แนวคิดภาวะผู้นำเชิงเมตตาธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขตการศึกษา 12

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอ และวิเคราะห์แนวคิดภาวะผู้นำเชิงเมตตาธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยบูรณาการเข้ากับหลักพรหมวิหาร 4 เพื่อเป็นกรอบแนวคิดในการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตให้แก่บุคลากรและสามเณรนักเรียนในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขตการศึกษา 12 จากการสังเคราะห์วรรณกรรม พบว่า ท่ามกลางสภาวะความกดดันจากการจัดการศึกษาควบคู่พระธรรมวินัย และมาตรฐานวิชาการ การบริหารจัดการที่พึ่งพาเพียงอำนาจตามสายบังคับบัญชาอาจส่งผลให้เกิดภาวะหมดไฟในกลุ่มบุคลากร และเพิ่มความเสี่ยงต่อการออกกลางคันของสามเณรนักเรียน บทความนี้จึงนำเสนอองค์ความรู้ผ่าน “โมเดลภาวะผู้นำเชิงเมตตาธรรมพุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต” ซึ่งผสานกระบวนทัศน์การบริหารร่วมสมัยเข้ากับหลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา เพื่อทำหน้าที่เป็นฐานรากทางจิตใจ และกลไกกำกับ พฤติกรรมการบริหาร ผลจากการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า โมเดลนี้มีศักยภาพในการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านวัฒนธรรมองค์กรไปสู่การสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตวิทยา ทำให้ผู้บริหารสามารถรับฟัง เยียวยา และแก้ไขปัญหาของผู้ใต้บังคับบัญชาได้อย่างมีปัญญา อันอาจเอื้อต่อการลดความเครียดสะสม เพิ่มความผูกพันต่อองค์กร และส่งเสริมการฟื้นฟูสุขภาวะทางจิตของทุกฝ่ายได้อย่างเป็นรูปธรรม