ประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนการสอนดังกล่าว และ 3. เสนอแนวทางส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาโดยพระสอนศีลธรรม การวิจัยใช้ระเบียบการวิจัยแบบผสมวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 255 คน จากโรงเรียนวัดเวฬุวนาราม และโรงเรียนประชาอุทิศ ซึ่งแบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.944 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. นักเรียนมีความคิดเห็นต่อระดับการจัดการเรียนการสอนของพระสอนศีลธรรมอยู่ในระดับมาก ครอบคลุมทุกด้านทั้งเนื้อหา วิธีการ และบรรยากาศในห้องเรียน 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอน พบว่า ปัจจัยด้านบุคลากรมีอิทธิพลสูงสุด (Beta=0.129) ขณะที่เทคนิคการสอน การวัดผลและการประเมินผลมีอิทธิพลน้อยหรือไม่มีนัยสำคัญ ส่วนหลักอิทธิบาท 4 พบว่า วิริยะ (ความพากเพียร) มีอิทธิพลมากที่สุด (Beta=0.307) รองลงมาคือ วิมังสา และจิตตะ ส่วนฉันทะมีอิทธิพลเชิงลบเล็กน้อย (Beta=-0.169) ข้อเสนอแนะจากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการระหว่างทฤษฎีการเรียนรู้สมัยใหม่กับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะหลักอิทธิบาท 4 สามารถยกระดับคุณภาพการเรียนการสอนพระพุทธศาสนาได้อย่างเป็นระบบ การใช้สื่อการสอนที่เหมาะสม การจัดห้องเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้ และการเชื่อมโยงเนื้อหากับชีวิตประจำวันจะช่วยส่งเสริมคุณลักษณะของผู้เรียนทั้งด้านความพอใจ ความพากเพียร สมาธิ และการคิดวิเคราะห์ ซึ่งจะนำไปสู่การเรียนรู้ที่ลึกซึ้งและยั่งยืนในบริบทของเยาวชนยุคปัจจุบัน