การศึกษาระดับทักษะการคิดเชิงระบบของนักเรียนระดับประถมศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับทักษะการคิดเชิงระบบของนักเรียนระดับประถมศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 4–6 จาก 403 โรงเรียน จำนวน 1,932 คน ได้มาโดยการเลือกแบบสะดวก (Convenience Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบวัดทักษะการคิดเชิงระบบ (Systems Thinking Assessment: STA) จำนวน 19 ข้อ ดัดแปลงจากเครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัยต่างประเทศ (Zanella, 2022) และปรับให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย พร้อมทั้งตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา เครื่องมือครอบคลุมองค์ประกอบของการคิดเชิงระบบ 5 ด้าน ได้แก่ การคิดแบบองค์รวม การคิดเชิงเหตุและผล การคิดแบบพลวัต การคิดแบบวงปิด และการคิดแบบวิทยาศาสตร์ เครื่องมือมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการจำแนกระดับทักษะ ผลการวิจัยพบว่า เมื่อพิจารณาค่าเฉลี่ยของคะแนนร่วมกับสัดส่วนของคะแนนเต็มของแต่ละองค์ประกอบ การคิดแบบวิทยาศาสตร์มีระดับคะแนนสูงที่สุด ( = 1.56, SD = 0.92) รองลงมาคือ การคิดแบบวงปิด (
= 1.47, SD = 0.92) การคิดแบบพลวัต (
= 1.87, SD = 1.15) และการคิดเชิงเหตุและผล (
= 2.69, SD = 1.33) ตามลำดับ ขณะที่การคิดแบบองค์รวมมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด (
= 0.86, SD = 0.79) สะท้อนว่านักเรียนยังมีข้อจำกัดในการมองเห็นภาพรวมและความเชื่อมโยงขององค์ประกอบภายในระบบ ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ที่มุ่งส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบของผู้เรียนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Arnold, R. D., & Wade, J. P. (2015). A definition of systems thinking: A systems approach. Procedia Computer Science, 44, 669–678. DOI: 10.1016/j.procs.2015.03.050
Assaraf, O. B. Z., & Orion, N. (2010). System thinking skills at the elementary school level. Journal of Research in Science Teaching, 47(5), 540–563. DOI: 10.1002/tea.20351
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2006). Research in education (10th ed.). Pearson Education.
Bureau of Academic Affairs and Educational Standards. (2020). Applying the five core competencies to school curriculum development and competency-based learning management in classrooms under the Basic Education Core Curriculum B.E. 2551 (2008). http://academic.obec.go.th/ [in Thai]
Chidmongkol, R., & Chidmongkol, S. (2017). Systems thinking: Teaching experiences for developing systems thinking. Journal of Education, Chulalongkorn University, 45(2), 209–224. [in Thai]
Gharajedaghi, J. (2011). Systems thinking: Managing chaos and complexity: A platform for designing business architecture. Elsevier.
Jaengaksorn, N., & Rodkomin, P. (2024). Development of a prototype for coding instructional management to enhance systems thinking in elementary school students: Application of UX research. Journal of Research Methodology, 37(2), 135–150. [in Thai]
Jongkraijak, P. (2023). Learning management based on the STEM education concept promoting systems thinking skills and academic achievement of science teacher students in computational science for science teachers. Yala Rajabhat University Journal, 18(2), 33–42. [in Thai]
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
Office of the Basic Education Commission. (2017). Report on the study of educational management approaches for developing 21st-century skills. Office of the Basic Education Commission. [in Thai]
Piaget, J., & Inhelder, B. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
Richmond, B. (1993). Systems thinking: Critical thinking skills for the 1990s and beyond. System Dynamics Review, 9(2), 113–133.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Stave, K. A., & Hopper, M. (2007). What constitutes systems thinking? A proposed taxonomy. In Proceedings of the 25th International Conference of the System Dynamics Society. System Dynamics Society.
Sterman, J. D. (2000). Business dynamics: Systems thinking and modeling for a complex world. McGraw-Hill.
Sutas Na Ayutthaya, A. (2019). An online case-based training design model for developing systems thinking competency [Doctoral dissertation, Chulalongkorn University]. DOI: 10.58837/CHULA.THE.2019.615 [in Thai]
UNESCO. (2015). Education for sustainable development: Towards achieving the post-2015 sustainable development goals. UNESCO.
Waters Center for Systems Thinking. (2020). Habits and reinforcing systems thinking in education. Waters Center for Systems Thinking.
Zanella, S. (2022). System thinking skills: A questionnaire to investigate them. Journal of Physics: Conference Series, 2297(1), 012023. DOI: 10.1088/1742-6596/2297/1/012023
