การพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ โดยการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน เรื่อง สารละลาย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสายน้ำผึ้ง ในพระอุปถัมภ์ฯ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน เรื่อง สารละลาย ที่สามารถพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 2) พัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสายน้ำผึ้ง ในพระอุปถัมภ์ฯ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน กลุ่มที่ศึกษา คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 38 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน แบบวัดสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือ แบบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ แบบประเมินสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือ แบบบันทึกอนุทิน และใบกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ความถี่และร้อยละ ผลการวิจัย พบว่า 1) แนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน ได้แก่ (1) การอ่านสถานการณ์ปัญหาพร้อมจับประเด็นสำคัญและเขียนข้อสรุปเป็นรายบุคคลก่อนแบ่งปันในกลุ่ม ช่วยส่งเสริมการกำหนดปัญหาที่สอดคล้องกับสถานการณ์ (2) การใช้คำถามที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่ต้องรู้และสรุปบนแผนภูมิก้างปลาช่วยส่งเสริมการทำความเข้าใจปัญหา นำไปสู่การออกแบบการแก้ปัญหา (3) การใช้คำถามนำและให้ข้อเสนอแนะพร้อมเขียนกระดานสรุปในระหว่างการออกแบบการแก้ปัญหาช่วยให้ออกแบบสิ่งที่ต้องทำเพื่อแก้ปัญหาได้ และ (4) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลการแก้ปัญหาโดยบันทึกลงในตารางแทนการนำเสนอหน้าชั้นเรียนช่วยให้ได้ข้อสรุปการแก้ปัญหา และ 2) ผลการพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมือและความสามารถในการคิดวิเคราะห์พบว่าทั้งสองทักษะมีผลการพัฒนาในทิศทางที่ดีขึ้น โดยพิจารณาจากแบบวัดก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ นักเรียนมีสมรรถนะการแก้ปัญหาแบบร่วมมืออยู่ในระดับสูง คิดเป็นร้อยละ 26.32 ขณะที่ก่อนเรียนไม่พบนักเรียนในระดับดังกล่าว เมื่อพิจารณาในแต่ละสมรรถนะ ได้แก่ การสร้างและรักษาความเข้าใจ การเลือกวิธีดำเนินการที่เหมาะสม และการสร้างและรักษาระเบียบของกลุ่ม พบว่าทุกสมรรถนะมีจำนวนนักเรียนในระดับสูงเพิ่มขึ้น และนักเรียนมีระดับความสามารถในการคิดวิเคราะห์สูงขึ้นอย่างชัดเจน โดยหลังการจัดการเรียนรู้มีนักเรียนอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 81.58 เมื่อวิเคราะห์ในแต่ละองค์ประกอบ ได้แก่ ความสำคัญ ความสัมพันธ์ และเชิงหลักการ พบว่านักเรียนมีระดับความสามารถในการคิดวิเคราะห์ทุกองค์ประกอบอยู่ในระดับสูง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Barrows, H. S. (1985). How to design a problem-based curriculum for the preclinical years. Springer.
Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals: Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
Buamul, J. (2022). The development of problem-based learning activities integrated with online media to enhance collaborative problem-solving competence of Grade 10 students on solutions (Master’s thesis, Mahasarakham University). [in Thai]
Cheyapa, M. (2018). Problem-based learning with questioning techniques to develop analytical thinking ability and scientific attitude: A learning unit on human body systems of Grade 6 students (Master’s thesis, Thaksin University). [in Thai]
Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2020). PISA 2015 collaborative problem-solving assessment results (full report). Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. [in Thai]
Ministry of Education. (2008). The Basic Education Core Curriculum B.E. 2551 (A.D. 2008). Office of the Basic Education Commission. [in Thai]
Nakphong, P. (2021). The development of analytical thinking skills of Mathayomsuksa 1 students through problem-based learning combined with STAD technique. Journal of Education Silpakorn University, 19(1), 116–129. [in Thai]
Norman, G. R., & Schmidt, H. G. (1992). The psychological basis of problem-based learning: A review of the evidence. Academic Medicine, 67(9), 557–565. DOI: 10.1097/00001888-199209000-00002
OECD. (2017). PISA 2015 collaborative problem solving framework. OECD Publishing.
Pruengam, N. (2011). The development of analytical thinking ability and learning achievement in chemistry (acids-bases) of Grade 11 students through problem-based learning activities. Graduate Research Journal, Faculty of Education, Khon Kaen University, 5(4), 12–20. [in Thai]
Seetao, S. (2020). The development of collaborative problem-solving in physics subject of Grade 11 students through problem-based learning (Master’s thesis, Mahasarakham University). [in Thai]
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wonsiri, N., Pantapalangkoor, B., & Ketsing, J. (2022). Developing ninth graders' complex problem solving competency via engineering design problem-based learning. Journal of Education Naresuan University, 24(3), 147–166. [in Thai]
Wood, D., Bruner, J. S., & Ross, G. (1976). The role of tutoring in problem solving. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 17(2), 89–100. DOI: 10.1111/j.1469-7610.1976.tb00381.x
