การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาโดยใช้ทฤษฎีการสร้างความรู้เชิงสังคมร่วมกับแนวคิดความเป็นธรรมในสังคมและกระบวนการวิภาษวิธี เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ ทางกฎหมายและจินตนาการพลเมือง ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นของรูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา และ 3) พัฒนาและหาคุณภาพรูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบวิเคราะห์เอกสาร 2) แบบสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 3) แบบประเมินความต้องการจำเป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 4) ประเด็นสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ และ 5) แบบประเมินคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (M) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย ได้ดังนี้ 1) ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานและความต้องการเกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา พบว่า ผู้สอนและผู้เชี่ยวชาญมีความต้องการจัดการเรียนรู้ควรเชื่อมโยงกฎหมายกับสถานการณ์จริง ใช้กรณีศึกษาเพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์และความเป็นธรรม ควบคู่จินตนาการพลเมืองเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ผ่านการอภิปราย โต้แย้ง และสร้างองค์ความรู้ร่วมกัน ประเมินตามสภาพจริง เน้นกระบวนการคิด การมีส่วนร่วม และชิ้นงานเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองที่คิดเป็น มีเหตุผล และสร้างสังคมที่ยุติธรรม 2) ผลการวิเคราะห์ความต้องการจำเป็นของผู้สอนสังคมศึกษา โรงเรียนสาธิตทั่วประเทศ ในภาพรวมเท่ากับ 0.026 โดยด้านแนวทางการวัดและประเมินผล มีดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.059) และผลการประเมินความต้องการจำเป็นของผู้เรียน พบว่า ในภาพรวมเท่ากับ 0.010 โดยด้านแนวทางการวัดและประเมินผล มีดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.022) 3) รูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 4) การวัดและประเมินผล และ 5) เงื่อนไขการนำไปใช้สู่ความสำเร็จ และมีคุณภาพอยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของบทความมิได้คัดลอก หรือละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ใด หากเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าวิธีใด หรือการฟ้องร้องไม่ว่ากรณีใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการวารสารศึกษาศาสตร์ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น ให้เป็นสิทธิ์ของเจ้าของบทความที่จะดำเนินการ
เอกสารอ้างอิง
Asatrakul, T., Tubpun, T., & Kongtuk, K. (2024). Reimagining Thai youth toward social innovation. https://kidforkids.org/civic-imagination-full-report/ [in Thai]
Asawaphum, S. (2007). Using Research and Development for Model Development in Doctoral Dissertations. Ubon Ratchathani Rajabhat University Journal, 2(2), 76–87. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/269871/183143 [in Thai]
Braye, S., & Preston-Shoot, M. (2016). Practising social work law (4th ed.). Palgrave Macmillan.
Chang, E. Y. (2023). Prompting large language models with the Socratic method. Stanford University. DOI: 10.48550/arXiv.2303.08769.
Chaicharoen, S. (2008). Educational technology: Principles, theories, and practice. Klang Nana Wittaya Press. [in Thai]
Dick, W., Carey, L., & Carey, J. O. (2005). The systematic design of instruction (6th ed.). Pearson/Allyn & Bacon.
Fraser, N. (1997). Justice interruptus: Critical reflections on the “postsocialist” condition. Routledge.
Fultz, L. J. (2015). Igniting the conversation: Embracing legal literacy as the heart of the profession. Law Library Journal, 107(3), 421–439. https://insight.dickinsonlaw.psu.edu/fac-works/21/
Gambo, Y. (2023). Social constructivist learning principles for designing online learning environments. In O. Noroozi & I. Sahin (Eds.), Technology-enhanced learning environments in education (pp. 231–250). ISTES Organization.
Harb, H., Sun, Y., & Assary, R. S. (2025). The hitchhiker’s guide to Socratic methods in prompting large language models for chemistry applications. DOI: 10.26434/chemrxiv-2025-djf43-v2
Jenkins, H., Peters-Lazaro, G., & Shresthova, S. (Eds.). (2020). Popular culture and the civic imagination: Case studies of creative social change. New York University Press.
Jindachotsiri, S., & Kangsadarnporn, K. (2025). Repeated Juvenile Delinquency: A Case Study of Samutsakhon Juvenile and Family Court. Journal of Dhamma for Life, 31(1), 508-528. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/3792/3424 [in Thai]
Khechen, M. (2013). Education for social justice: Global issues and perspectives. Arab Resource Collective.
Khammani, T. (2019). The Science of Teaching: Knowledge for Effective Learning Management. Chulalongkorn University Printing House. [in Thai]
Khammani, T. (2018). Teaching science: Knowledge for effective learning management (21st ed.). Chulalongkorn University Press. [in Thai]
Kim, B. (2010). Social constructivism. In B. Orey (Ed.), Emerging perspectives on learning, teaching, and technology. Columbus, GA: Global Text Project.
Nilphan, M. (2015). Research Methodology in Education. Department of Curriculum and Instruction, Faculty of Education, Silpakorn University. [in Thai]
Mangkhang, C. (2018). Core knowledge in social studies curriculum and instruction (2nd ed.). Chulalongkorn University Press. [in Thai]
Naidoo, P. (2018). Legal literacy: Auckland secondary school principals' understanding of education law (Master's thesis, Auckland University of Technology). Tuwhera Open Access. https://openrepository.aut.ac.nz/bitstream/handle/10292/11627/NaidooP.pdf
Office of the Basic Education Commission. (2021). Guidelines for developing core competencies of learners: Strong citizenship competency. Ministry of Education. [in Thai]
Office of the Education Council. (2017). National education plan B.E. 2560–2579 (2017–2036). Prikwan Graphic. [in Thai]
Office of the Education Council. (2019). A study on approaches to developing core competencies of learners. Agricultural Cooperative Federation of Thailand. [in Thai]
Office of the National Economic and Social Development Council. (2022). The thirteenth National Economic and Social Development Plan (2023–2027). Office of the National Economic and Social Development Council. [in Thai]
Office of the Royal Society. (2019). Dictionary of Contemporary Educational Terms: Literacy Series (Royal Society Edition). Office of the Royal Society.
Ozkaya, G., & Colak, K. (2024). Are social studies teachers ready for legal literacy education? Pedagogical Research, 9(3), em0203. DOI: 10.29333/pr/14424
Prachatai. (2021). How Twitter users have begun to shake politics: How “dangerous” is K-pop fandom power? https://prachatai.com/journal/2021/01/91178 [in Thai]
Rawls, J. (1999). A theory of justice. Harvard University Press.
Rohd, M., Sawicki, S., & Taylor, W. (2023). Civic imagination stations: A process map. American Library Association. https://www.ala.org/civicimagination-stations
Saengpanya, T. (2018). Educational psychology. Chulalongkorn University Press. [in Thai]
Sigauke, A. T. (2011). Citizenship and citizenship education: A critical discourse analysis of the Zimbabwe Presidential Commission Report. Education. Citizenship and Social Justice, 6(1), 69–86. DOI: 10.1177/1746197910397913
Sitthichok, T. (2021). Contemporary approaches to social studies learning management. Thaksin University. [in Thai]
Srifa, P. (2005). Innovation and information technology management. Office of the Higher Education Commission, Ministry of Education. [in Thai]
The Royal Institute. (2013). Royal Institute dictionary B.E. 2554 (2011). Nanmeebooks Publications. [in Thai]
The Royal Institute. (2019). Royal Institute dictionary B.E. 2554 (2011). Nanmeebooks Publications. [in Thai]
Vlastos, G. (1995). Socratic studies. Cambridge University Press.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Vongkitrungruang, W., Nimmanorawong, P., & Sarach Sinthuphrama. (2022). Thai Youth Civic Imagination Project. Knowledge Center for Children and Families (Kid for Kids). [in Thai]
