การเสริมสร้างสมรรถนะหลักของพนักงานครู และบุคลากรทางการศึกษาท้องถิ่น ตามหลักพลธรรม

ผู้แต่ง

  • พระก้องเกียรติ สุวฑฺฒนปญฺโญ นักวิชาการอิสระ
  • พระพิพัฒน์ ปญฺญาวฑฺฒโน นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

สมรรถนะหลัก, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, พลธรรม

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอแนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะหลักของพนักงานครูและบุคลากรทางการศึกษาท้องถิ่น ตามหลักพลธรรม ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาและการพัฒนาผู้เรียนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและการปฏิรูปการศึกษา หลักพลธรรม หรือพละ 5 ได้แก่ สัทธาพละ (ความเชื่อ) วิริยพละ (ความเพียร) สติพละ (ความระลึกได้) สมาธิพละ (ความตั้งมั่นแห่งจิต) และปัญญาพละ (ความรอบรู้) สามารถบูรณาการเพื่อพัฒนาสมรรถนะหลักของครูและบุคลากรทางการศึกษาได้ 5 ด้าน คือ 1. การมุ่งผลสัมฤทธิ์ในการปฏิบัติงาน โดยเสริมสร้างความเชื่อมั่นในบทบาทและความเพียรในการทำงาน ส่งผลต่อการวางแผน การติดตาม และการพัฒนาผลงานอย่างมีประสิทธิภาพ 2. การบริการที่ดี โดยเน้นความรอบคอบ สุภาพ เข้าใจผู้รับบริการ และมีจิตสำนึกในการให้บริการด้วยความเต็มใจ 3. การพัฒนาตนเอง ผ่านความใฝ่รู้ การศึกษาค้นคว้าอย่างต่อเนื่อง และการประยุกต์ใช้ความรู้หรือนวัตกรรมที่เหมาะสม 4. การทำงานเป็นทีม โดยอาศัยความสามารถในการควบคุมอารมณ์ รับฟัง และสร้างความเข้าใจร่วมกัน พร้อมสร้างความไว้วางใจ เคารพ และความสามัคคีในทีม และ 5. จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพครู โดยยึดมั่นในหลักจริยธรรม อุดมการณ์ทางวิชาชีพและการปฏิบัติเพื่อเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้เรียนและสังคม

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น. (2553). มาตรฐานการจัดการศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.

กฤตยากร ลดาวัลย์. (2563). การจัดการศึกษาท้องถิ่นสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 20(4), 209-216.

กลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาการจัดการศึกษาท้องถิ่น. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.

ณรงค์วิทย์ แสนทอง. (2560). Competency ทำง่ายกว่า ได้ผลดีกว่า. นนทบุรี: ธิงค์ บียอนด์ บุ๊คส์.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. (2545, 19 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนที่ 123 ก. หน้า 16-21.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. หน้า 1-23.

พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์ และพรทิพย์ แข็งขัน. (2551). รายงานการวิจัยสมรรถนะครูและแนวทางพัฒนาครูในสังคมที่เปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วนิดา ภูวนารถนุรักษ์. (2552). สมรรถนะครูไทย. วารสารรามคำแหง, 26(5), 69-79.

วศิน โกมุท. (2558). การจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการเพิ่มโอกาสการศึกษาของกลุ่มผู้ด้อยโอกาส (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสหวิทยาการ). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง. (2558). หลักสูตรธรรมศึกษา ขั้นตรี ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2557. นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2551). รายงานการติดตามการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปี 2551. กรุงเทพฯ: บริษัท เพลิน สตูดิโอ จำกัด.

สำนักพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือประเมินสมรรถนะครู (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

McClelland, C. D. (1973). Testing for competence rather than for “intelligence.” American Psychologist, 28(1), 1-14.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

สุวฑฺฒนปญฺโญ พ., & ปญฺญาวฑฺฒโน พ. (2026). การเสริมสร้างสมรรถนะหลักของพนักงานครู และบุคลากรทางการศึกษาท้องถิ่น ตามหลักพลธรรม. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 9(2), 250–260. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/292803