การอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุของวัดใหญ่โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุของวัดใหญ่โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี 2. เปรียบเทียบระดับการอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุของวัดใหญ่โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3. ศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุของวัดใหญ่ โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี มีระเบียบวิธีวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากประชาชนในพื้นที่ของวัดใหญ่โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี จำนวน 386 คน วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้โดยหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าเอฟ และการวิจัยเชิงคุณภาพมีการวิเคราะห์เอกสาร ใช้แบบสัมภาษณ์เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิค การวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท
ผลการวิจัยพบว่า 1. การอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุของวัดใหญ่โพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการให้ความรู้แก่ประชาชนมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านความร่วมมือกับหน่วยงานราชการและด้านการดูแลรักษาโบราณสถานและโบราณวัตถุตามลำดับ 2. การเปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลพบว่าประชาชนที่มีเพศ อายุ การศึกษาสามัญ และอาชีพต่างกัน มีระดับการปฏิบัติไม่แตกต่างกัน แต่ประชาชนที่มีรายได้ต่างกันมีระดับการปฏิบัติแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 3. ปัญหาและอุปสรรคสำคัญคือการขาดองค์ความรู้ในการบูรณะปฏิสังขรณ์และความเสื่อมสภาพตามการเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อม ข้อเสนอแนะคือ ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องร่วมมือกันสร้างองค์ความรู้ด้านการบูรณะที่ถูกต้องและประสานความร่วมมือเพื่อป้องกันความเสียหายของโบราณสถานและโบราณวัตถุอย่างเป็นระบบ
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2533). แผนแม่บทนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา. กรุงเทพฯ: บริษัทสำนักพิมพ์สมาพันธ์.
พระธรณ์ธนัศร์ กนฺตวีโร (ชัยธรรมภัทร์). (2566). แนวทางการอนุรักษ์โบราณสถาน วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร จังหวัดสระบุรี (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระบุญช่วย ฐิตจิตฺโต (ยังสามารถ). (2560). บทบาทพระสงฆ์ในการอนุรักษ์โบราณสถานและโบราณวัตถุเวียงกุมกาม ตำบลท่าวังตาล อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 28). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระมหาเสถียร ถาวรธมฺโม (เกษาชาติ). (2555). การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์โบราณสถานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วรพรต ลือเลิศ. (2561). การส่งเสริมการอนุรักษ์โบราณสถาน ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ตามหลักพุทธบูรณาการ (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2559). สังคมวิทยาชุมชน: หลักการศึกษาวิเคราะห์และปฏิบัติงานชุมชน (พิมพ์ครั้งที่ 3). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สามารถ จันทร์สูรย์ และประทีป อินแสง. (2551). การศึกษากับศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2535). พระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. 2505 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา.
สำนักงานเทศบาลตำบลโพหัก. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่นเทศบาลตำบลโพหัก (2566-2570). สืบค้น 1 กุมภาพันธ์ 2569, จาก https://shorturl.asia/6U8Ih
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.) New York: Harper and Row.
