นวัตกรรมดิจิทัลเพื่อการบริหารจัดการวัดในศตวรรษที่ 21 ในเขตกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
นวัตกรรม, ดิจิทัล, การจัดการวัดบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับความคิดเห็นนวัตกรรมดิจิทัลการบริหารจัดการวัดในศตวรรษที่ 21 และ 2. การเปรียบเทียบนวัตกรรมดิจิทัลการบริหารจัดการวัดในศตวรรษที่ 21 เมื่อจำแนกตามปัจจัยคุณลักษณะของคณะสงฆ์ ได้แก่ จำนวนพรรษา อายุ วุฒิทางการศึกษาสายสามัญ การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกบาลี) การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกธรรม) และสังกัดนิกายของคณะสงฆ์ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ คณะสงฆ์ที่อาศัย อยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 400 รูป เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .811 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (One-way ANOVA)
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความคิดเห็นนวัตกรรมดิจิทัลของพระสงฆ์ที่อาศัยอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครส่วนใหญ่มีจำนวนพรรษา 10-20 พรรษา จำนวน 265 รูป อายุระหว่าง 41-50 ปี จำนวน 201 รูป วุฒิทางการศึกษาสายสามัญระดับปริญญาตรี จำนวน 252 รูป การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกบาลี) 4-6 ประโยค จำนวน 212 รูป การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกธรรม) ในระดับนักธรรมชั้นเอก จำนวน 192 รูป สังกัดนิกายมหานิกาย จำนวน 310 รูป โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. การเปรียบเทียบนวัตกรรมดิจิทัลการบริหารจัดการวัดในศตวรรษที่ 21 เมื่อจำแนกตามอายุ พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ .01 และเปรียบเทียบนวัตกรรมดิจิทัลการบริหารจัดการวัดในศตวรรษที่ 21 เมื่อจำแนกตามจำนวนพรรษา วุฒิทางการศึกษาสายสามัญ การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกบาลี) การศึกษาสายพระปริยัติธรรม (แผนกธรรม) พบว่า ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ชี้ให้เห็นว่า นวัตกรรมดิจิทัลมีบทบาทสำคัญต่อการยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการวัด ทั้งในด้านการสื่อสาร การให้บริการ การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร และการบริหารจัดการภายในองค์กร วัดควรส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละวัด
เอกสารอ้างอิง
ธนพล ก่อฐานะ. (2555). นวัตกรรมการจัดการ. สืบค้น 15 มีนาคม 2569, จาก https://www.gotoknow.org/posts/506666.
พระครูสังฆรักษ์สำราญ คำศรี และพระมหาวิโรจน์ ธาระพุฒ. (2567). แนวทางการบริหารจัดการงานสาธารณูปการตามโครงการวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ของคณะสงฆ์เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(4), 911–918.
พระจิราวิตย์ ฐิตญาโณ (มนัส ธีระบุตร) และพินิจ แกล้วเกษตรกรณ์. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารกิจการคณะสงฆ์ กรณีศึกษา: วัดในเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 12(1), 1–14.
พระเทพคุณาภรณ์ (โสภณ โสภณจิตฺโต) และคณะ. (2566). การพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการศาสนสมบัติของวัดในกรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(4), 53–62.
พระมหาชาตรี เชื้อบุญจันทร์ (ชาตรี เชื้อบุญจันทร์) และคณะ. (2567). แนวทางการจัดการองค์กรคณะสงฆ์ในประเทศไทย ภายใต้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 11(2), 1–18.
พระมหาบุญโฮม ปริปุณฺณสีโล (ไชยฤทธิ์). (2564). การปกครองคณะสงฆ์ไทยสมัยต่าง ๆ. สืบค้น 15 มีนาคม 2569, จาก http://www.mahabunhome.com/song_pokkrong.html
พระมหาสมชาย ขนฺติสรโณ (มะลิซ้อน) และพระราชวัชรสารบัณฑิต (ประสาร จนฺทสาโร). (2567). รูปแบบการบริหารจัดการวัดเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(6), 136–151.
พระมหาอัครพงษ์ พูลผล. (2561). แนวทางการพัฒนาการบริหารกิจการคณะสงฆ์สังกัดมหานิกายของเจ้าอาวาสในจังหวัดชุมพร. (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2563). องค์ความรู้นวัตกรรม. สืบค้น 15 มีนาคม 2569, จาก https://www.nia.or.th/service/innovation-intelligence
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.(2564). สรุปจำนวนวัด. สืบค้น 3 เมษายน 2569, จาก https://www.onab.go.th/th/content/category/index/id/805
สิรภัทร อาวอร่ามรัศมิ์ และคณะ. (2562). ยุทธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ในทศวรรษหน้า (พ.ศ. 2559 - 2568). วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 17(1), 1–13.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of Psychological Testing. New York: Harper & Row.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
