การบริหารจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูงกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการ, ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, วัด, กรุงเทพมหานครบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารจัดการดังกล่าว และ 3. นำเสนอแนวทางการบริหารจัดการการท่องเที่ยว
เชิงวัฒนธรรมของวัดในพื้นที่ดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.986 จากกลุ่มตัวอย่างประชาชน จำนวน 399 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน และการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือคน โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความคิดเห็นของประชาชนต่อการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูงโดยรวมอยู่ในระดับมาก ครอบคลุมทุกด้าน 2. การทดสอบสมมติฐาน พบว่า การบริหารจัดการตามหลัก PDCA ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) โดยการวางแผนมีอิทธิพลสูงสุด (Beta=0.533) ขณะที่หลักสังคหวัตถุ 4 มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน โดยสมานัตตตามีอิทธิพลสูงสุด (Beta=0.509) รองลงมาคือ ทาน อัตถจริยาและปิยวาจา ตามลำดับ ทั้งนี้ แบบจำลองสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ในระดับต่ำ (R²=0.010 และ 0.020 ตามลำดับ) ซึ่งสะท้อนว่า มีปัจจัยแวดล้อมอื่นร่วมส่งผลด้วย 3. แนวทางการบริหารจัดการที่เหมาะสมควรบูรณาการหลัก PDCA กับหลักสังคหวัตถุ 4 อย่างสอดคล้องกัน โดยเน้นการวางแผนที่เป็นระบบ การสื่อสารหลากหลายช่องทางการพัฒนาบุคลากรการให้บริการที่ตอบสนองนักท่องเที่ยว และความร่วมมือกับชุมชนเพื่อความปลอดภัยและความยั่งยืน การจัดการที่ดีจะยกระดับประสบการณ์นักท่องเที่ยวและสร้างคุณค่าแก่ชุมชนโดยรอบอย่างแท้จริง
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2554). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ พ.ศ. 2555-2559. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2548). การพัฒนาการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน : Sustainable Tourism Development. กรุงเทพฯ: วิชาการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
พระครูพิพัฒน์สุตคุณ (ธัญพิสิษฐ์ เตชธโร) และคณะ. (2562). การมีส่วนร่วมด้านนโยบายภาครัฐสำหรับการดูแลผู้สูงอายุในจังหวัดพิจิตร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(1), 71-83.
พระครูสังฆรักษ์สมพงษ์ จตฺตมโล และคณะ. (2565). การพัฒนาวัดเพื่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในจังหวัดอ่างทอง. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4), R179-R189.
พระเทวา สุภเทโว. (2565). การช่วยเหลือเกื้อกูลประชาชนตามหลักสังคหวัตถุธรรมของคณะสงฆ์อำเภอวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(4), 105-118.
พระมหาสำราญ ฐานุตฺตโม. (2562). การจัดการวัดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(4), 351-363.
ภูวเดช สินทับศาล และพระครูสุธีคัมภีรญาณ (ประมวล ฐานทตฺโต). (2561). รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย. Journal of Graduate MCU KhonKaen Campus, 5(2), 177-187.
แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม และคณะ. (2560). รูปแบบและกระบวนการจัดการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : กระบวนการเปลี่ยนแปลงเส้นทางบุญสู่เส้นทางธรรม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 9(2), 83-97.
ฤทธิชัย แกมนาค. (2560). กระบวนการสร้างจิตสำนึกในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัด และชุมชนในล้านนา (รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศิลปวิชญ์ น้อยสมมิตร และคณะ. (2562). รูปแบบการพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืนในพื้นที่จังหวัด พระนครศรีอยุธยา. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 6(4), 742-756.
สำนักงานเขตประเวศ. (2567). จำนวนประชากร 2567. สืบค้น 8 สิงหาคม 2567, จาก https://shorturl.asia/0861z
สุวรีย์ ศิริโภคาภิรมย์. (2546). การวิจัยทางการศึกษา. ลพบุรี: ฝ่ายเอกสารการพิมพ์สถาบันราชภัฏเทพสตรี.
