แนวทางการบริหารจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมภายใต้บริบทดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมภายใต้บริบทของสังคมดิจิทัล ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม และความต้องการในยุคปัจจุบัน โดยมุ่งยกระดับคุณภาพการศึกษาให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และพัฒนาศาสนทายาทที่มีความรู้ความสามารถ พร้อมรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้อย่างเหมาะสม

ผลการศึกษาพบว่า การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมมีพัฒนาการที่ช่วยขยายโอกาสทางการศึกษาให้กว้างขวางทั้งในหมู่บรรพชิต และคฤหัสถ์ พร้อมทั้งยกระดับมาตรฐานองค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนาให้เป็นระบบมากยิ่งขึ้น ภายใต้พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดโครงสร้างหลักสูตร และสมรรถนะผู้เรียนไว้อย่างเป็นระบบ การเปลี่ยนแปลงของสังคมดิจิทัลได้เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา และการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรม โดยเทคโนโลยีได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพทั้งด้านการเรียนรู้ และการบริหารจัดการ

ซึ่งสามารถนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมภายใต้บริบทดิจิทัลได้ 4 ประเด็น ได้แก่ 1. การยกระดับการบริหารจัดการสำนักเรียนด้วยระบบดิจิทัล ครอบคลุมงานทะเบียน การสอบ และการรายงานผล 2. การพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาให้มีสมรรถนะด้านดิจิทัล โดยปรับบทบาทผู้สอนสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวกและผู้นำทางการเรียนรู้ 3. การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning) ระหว่างการเรียนรู้ในชั้นเรียน และการใช้สื่อ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ และ 4. การสร้างเครือข่ายความร่วมมือทางการศึกษาพระปริยัติธรรมผ่านระบบออนไลน์ เพื่อยกระดับคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา ตลอดจนลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา