การเตรียมความพร้อมของมูวัลลัดสู่ตลาดแรงงานในกรอบความร่วมมือ ทางเศรษฐกิจไทย-ซาอุดีอาระเบีย

ผู้แต่ง

  • นุมาน หะยีมะแซ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • ไฟซ็อล หะยีอาวัง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • มูนีราห์ ยามิรูเด็ง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • ซาวาวี ปะดาอามีน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • นุรซาร์ฮิดาห์ อุเซ็ง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำสำคัญ:

การเตรียมความพร้อม , มูวัลลัด , ความร่วมมือทางเศรษฐกิจไทย-ซาอุดีอาระเบีย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ความรู้และสถานการณ์ของมูวัลลัด 2) เพื่อศึกษาความพร้อมของมูวัลลัดต่อความต้องการด้านแรงงานในกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจไทยและซาอุดีอาระเบีย 3) เพื่อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การวิจัยเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพเป็นสำคัญ โดยรวบรวมข้อมูลเอกสารและงานวิจัย การสัมภาษณ์เชิงลึก และกลุ่ม กับผู้ให้ข้อมูล การสำรวจเชิงปริมาณเพื่อสนับสนุนข้อมูลเชิงคุณภาพ ในรูปแบบ Google Forms โดยกลุ่มตัวอย่างเยาวชนมูวัลลัด (17-25 ปี) ที่กำลังศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายและอุดมศึกษา จำนวน 153 คน ผลการวิจัยพบว่า มูวัลลัด คือ ผู้ที่เกิดและใช้ชีวิตในรัฐที่มิใช่ภูมิลำเนาของตนอง และในที่นี้คือชาวจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่เดินทางไปยังประเทศซาอุดีอาระเบียมาตั้งแต่รุ่นปู่ หรือ พ่อ โดยในรุ่นลูก หรือ หลานไม่มีความคิดที่จะเดินทางกลับมายังบ้านเกิด อย่างไรก็ดีในปี ค.ศ.2015 รัฐบาลซาอุดีอาระเบียได้ดำเนินนโยบายลดจำนวนพลเมืองต่างชาติทั้งทางตรงและทางอ้อมออกจากประเทศ โดยใช้มาตรการเพิ่มค่าธรรมเนียมพำนักอาศัย (อิกอมะฮ์) และการให้พลเมืองซาอุดีอาระเบียมีส่วนสำคัญต่อการขับเคลื่อนประเทศมากกว่าชาวต่างชาติ มูวัลลัดจึงจำเป็นต้องเดินทางกลับมายังจังหวัดชายแดนภาคใต้ในสถานการณ์ที่ยากลำบากอย่างยิ่ง ในห่วงที่รัฐบาลไทยกำลังฟื้นฟูมิตรภาพกับประเทศซาอุดีอาระเบีย รัฐจึงควรใช้โอกาสนี้ใช้ศักยภาพ และทุนทางมนุษย์ที่มูวัลลัดมีอยู่แล้วในฐานะที่เคยอาศัยในประเทศซาอุดีอาระเบียมาตั้งแต่กำเนิด เพื่อสร้างงาน รายได้ และสานสัมพันธ์ระหว่างกันให้ดียิ่งขึ้น การศึกษาความพร้อมของมูวัลลัดในด้านความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะ โดยศึกษาใน 2 รูปแบบคือการสัมภาษณ์ และการตอบแบบสอบถาม ข้อมูลทั้งสองสองมีความสอดคล้องกัน ในรายละเอียดอาจมีบางด้านที่อยู่ระดับปานกลาง แต่ค่อนไปทางระดับสูงมากกว่าการประเมินความพร้อมทั้ง 3 ด้าน ใน 3 สาขา คือ โรงพยาบาล การท่องเที่ยว และการโรงแรม จึงพบว่ามีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงคุณภาพ สำหรับข้อเสนอแนะในเชิงนโยบายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งรัฐและเอกชน มีข้อเสนอว่า 1) หน่วยงานของรัฐควรจัดทำฐานข้อมูลของมูวัลลัด ความต้องการในการทำงานในประเทศซาอุดีอาระเบีย การส่งเสริมและพัฒนาทักษะฝีมือแรงงานให้กับกลุ่มมูวัลลัดตามความต้องการของพวกเขา รวมถึงการอำนวยความสะดวกในการจัดส่งมูวัลลัดไปทำงานในประเทศซาอุดีอาระเบีย 2) สถาบันการศึกษา การจัดอบรมหลักสูตรระยะสั้นด้านภาษาและวัฒนธรรมไทยให้กับมูวัลลัด เพื่อมูวัลลัดสามารถปรับตัวให้เข้ากับสังคมไทยได้ การเร่งหามาตรการสำหรับเยาวชนมูวัลลัดที่ผ่านระบบการศึกษาในต่างประเทศให้สามารถเทียบโอนวุฒิการศึกษาและสามารถเรียนต่อในระบบการศึกษาของประเทศไทย 3) องค์กรเอกชน เช่น โรงพยาบาลเอกชนที่รองรับผู้ป่วยจากกลุ่มประเทศอาหรับ สามารถใช้ความสามารถทางภาษาอาหรับของมูวัลลัดในการให้บริการแก่กลุ่มลูกค้ากลุ่มนี้ได้

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพธุรกิจ. (2563). ไทย-ซาอุฯ เล็งฟื้นสัมพันธ์ในรอบ 30 ปี. https://www.bangkokbiznews.com.

ไทยรัฐออนไลน์. (2565). “ชัชชาติ” ร่วมงานสะพานเชื่อมสัมพันธ์ไทย-ซาอุฯ พร้อมแต่งกายแบบอาหรับ. https://www.thairath.co.th/news/politic/2486741

ไทยรัฐออนไลน์. (2565). ไทย-ซาอุฯ จ่อลงนามเอกสาร 3 ฉบับ ยกระดับสัมพันธ์ในการประชุม APEC 2022. https://www.thairath.co.th/news/politic/2486741

รณัชฤดี ป้องกันภัย. (2557). คุณภาพชีวิตการทางานของพนักงานการเคหะแห่งชาติ : กรณีศึกษา พนักงานผู้ปฏิบัติหน้าที่ในสำนักงานใหญ่ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ศราวุฒิ อารีย์. (2565). ไทย-ซาอุดิอาระเบีย: จากสัมพันธ์แตกร้าวสู่ก้าวย่างแห่ง “มิตรภาพใหม่”. สถาบันเอเชียศึกษา. http://www.ias.chula.ac.th/article/ไทย-ซาอุดิอาระเบีย

อริสรา อัครพิสิฐ. (2565) . วิสัยทัศน์ซาอุดีอาระเบีย 2030: โอกาสและความท้าทายของตลาดแรงงานไทย. สยามวิชาการ, 23(41), 58-76.

อาทิตย์ ทองอินทร์. (2565). 32 ปีของการถูกตัดความสัมพันธ์ทางการ แต่ความสัมพันธ์ชุมชนมุสลิมไทย-ซาอุฯ ไม่เคยสั่นคลอน. https://plus.thairath.co.th/

สมเกียรติ ผลประยูร. (2565). ปาฐกถางานสัมมนาประเด็นความสัมพันธ์ไทย-ซาอุดีอาระเบีย. ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้.

สิริปภา ภาคอัตถ์ทุนมนุษย์. (2563). แนวคิด วิวัฒนาการและแนวโน้ม. วารสารวิชาการ รัฐศาสตร์ และรัฐ ประศาสนศาสตร์, 2(1), 38-45.

เอกสารอ้างอิงต่างประเทศ

Arafat, M. (2013). Be-Longing: Fatanis in Makkah and Jawi [Ph.D. Dissertation]. Harvard University.

Becker, G. S. (1993). Human capital a theoretical and empirical analysis. University of Chicago Press.

Becker, G.S. (1964). Human capital: a theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.

Chalmeta, Ed.P. and Heinrichs, W.F. (2026). Muwallad in encyclopaedia of Islam new. Sage.

Kim, Y. Y. (2001). Becoming intercultural: an integrative theory of communication and cross-cultural adaptation. Thousand Oaks.

Salaebing, B. (2019). Intergenerational transformation of religious practices in a diasporic setting: the case of Patani community in Mecca (1950S - 2010S) [Master's Dissertation]. Hamad bin Khalifa University.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

หะยีมะแซ น., หะยีอาวัง ไ., ยามิรูเด็ง ม., ปะดาอามีน ซ., & อุเซ็ง น. (2026). การเตรียมความพร้อมของมูวัลลัดสู่ตลาดแรงงานในกรอบความร่วมมือ ทางเศรษฐกิจไทย-ซาอุดีอาระเบีย. มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย, 7(1), 35–47. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/280264

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย