การวิเคราะห์เส้นทางการให้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนต่อข้อมูลสินค้าสุขภาพ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระดับความสามารถและรูปแบบการให้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ และ 2) จำแนกประเภทความเข้าใจคลาดเคลื่อนทางวิทยาศาสตร์และช่องว่างของการให้เหตุผลของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายต่อข้อมูลผลิตภัณฑ์เสริมสุขภาพ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจสภาพปัจจุบัน โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 20 คน ที่ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบประเมินความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ตามกรอบแนวคิด Claim-Evidence-Reasoning (CER) ผ่านบริบทโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพ 4 กรณีศึกษา ได้แก่ เครื่องดื่มคลอโรฟิลล์ คอลลาเจน กลูตาไธโอน และน้ำดื่มผสมวิตามินซี แบบประเมินมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.67–1.00 และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา โดยค่าสหสัมพันธ์ความสอดคล้องระหว่างผู้ประเมิน (Inter-rater Reliability) เท่ากับ 0.87 ผลการวิจัย พบว่า นักเรียนมีรูปแบบการให้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ในลักษณะการตัดสินใจเร็ว แต่ขาดฐานคิด นักเรียนมีความสามารถในการระบุข้อกล่าวอ้างสูงถึงร้อยละ 62.5 แสดงถึงความมั่นใจในการตัดสินใจ แต่มีขีดความสามารถจำกัดในการระบุหลักฐานและการให้เหตุผล โดยมีนักเรียนที่สามารถระบุหลักฐานได้ถูกต้องสมบูรณ์เพียงร้อยละ 3.75 และสามารถให้เหตุผลได้ระดับ 3 เพียงร้อยละ 2.5 ตามลำดับ สะท้อนให้เห็นว่า นักเรียนมีภาวะพร่องเหตุผล นอกจากนี้ การวิเคราะห์เชิงลึกพบว่า ความเข้าใจคลาดเคลื่อนที่จำแนกเป็น 3 ปรากฏการณ์หลัก ได้แก่ 1) กับดักทางโครงสร้าง เมื่อนักเรียนเชื่อมโยงความคล้ายคลึงของโครงสร้างโมเลกุลกับการทำงานทดแทนกันได้ 2) กับดักตัวเลขทางการตลาด เมื่อนักเรียนยึดติดกับปริมาณตัวเลขโฆษณาโดยละเลยหลักสมดุลร่างกาย และ 3) กับดักกล่องดำทางชีววิทยา เมื่อนักเรียนขาดความเข้าใจในกระบวนการเมตาบอลิซึมนำไปสู่ความเชื่อเรื่องการดูดซึมสารอาหารโดยตรง ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการคิดเชิงวิพากษ์และการรู้เท่าทันสื่อด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Buranasathitwong, P., Sawangmek, S., & Nangngam, P. (2019). Developing of explain phenomena scientifically and interpret data and evidence scientifically competencies for grade 10th students through advertising as a learning management in topic of the digestive system. Journal of Education Naresuan University, 21(2), 212-224. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/89204/132759 [in Thai]
Cakici, Y. (2005). Exploring Turkish upper primary level pupils’ understanding of digestion. International Journal of Science Education, 27(1), 79-100. DOI: 10.1080/0950069042000243727
Friestad, M., & Wright, P. (1994). The persuasion knowledge model: How people cope with persuasion attempts. Journal of Consumer Research, 21(1), 1-31. https://www.jstor.org/stable/2489738
Gigerenzer, G., & Gaissmaier, W. (2011). Heuristic decision making. Annual Review of Psychology, 62, 451-482. DOI: 10.1146/annurev-psych-120709-145346
Hmelo-Silver, C. E., Marathe, S., & Liu, L. (2007). Fish swim, rocks sit, and lungs breathe: Expert–novice understanding of complex systems. Journal of the Learning Sciences, 16(3), 307-331. DOI: 10.1080/10508400701413401
Kuhn, D. (2010). Teaching and learning science as argument. Science Education, 94(5), 810-824. DOI: 10.1002/sce.20395
McNeill, K. L., & Krajcik, J. S. (2012). Supporting grade 5-8 students in constructing explanations in science: The claim, evidence, and reasoning framework for talk and writing. Pearson.
OECD. (2017). PISA 2015 Assessment and Analytical Framework: Science, Reading, Mathematic and Financial Literacy. OECD Publishing.
Osborne, J. F., & Patterson, A. (2011). Scientific argument and explanation: A necessary distinction. Science Education, 95(4), 627-638. DOI: 10.1002/sce.20438
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijs Research, 2, 49–60.
Sadler, T. D. (2004). Informal reasoning regarding socioscientific issues: A critical review of research. Journal of Research in Science Teaching, 41(5), 513-536. DOI: 10.1002/tea.20009
Tarawan, M., & Nuansri, M. (2021). Development of scientific explanation ability using model-based learning on natural phenomena and geological disasters of grade 6 students. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(6), 20–33. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/248387/168807 [in Thai]
Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). The spread of true and false news online. Science, 359(6380), 1146-1151. DOI: 10.1126/science.aap9559
World Health Organization. (2021). Adolescent health and well-being. World Health Organization.
World Health Organization. (2021). World health statistics: Monitoring health for the SDGs. World Health Organization
