การพัฒนาวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ตามหลัก 5ส ของวัดในตำบลบ้านคา อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการพัฒนาวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ตามหลัก 5ส 2. เปรียบเทียบการพัฒนาวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ตามหลัก 5ส และ 3. ศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการพัฒนาวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ตามหลัก 5ส ของวัดในตำบลบ้านคาอำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยเชิงปริมาณรวบรวมข้อมูลผ่านแบบสอบถามจากประชาชนในพื้นที่ จำนวน 384 คน วิเคราะห์ด้วยสถิติค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ในกรณีที่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผู้วิจัยจะดำเนินการทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่ด้วยวิธีผลต่างนัยสำคัญน้อยที่สุด และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการพัฒนาวัดตามหลัก 5ส ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านสะอาด รองลงมาคือด้านสะสาง และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือด้านสร้างมาตรฐาน 2. การเปรียบเทียบปัจจัยด้านเพศ อายุ ระดับการศึกษาสามัญ และรายได้ไม่ส่งผลต่อระดับการปฏิบัติที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ปัจจัยด้านอาชีพส่งผลให้ระดับการปฏิบัติมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 3. ปัญหา อุปสรรค พบว่า 1. ข้อจำกัดด้านพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานของวัดที่ยังขาดการจัดระบบอย่างเหมาะสม 2. การขาดมาตรฐานในการดำเนินงานตามหลัก 5ส อย่างต่อเนื่อง 3. ปัญหาระบบการจัดการขยะที่ยังไม่มีประสิทธิภาพและ 4. การมีส่วนร่วมของชุมชนไม่เข้มแข็งส่งผลต่อความยั่งยืนของการพัฒนาวัด ข้อเสนอแนะสำคัญ คือ วัดควรเร่งพัฒนาพื้นที่และระบบการจัดการโดยยึดหลัก 5ส เป็นฐาน พร้อมทั้งเสริมสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เพื่อแก้ไขข้อจำกัดด้านทรัพยากรและยกระดับการมีส่วนร่วม อันจะนำไปสู่การพัฒนาวัดอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน