การขับเคลื่อนนโยบายที่ดินแห่งชาติสู่การปฏิบัติ
คำสำคัญ:
นโยบายที่ดิน, การขับเคลื่อนนโยบาย, ความเหลื่อมล้ำ, การบริหารจัดการที่ดินบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การขับเคลื่อนนโยบายที่ดินแห่งชาติไปสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งศึกษาถึงบทบาทของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบูรณาการการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินภายใต้กรอบแนวคิดนโยบายที่ดินแห่งชาติประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ 1. ด้านการสงวนหวงห้ามที่ดินของรัฐและการรักษาความสมดลทางธรรมชาติ โดยมีการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐที่ชัดเจน การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและฐานข้อมูลกลางในการป้องกันการบุกรุกพื้นที่ของรัฐ ส่งผลให้การคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติมีประสิทธิภาพมากขึ้น 2. ด้านการใช้ที่ดินและทรัพยากรดินให้เกิดประโยชน์สูงสุดมีการจัดทำข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดินและส่งเสริมการใช้ที่ดินให้สอดคล้องกับศักยภาพ 3. ด้านการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม มีการจัดที่ดินทำกินให้แก่ประชาชนผ่านโครงการ คทช. 4. ด้านการบูรณาการและเสริมสร้างการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินอย่างมีเอกภาพ อย่างไรก็ตาม การขับเคลื่อนนโยบายที่ดินแห่งชาติยังคงเผชิญความท้าทายด้านการบูรณาการข้อมูล การบังคับใช้กฎหมาย และการสร้างการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง จึงควรพัฒนากลไกการติดตามประเมินผลและเสริมสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศบรรลุเป้าหมายด้านความมั่นคงของทรัพยากร การลดความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จุมพล หนิมพานิช. (2554). การนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ: มุมมองในทัศนะทางรัฐศาสตร์ การเมืองและรัฐประศาสนศาสตร์ การบริหาร และกรณีศึกษาของไทย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรเดช จันทรศร. (2551). ทฤษฎีการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2556). กำเนิดสยามจากแผนที่: ประวัติศาสตร์ภูมิกายาของชาติ. กรุงเทพฯ: คบไฟ.
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2535). รายงานการศึกษาเรื่องนโยบายการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: ฝ่ายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ. (2568). การปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 (One Map). สืบค้น 20 เมษายน 2569, จาก https://www.onlb.go.th.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ. (2568). นโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ. 2566–2580). สืบค้น 20 เมษายน 2569, จาก https://www.onlb.go.th.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ. (2562). ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ และพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน. สืบค้น 15 มิถุนายน 2569, จากhttps://www.onlb.go.th/n5733.
สุปราณี ธรรมพิทักษ์. (2561). มุมมองเชิงทฤษฎีของการนำนโยบายไปปฏิบัติ. วารสารรมยสาร, 16(2), 501-518.
Sabatier, P. A. (1980). Implementing Public Policy. Washington, D.C.: Congressional Quarterly Press.
Van Meter, D. S. & C. E. Van Horn. (1975). The policy implementation process: A conceptual framework. Administration and society, 6(4), 446.
