พุทธบูรณาการเพื่อการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองระดับท้องถิ่น ของประชาชนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
พุทธบูรณาการ, การจัดการความขัดแย้ง, การเมืองระดับท้องถิ่น, หลักสาราณียธรรม 6บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปและลักษณะของการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองระดับท้องถิ่น 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองระดับท้องถิ่น และ 3. นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมในการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองระดับท้องถิ่นในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณศึกษาจากประชาชนผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 663,550 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของทาโร่ ยามาเน่ ได้จำนวน 385 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐานและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 18 รูปหรือคน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปและลักษณะของการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองระดับท้องถิ่นยังมีลักษณะกึ่งพัฒนา โดยหน่วยงานภาครัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นกลไกหลักในการจัดการปัญหา ขณะที่การมีส่วนร่วมของประชาชนยังไม่ต่อเนื่อง และความโปร่งใสยังส่งผลต่อความไว้วางใจของประชาชน 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง พบว่า การตื่นตัวทางการเมืองส่งผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยด้านการเผยแพร่ของสื่อ (β = .485) มีอิทธิพลสูงสุด รองลงมาคือ ความตั้งมั่นในอุดมการณ์ (β = .250) และความรู้ทางการเมือง (β = .212) สามารถร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 48.60 ขณะที่หลักสาราณียธรรม 6 ด้านเมตตาวจีกรรม (β = .375) และสาธารณโภคี (β = .159) สามารถร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 20.60 และ 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรม พบว่า หลักสาราณียธรรม 6 โดยเฉพาะเมตตาวจีกรรม เมตตามโนกรรม สาธารณโภคี สีลสามัญญตา และทิฏฐิสามัญญตา มีบทบาทสำคัญในการลดความตึงเครียด สร้างความไว้วางใจ ส่งเสริมการรับฟัง และฟื้นฟูความสัมพันธ์ของคนในชุมชน อันนำไปสู่ความสมานฉันท์และการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กอบชัย เมฆดี และคณะ. (2564). กลยุทธ์การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 8(2), 281-300.
คงชิต ชินสิญจน์ และธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2564). แนวทางการพัฒนาการเมืองในระดับท้องถิ่น: กรณีศึกษาพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลบางรักน้อย อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(9), 1-17.
ชฎารัตน์ ไชยบุญตา และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนที่มีผลต่อการเลือกตั้งท้องถิ่นของเทศบาลตำบลพรรณานิคมจังหวัดสกลนคร. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(8), 229-238.
ชลิต วงษ์สกุล และคณะ. (2562). การตื่นตัวทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในอำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2(1), 1-9.
เติมศักดิ์ ทองอินทร์ และคณะ. (2565). วัฒนธรรมทางการเมืองตามบริบทของการตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนต่อสื่อสังคมออนไลน์. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(2), 431-439.
เทพพิทักษ์ ทองเจริญ และคณะ. (2566). ผลพวงทางการเมืองต่อการบริหารท้องถิ่นไทยในอนาคต. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(2), A51-A61.
ธวัชชัย สมอเนื้อ. (2564). รูปแบบการจัดการความขัดแย้งในองค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(3), 204-216.
พระครูสุวรรณธรรมาภิมณฑ์ (สมชาย เจริญผา) และคณะ. (2565). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความสมานฉันท์ในการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 9(3), 222-236.
พระเจษฎา สุจิตฺโต และคณะ. (2566). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ในการบริหารงานเทศบาลตำบลลาดบัวขาว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการและนวัตกรรมทางสังคมศาสตร์, 5(1), 132-149.
พระสมุห์อมร อมโร (สีดำ) และคณะ. (2561). แนวทางการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านช่อง ตำบลช่อง อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(4), 1726-1742.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539) พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มานิตา หนูสวัสดิ์. (2564). การเมืองเรื่องการต่อสู้ (Contentious politics): พัฒนาการแนวคิดและกรอบการวิเคราะห์ในการศึกษาการต่อสู้ทางการเมืองและขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม. Journal of Social Sciences, Naresuan University, 17(2), 1-44.
ศักดา พลเข้ม และคณะ. (2564). ประชาชนกับการมีส่วนร่วมต่อการเมืองการปกครองในท้องถิ่น. วารสารวิจยวิชาการ, 4(2), 269-282.
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2566). การเลือกตั้ง ส.ส. 66 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 14 พฤษภาคม 2566. สืบค้น 31 สิงหาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/aR0OV
Lederach, J. P. (1997). Building Peace: Sustainable Reconciliation in Divided Societies. Washington, D.C.: United States Institute of Peace Press.
Likert, R. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. New York: Wiley & Son.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
