การประยุกต์หลักไตรสิกขาเพื่อส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ขององค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
หลักไตรสิกขา, พัฒนาทรัพยากรมนุษย์, องค์การบริหารส่วนตำบลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ขององค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักไตรสิกขากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 194 คน โดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.925 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 รูปหรือคน และวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับหลักไตรสิกขากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ปัญญา มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา คือ สมาธิ ตามลำดับ 2. หลักไตรสิกขามีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยด้านการฝึกอบรมมีความสัมพันธ์ระดับปานกลาง ด้านการศึกษา มีความสัมพันธ์ระดับมาก และด้านการพัฒนามีความสัมพันธ์ระดับปานกลาง และ 3. การประยุกต์หลักไตรสิกขา พบว่า การฝึกอบรมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน โดยศีลส่งเสริมวินัยและความรับผิดชอบ สมาธิส่งเสริมสติและความตั้งใจ และปัญญาช่วยในการคิดวิเคราะห์และแก้ไขปัญหา ด้านการศึกษา ช่วยพัฒนาทักษะการคิดและการเรียนรู้ ส่วนด้านการพัฒนาช่วยเสริมสร้างสมรรถนะ ความก้าวหน้าในอาชีพ และประสิทธิภาพขององค์การ
เอกสารอ้างอิง
ชญานุช สามัญ. (2561). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของเทศบาลเมืองลำตาเสา อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธนิต สินศุภสว่าง. (2566). การพัฒนาสมรรถนะบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 1(2), 25–32.
พระสมุห์หลง อิทฺธิญาโณ (เคอคำ). (2565). การประยุกต์หลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ขององค์การบริหารส่วนตำบลปางหมู อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ภูริยา เผือกพูลผล. (2568). การประยุกต์หลักไตรสิกขาเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของบริษัทเอกชนในจังหวัดปทุมธานี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 20). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัฐชญา วัฒนกุล. (2568). การประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในภาครัฐ. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(4), 242–254.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). ข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกาญจนบุรี. สืบค้น 12 เมษายน 2569, จาก https://www.ect.go.th/kanchanaburi?utm_source=chatgpt.com
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2569). คู่มือการประเมินสถานะของหน่วยงานภาครัฐในการเป็นระบบราชการ 4.0 ตามกรอบการประเมินผลการปฏิบัติราชการ ประจำปีงบประมาณพ.ศ. 2569. สืบค้น 12 เมษายน 2569, จาก https://opdc.prd.go.th/th/file/get/file/2026012203b798dbfca24a746974f44e0bfe3560111910.pdf
สำนักงานจังหวัดกาญจนบุรี. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดกาญจนบุรี (พ.ศ. 2566–2570) ฉบับทบทวนใหม่ รอบปี พ.ศ. 2567. สืบค้น 12 เมษายน 2569, จาก https://ww2.kanchanaburi.go.th/files/com_news_devpro/2023-04_26381547557640a.pdf
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.
