หลักสุจริตธรรมกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2569
คำสำคัญ:
สุจริตธรรม, การเลือกตั้ง, สมาชิกผู้แทนราษฎร, การเมืองเชิงคุณธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาความสำคัญของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในระบอบประชาธิปไตยของประเทศไทย ควบคู่กับการประยุกต์ใช้หลักสุจริตธรรม 3 ในพระพุทธศาสนา ได้แก่ กายสุจริต วจีสุจริต และมโนสุจริต เพื่อส่งเสริมการเลือกตั้งที่บริสุทธิ์ ยุติธรรม และโปร่งใส โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง พบว่า การเลือกตั้งเป็นกลไกพื้นฐานสำคัญที่เปิดโอกาสให้ประชาชนในฐานะเจ้าของอำนาจอธิปไตยได้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการบริหารประเทศ สร้างความชอบธรรมทางการเมือง และเป็นวิธีการเปลี่ยนผ่านอำนาจโดยสันติ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2569 มีลักษณะสำคัญคือการใช้บัตรเลือกตั้ง 2 ใบ เพื่อเลือกผู้แทนแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งสะท้อนการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม ปัญหาการทุจริตและการขาดจิตสำนึกทางการเมืองยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความน่าเชื่อถือของกระบวนการเลือกตั้ง ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การนำหลักสุจริตธรรม 3 มาประยุกต์ใช้สามารถช่วยยกระดับคุณภาพของการเลือกตั้งได้ โดยกายสุจริตช่วยให้ประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องปฏิบัติตามกฎหมาย ไม่กระทำการทุจริต วจีสุจริตช่วยลดการเผยแพร่ข้อมูลเท็จหรือการใส่ร้ายทางการเมือง และมโนสุจริตช่วยส่งเสริมเจตนาที่บริสุทธิ์ในการเลือกผู้แทนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม การพัฒนากฎหมาย การบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด และการส่งเสริมความรู้ทางการเมืองของประชาชน ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการเลือกตั้งที่สุจริต การประยุกต์หลักสุจริต 3 ทางพระพุทธศาสนากับกระบวนการทางการเมืองจะช่วยเสริมสร้างธรรมาภิบาล ลดปัญหาการทุจริต และเพิ่มความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบการเลือกตั้ง อันจะนำไปสู่การพัฒนาระบอบประชาธิปไตยของไทยให้มีความมั่นคงและยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กิจบดี ก้องเบญจภุช. (2562). กฎหมายรัฐธรรมนูญและสถาบันการเมือง (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
คณะสงฆ์และรัฐบาล. (2558). หลักสูตรธรรมศึกษาชั้นตรี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
จรุงวิทย์ ภุมมา. (2564). การเปลี่ยนระบบการเลือกตั้งกับทิศทางการเมืองไทยในอนาคต. สืบค้น 13 มีนาคม 2569. จาก https://www.senate.go.th/assets/portals/93/fileups/272/files/Sub_Jun/1interview/IN103.pdf
ชยพล ธานีวัฒน์. (2562). ความสำคัญของการเลือกตั้งและกฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้งปี 2562. สืบค้น 14 มีนาคม 2569. จาก https://cdc.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_parcy/ewt_dl_link.php?nid=2245
ธนเนศพล ธนบุณยวัฒน์. (2564). การเลือกตั้งในระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตย. สืบค้น 11 มีนาคม 2569, จาก https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=14509
ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง เรื่อง กำหนดวันเลือกตั้ง วันรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขต วันรับสมัครรับเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อและสถานที่ที่พรรคการเมืองจะส่งบัญชีรายชื่อผู้สมัครแบบบัญชีรายชื่อ. (2568, 15 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 142 ตอน 82 ก. หน้า 10.
ปุรวิชญ์ วัฒนสุข. (2568). เลือกตั้งสุจริตเที่ยงธรรมทำไมสำคัญกับประชาธิปไตย. สืบค้น 16 มีนาคม 2569, จาก https://policywatch.thaipbs.or.th/article/government-237
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: บริษัท สำนักพิมพ์เพ็ทแอนด์โฮม จำกัด.
พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช). (2558). ศัพท์วิเคราะห์พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561. (2561, 12 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 68 ก. หน้า 59.
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566. (2566, 28 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 140 ตอนที่ 7 ก. หน้า 5.
ภุชงค์ สุวรรณมณี. (2569). การตรวจสอบนโยบายของพรรคการเมืองในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร. สืบค้น 12 มีนาคม 2569. จาก https://hdl.handle.net/20.500.14156/2009335
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราวิทยาลัย. กรงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือก. (2568). คู่มือประชาชนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกทั่วไป (กรณียุบสภา) วันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569. สืบค้น 11 มีนาคม 2569, จาก https://www.ect.go.th/web-upload/1xff0d34e409a13ef56eea54c52a291126/202512/m_news/2138/7597/file_download/f07bbe7869e25e5b732249745e2ae7b9.pdf
สำนักงานคณะกรรมการการเลือก. (2569). อำนาจหน้าที่ของ กกต.รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. สืบค้น 11 มีนาคม 2569, จาก https://www.ect.go.th/ect_th/th/ect-roles
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2565). สุจริตชนเพื่อเสริมบ้านเมืองสุจริต. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อธิติยา อัชชาศัย และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักสุจริตธรรมเพื่อส่งเสริมการไปใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น ของประชาชนในเขตเทศบาลนครระยอง จังหวัดระยอง. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(6), 248-260.
iLAW. (2026). เลือกตั้ง-ประชามติ 69 : เช็กข้อห้ามตามกฎหมายอะไรบ้างที่ห้ามทำ ฝ่าฝืนจะมีโทษ. สืบค้น 16 มีนาคม 2569, จาก https://www.ilaw.or.th/articles/56714


