ความสัมพันธ์ระหว่างการคิดเชิงออกแบบและการคิดสร้างสรรค์ : มุมมองเชิงการออกแบบการศึกษาแห่งศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอและวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงเกื้อหนุน (Synergistic Relationship) ระหว่างการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) และความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) ในบริบทของการออกแบบการศึกษา โดยมุ่งอธิบายว่าการคิดเชิงออกแบบมิได้ทำหน้าที่เป็นเพียงเครื่องมือในการแก้ปัญหาเท่านั้น หากแต่เป็นกรอบแนวคิดเชิงระบบที่เอื้อต่อการพัฒนาและการประยุกต์ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนและครูผู้สอนได้อย่างมีเป้าหมายและเป็นรูปธรรม สาระสำคัญของบทความชี้ให้เห็นว่า การคิดเชิงออกแบบและความคิดสร้างสรรค์มีความสัมพันธ์ในลักษณะวงจรที่สนับสนุนซึ่งกันและกัน โดยกระบวนการคิดเชิงออกแบบที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการออกแบบที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง (Human -centered Design) ทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงกระบวนการผ่าน 5 ขั้นตอนหลัก ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ผู้เรียนได้บูรณาการความรู้จากหลากหลายสาขาและทำงานร่วมกันอย่างมีความหมาย ขณะเดียวกัน ความคิดสร้างสรรค์ทำหน้าที่เป็นกระบวนการทางปัญญาและพลังขับเคลื่อนภายในที่ส่งเสริมให้แต่ละขั้นตอนของการคิดเชิงออกแบบนำไปสู่การสร้างนวัตกรรมและการสร้างคุณค่าใหม่ (Creating New Value) ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนและสังคม การบูรณาการทั้งสองแนวคิดส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางการจัดการเรียนรู้ โดยเปลี่ยนบทบาทของผู้เรียนจากผู้รับความรู้ไปสู่การเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรม ผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงและการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) อันนำไปสู่การเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) และการพัฒนาสมรรถนะที่สอดคล้องกับความท้าทายในศตวรรษที่ 21 บทความนี้จึงมีส่วนช่วยขยายกรอบความเข้าใจเชิงทฤษฎีของการออกแบบการศึกษาที่บูรณาการการคิดเชิงออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ เพื่อเป็นแนวทางในการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงในระดับสากล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Amabile, T. M. (1996). Creativity in context: Update to the social psychology of creativity. Westview Press.
Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. High Ability Studies, 25(1), 53–69. DOI: 10.1080/13598139.2014.905247
Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard Business Review, 86(6), 84–92.
Brown, T., & Wyatt, J. (2010). Design thinking for social innovation. Stanford Social Innovation Review, 8(1), 30–35.
Camacho, M. (2016). David Kelley: From design to design thinking at Stanford and IDEO. The Journal of Design, Economics, and Innovation, 2(1), 1–10. DOI: 10.1016/j.sheji.2016.01.009
Charoenchim, S., Chaowatthanakun, K., Varasunun, P., Simcharoen, W., & Thipworawimon, S. (2022). Development of an instructional model using design thinking to create curriculum innovation for graduate students in educational innovation. Silpakorn Educational Research Journal, 14(2), 345–363. [in Thai]
Cross, N. (2011). Design thinking: Understanding how designers think and work. Berg.
Cross, N. (2023). Design thinking (2nd ed.). Bloomsbury Publishing.
Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill.
Hargadon, A., & Bechky, B. (2006). When collections of creatives become creative collectives: A field study of problem solving at work. Organization Science, 17(4), 484–500.
Hasso Plattner Institute of Design. (2020). An introduction to design thinking process guide. https://dschool.stanford.edu
Hu, W., & Adey, P. (2002). A scientific creativity test for secondary school students. International Journal of Science Education, 24(4), 389–403.
IDEO. (2015). The field guide to human-centered design. https://www.designkit.org
Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology (IPST). (2024). Guidelines for developing teacher and student competencies in the 21st century. IPST. [in Thai]
Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology (IPST). (2024). IPST Magazine, 52(246), January–February 2024. https://www.ipst.ac.th [in Thai]
Israsena Na Ayudhya, P., & Treeratanaphan, C. (2017). Design thinking for education: The process of design thinking for education. Srinakharinwirot University Press. [in Thai]
Kelley, T., & Kelley, D. (2014). Creative confidence: Unleashing the creative potential within us all. Crown Business.
Kolb, D. A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). Pearson Education.
Lucas, B. (2022). Creative thinking in schools across the world. The Global Institute of Creative Thinking. https://www.gioct.org
Lucas, B., Claxton, G., & Spencer, E. (2013). Progression in student creativity in school: First steps towards new forms of formative assessments (OECD Education Working Papers No. 86). OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/progression-in-student-creativity-in-school_5k4dp59msdwk-en.html
McLaughlin, J. E., Chen, E., Lake, D., Guo, W., Skywark, E. R., Chernik, A., & Liu, T. (2022). Design thinking teaching and learning in higher education: Experiences across four universities. PLOS ONE, 17(3), e0265902. DOI: 10.1371/journal.pone.0265902
National Science and Technology Development Agency (NSTDA). (2023). OECD learning framework 2030 and development for the future. National Science and Technology Development Agency. [in Thai]
OECD. (2019). OECD Learning Compass 2030: A series of concept notes. OECD Publishing.
OECD. (2023). PISA 2022 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/08/pisa-2022-assessment-and-analytical-framework_a124aec8/dfe0bf9c-en.pdf
Razzouk, R., & Shute, V. (2012). What is design thinking and why is it important? Review of Educational Research, 82(3), 330–348.
Reeping, D., & Reid, K. (2013). The marshmallow metaphor—Iterative design tailored to 6th graders. In Proceedings of the 2013 ASEE North-Central Section Conference. American Society for Engineering Education.
Robinson, K. (2011). Out of our minds: Learning to be creative (2nd ed.). Capstone.
Roth, B. (2015). The achievement habit: Stop wishing, start doing, and take command of your life. Harper Business.
Runco, M. A., & Jaeger, G. J. (2012). The standard definition of creativity. Creativity Research Journal, 24(1), 92–96.
Sawyer, R. K. (2012). Explaining creativity: The science of human innovation. Oxford University Press.
Scheer, A., Noweski, C., & Meinel, C. (2012). Transforming constructivist learning into action: Design thinking in education. Design & Technology Education: An International Journal, 17(3), 8–19.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
Wongwanich, S. (2017). Instructional management for creative and innovative thinking development. Chulalongkorn University Press. [in Thai]
Wujec, T. (2010). The marshmallow challenge. TomWujec.com. Retrieved from https://www.tomwujec.com/ resources/marshmallow-challenge/
