พุทธภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกธรรมของผู้บริหารท้องถิ่นในตำบลดอนชะเอม อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี

ผู้แต่ง

  • พระชาติชาย ปญฺญาวโร (ไพรวัล) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์กาญจนบุรี ศรีไพบูลย์

คำสำคัญ:

พุทธภาวะผู้นำ, ทุติยปาปณิกธรรม, ผู้บริหารท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับภาวะผู้นำของผู้บริหารท้องถิ่น 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักปาปณิกธรรม 3 กับภาวะผู้นำ และ 3. เสนอแนวทางพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารท้องถิ่นในตำบลดอนชะเอม อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 382 คน (ค่าความเชื่อมั่น 0.770) วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยพหุคูณ และการวิจัยเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 12 รูปหรือคน วิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สันในการทดสอบความสัมพันธ์

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับภาวะผู้นำโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (equation = 4.00, S.D. = 0.38) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านความรู้ทั่วไปในการปฏิบัติงานมีค่าเฉลี่ยสูงสุด อยู่ในระดับมาก (equation = 4.17, S.D. = 0.52) รองลงมา ได้แก่ ด้านความรู้และทักษะเฉพาะของงานแต่ละตำแหน่ง (equation = 4.00, S.D. = 0.44) ด้านคุณสมบัติส่วนตัว (equation = 3.89, S.D. = 0.57) ด้านศีลธรรม คุณธรรมและจริยธรรม (equation = 3.57, S.D. = 0.49) และด้านการบริหาร (equation = 2.59, S.D. = 0.57) ตามลำดับ 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักทุติยปาปณิกธรรมกับภาวะผู้นำ พบว่า มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์ระดับน้อยมาก (R = .032) ด้านความรู้ทั่วไปในการปฏิบัติงาน มีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับน้อย (r = .338**) ด้านความรู้ และทักษะเฉพาะของงานมีความสัมพันธ์ เชิงบวกระดับน้อยมาก (r = .145**) ส่วนด้านการบริหาร คุณสมบัติส่วนตัว ศีลธรรม คุณธรรม และจริยธรรม มีความสัมพันธ์เชิงลบในระดับน้อยมาก (r = -.209**, -.061**, -.046**) ตามลำดับ 3. พุทธภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกธรรม พบว่า ผู้นำมีความรู้ และทักษะในการปฏิบัติงาน มีความเหมาะสมกับหน้าที่ สามารถประสานงานและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อผู้อื่น ตลอดจนมีความรับผิดชอบต่อสังคม

เอกสารอ้างอิง

เติมศักดิ์ ทองอินทร์. (2567). การประยุกต์ใช้หลักทุติยปาปณิกธรรมเพื่อการพัฒนาภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่น ในจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(3), 114–129.

พระณรงค์ วุฑฺฒิเมธี (สังขวิจิตร). (2556). การบริหารจัดการตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของบริษัท เอ็นอีซี อินฟอนเทียร์ (ไทย) จำกัด (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พิศณุพงศ์ กล้ากสิกิจ. (2562). ต้นแบบการพัฒนาประสิทธิผลการบริหารจดัการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองในจังหวัดกำแพงเพชร (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). ข้อมูลสำนักงาน คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 21 เมษายน 2569. จาก https://www.ect.go.th/kanchanaburi?utm_source=chatgpt.com

Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595–616.

Cronbach, Lee J., (1984). Essentials of psychological testing (4th ed.). New York: Harper & Row.

Denhardt, J. V. & Denhardt. R. B. (2015). The new public service: Serving. not steering. New York: Routledge.

Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and practice (9th ed.). California: SAGE Publications.

Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.

Yukl, G. (2020). Leadership in organizations. Boston: Pearson Education, Inc.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-29

รูปแบบการอ้างอิง

ปญฺญาวโร (ไพรวัล) พ. . (2026). พุทธภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกธรรมของผู้บริหารท้องถิ่นในตำบลดอนชะเอม อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ , 9(5), 143–157. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/296391