การบริหารภาครัฐเชิงจริยธรรม: กลไกป้องกันการทุจริตอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ:
การบริหารภาครัฐเชิงจริยธรรม, การทุจริต, ธรรมาภิบาล, ความรับผิดชอบ, ความโปร่งใสบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาแนวคิดการบริหารภาครัฐเชิงจริยธรรมในฐานะกลไกเชิงป้องกันการทุจริตอย่างยั่งยืน โดยชี้ให้เห็นว่า ปัญหาการทุจริตในภาครัฐมิได้เป็นเพียงพฤติกรรมของบุคคล แต่มีความเชื่อมโยงกับโครงสร้างอำนาจ ระบบการบริหารและวัฒนธรรมองค์กร การพึ่งพามาตรการปราบปรามเชิงกฎหมายเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ จำเป็นต้องเสริมด้วยการกำกับการใช้อำนาจจากภายในผ่านจริยธรรมและคุณค่าทางศีลธรรม ผ่านกลไกเชิงป้องกันที่ช่วยลดโอกาสและเงื่อนไขของการทุจริต ผ่านการสร้างค่านิยมและวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ยอมรับการทุจริต ความเป็นผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหาร ระบบความรับผิดชอบและความโปร่งใสในการตัดสินใจและการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบภาครัฐ จากนั้นบูรณาการจริยธรรมสู่การบริหารภาครัฐในระดับนโยบายระดับองค์กร และระดับบุคคล โดยมีเงื่อนไขความสำเร็จคือ ความมุ่งมั่นทางการเมืองภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม ระบบบริหารที่โปร่งใส และการพัฒนาจิตสำนึกสาธารณะ ตลอดจนข้อจำกัดและอุปสรรคสำคัญ อาทิ ความไม่ต่อเนื่องของนโยบาย วัฒนธรรมอุปถัมภ์และระบบแรงจูงใจที่บิดเบือน ในภาพรวม การบริหารภาครัฐเชิงจริยธรรมจะมีประสิทธิผลและยั่งยืนได้ ต้องอาศัยการบูรณาการอย่างครบวงจรระหว่างโครงสร้าง ระบบ และบุคลากร เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความชอบธรรมของการใช้อำนาจรัฐอันนำไปสู่การป้องกันการทุจริตและการบริหารราชการแผ่นดินที่ยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
โกวิทย์ พวงงาม. (2550). การปกครองท้องถิ่นไทย: หลักการและมิติใหม่ในอนาคต (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2568). ป.ป.ช. เผยบทวิเคราะห์ CPI 2567. สืบค้น 12 ธันวาคม 2568, จาก https://url.in.th/eTiqX
อเนก เหล่าธรรมทัศน์ และวลัยพร รัตนเศรษฐ. (2557). รัฐประศาสนศาสตร์พลเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
Bovens, M. (2007). Analysing and assessing accountability: A conceptual framework. European Law Journal, 13(4), 447–468.
Brown, M. E. et al. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134.
Burns, J. M. (1978). Leadership. New York: Harper and Row.
Johnston, M. (2005). Syndromes of corruption: Wealth, power, and democracy. Cambridge: Cambridge University Press.
Klitgaard, R. (1988). Controlling corruption. Berkeley, CA: University of California Press.
Organization for Economic Co-operation and Development. (2009). Towards a sound integrity framework: Instruments, processes, structures and conditions for implementation. Paris: OECD Publishing.
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Rest, J. R. (1986). Moral development: Advances in research and theory. New York: Praeger.
Rose-Ackerman, S. (1999). Corruption and government: Causes, consequences, and reform. Cambridge: Cambridge University Press.
Rosenbloom, D. H. (1983). Public administrative theory and the separation of powers. Public Administration Review, 43(3), 219–227.
_____. (2015). Public administration: Understanding management, politics, and law in the public sector (8th ed.). New York: McGraw-Hill Education.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Thompson, D. F. (1987). Political ethics and public office. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Treviño, L. K. (1986). Ethical decision making in organizations: A person–situation interactionist model. Academy of Management Review, 11(3), 601–617.
United Nations Development Programme. (1997). Governance for sustainable human development. New York: UNDP.
World Bank. (1994). Governance: The World Bank’s experience. Washington, DC: World Bank.
