasa'i, A. A. (915 CE). Sunan an-Nasa'i. Maktab al-Matbu'at al-Islamiyyah.
An-Nawawi, Y. S. (1277). Al-Majmu' sharh al-Muhadhdhab. Dar al-Fikr.
Ash-Shafi'i, M. I. (820). Al-Umm. Dar al-Ma'rifah.
At-Tirmidhi, M. ibn I. (892 CE). Jami' at-Tirmidhi. Dar al-Gharb al-Islami.
Az-Zuhayli, M. M. (2017). Muqaranat al-madhahib fi al-udhiyah. Dar al-Qalam.
Ibn Abidin, M. A. (1836). Radd al-muhtar ala al-durr al-mukhtar. Dar al-Fikr.
Ibn Majah, M. ibn Y. (887 CE). Sunan Ibn Majah. Dar Ihya' al-Kutub al-Arabiyyah.
Ibn Muflih, M. M. (1362). Al-Mubdi' fi sharh al-Muqni'. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Ibn Qudamah, M. A. (1223). Al-Mughni. Dar al-Fikr.
Kudhori, M., Putri, A., & Mundhir, M. (2023). Cheap qurban campaign: A qurban hadith analysis with Jadza'ah lamb perspective of Fiqh al-Taysir. Hukum Islam, 23(1), 167-195. https://doi.org/10.24014/jhi.v23i1.21498
M.Th.I., L. (2025). Kajian hadith tematik tentang udhiyah (Binatang Qurban). Sanaamul Quran: Jurnal Wawasan Keislaman, 6(1), 45-78. https://doi.org/10.62096/sq.v6i1.153
Malik ibn Anas. (795). Al-Muwatta. Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
Musa, A. (2023). Analisis pendistribusian daging qurban bagi masyarakat Muslim dan non Muslim ditinjau dari Fikih (Studi kasus di Yayasan Darussalam Desa Sambiroto Kecamatan Baron Kabupaten Nganjuk). Qawãnïn Journal of Economic Syaria Law, 7(1), 89-115. https://doi.org/10.30762/qaw.v7i1.202
Muslim ibn al-Hajjaj. (875 CE). Sahih Muslim (Vols. 1-8). Dar al-Fikr.
Rosmita, R., Sam, Z., 'Aini, I., & Nasaruddin, N. (2023). Arisan Kurban dalam perspektif Hukum Islam. AL-KHIYAR: Jurnal Bidang Muamalah dan Ekonomi Islam, 3(1), 56-82. https://doi.org/10.36701/al-khiyar.v3i1.908
Sahnun, A. S. (854). Al-Mudawwanah al-kubra. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Wardi, S., & Waldi, I. (2021). Diskursus pengamalan berqurban menurut LDII dan Al Washliyah; berqurban secara berjama'ah (Patungan). Islamijah: Journal of Islamic Social Sciences, 2(1), 78-98. https://doi.org/10.30821/islamijah.v2i1.14679
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
