พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
พุทธบูรณาการ, อิทธิบาท 4, การจัดการเรียนการสอน, โรงเรียนพระปริยัติธรรมบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปในการจัดการเรียนการสอน 2. ศึกษากระบวนการจัดการเรียนการสอน และ 3. นำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปในการจัดการเรียนการสอนจากการวิเคราะห์ SWOT พบว่า จุดแข็ง ได้แก่ การบูรณาการวิชาสามัญกับพระพุทธศาสนา การใช้เทคโนโลยีและภูมิปัญญาท้องถิ่น จุดอ่อน ได้แก่ ภาระเนื้อหาและตารางเรียนที่หนาแน่น การสอนแบบบรรยาย และข้อจำกัดด้านบุคลากรและทรัพยากร โอกาส ได้แก่ การสนับสนุนจากภาครัฐ เทคโนโลยี และเครือข่ายการศึกษา ส่วนอุปสรรค ได้แก่ ทัศนคติทางสังคม ข้อจำกัดของสามเณร และความไม่พร้อมของโครงสร้างพื้นฐาน 2. กระบวนการจัดการเรียนการสอนดำเนินตามวงจร PDCA ประกอบด้วย การวางแผนหลักสูตร การจัดการเรียนรู้เชิงรุก การนิเทศและประเมินผล และการปรับปรุงการจัดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และ 3. พุทธบูรณาการใช้หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน 5 ด้าน ได้แก่ หลักสูตร วิธีสอน สื่อการเรียนรู้ กิจกรรม และการวัดและประเมินผล โดยองค์ความรู้ที่สังเคราะห์ได้เน้นการใช้ SWOT วิเคราะห์บริบท ขับเคลื่อนด้วย PDCA และบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 เพื่อให้การจัดการเรียนการสอนเป็นระบบ สอดคล้องกับอัตลักษณ์ของโรงเรียน และพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กองพุทธศาสนศึกษา. (2568). สถิติข้อมูลนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. สืบค้น 10 มิถุนายน 2568, จาก https://deb.onab.go.th/th/content/category/detail/id/1472/iid/58848.
นงลักษณ์ พันธุ์ธนะพฤฒ และคณะ. (2568). อิทธิบาท 4 กับการบูรณาการการเรียนการสอนรัฐศาสตร์. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3), 233-247.
พนิตพิชาภัสส์ พินทะภูวงศ์ และนภาภรณ์ ธัญญา. (2567). การสอนของครูในศตวรรษที่ 21: ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(5), 1141-1159.
พระครูนิวิฐธรรมานุศาสน์ และคณะ. (2564). โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา: สภาพปัจจุบัน และปัญหากระบวนการบริหารจัดการ. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 19(2), 1–14.
พระครูสุตธรรมปคุณ (สำราญ จันทร์โท) และคณะ. (2566). การบริหารการศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 7(1), 24-36.
พระมหาวีรกุล อคฺควํโส (คำจันทราช) และคณะ. (2565). กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ตามหลักธรรมาภิบาล. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2), 1829-1840.
สมคิด ก้อนสุรินทร์. (2569). การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับกระบวนการ PDCA เพื่อยกระดับการนิเทศภายใน โรงเรียนพระปริยัติธรรม กรณีศึกษาโรงเรียนวัดพุทธนิมิตรวิทยา จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์และศาสตร์รวมสมัย, 7(1), 129-142.
พระมหาสกล สิริมงฺคโล (ขำใส) และคณะ. (2565). แนวทางการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 5(2), 83-94.
พระทินกร ฐิตปุญโญ และปาณจิตร สุกุมาลย์. (2565). การจัดการเรียนรู้รายวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอิทธิบาท 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 9(3), 187–200.
